KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កញ្ញា ២០២៦

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ បញ្ជាក់ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាកត្តាចម្បង បង្កទឹកជំនន់មហន្តរាយ នៅនេប៉ាល់-ទីបេ

ការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រដំបូងគេអំពីមហន្តរាយនេះ បង្ហាញថា ការឡើងកម្តៅផែនដីដោយសារមនុស្ស បានធ្វើឱ្យផ្ទាំងទឹកកកនៅហិមាល័យចុះខ្សោយ បង្កជាទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ សម្លាប់មនុស្សជាង ១,៤០០ នាក់ និងបាត់ខ្លួនរាប់ពាន់នាក់បន្ថែមទៀត។

Synthesized from

Al Jazeera·Deutsche Welle·The Guardian·New York Times·Tuoi Tre·Hong Kong Free Press·The Diplomat·BBC News·The Straits Times·NDTV·Asharq Al-Awsat·Cambodianess

Fruiting branch of Leycesteria formosa viewed from beneath so that foliage back-lit by sunlight to reveal structure of leaf venation. Branch borne by specimen thriving at the foot of a high,
ប្រភព: Wikimedia Commons

តាមការរាយការណ៍របស់ The Guardian អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសន្និដ្ឋានថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មានតួនាទីចម្បង ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយបាក់ផ្ទាំងទឹកកក និងថ្ម ដែលបង្កជាទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ នៅតាមព្រំដែននេប៉ាល់-ទីបេ កាលពីខែសីហាកន្លងទៅ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Al Jazeera តួលេខអ្នកស្លាប់សរុបឡើងដល់ ១,៤៤៦ នាក់ ហើយអ្នកបាត់ខ្លួនមានយ៉ាងតិច ៦,៦៦៩ នាក់។ រីឯ DW វិញ រាយការណ៍ថា អ្នកស្លាប់មានជិត ១,៤០០ នាក់។

តាមការរាយការណ៍របស់ The Guardian នេះជាការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រដំបូងគេអំពីមហន្តរាយនេះ ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញលក្ខខណ្ឌកម្តៅខ្ពស់មិនធម្មតា មុនពេលផ្ទាំងទឹកកកដែលមានផ្ទៃដី ២០០,០០០ ម៉ែត្រការ៉េ រលំ បញ្ចេញទឹកកក និងព្រិលចំនួន ១១០ លានម៉ែត្រគូប ធ្លាក់ចូលជ្រលងភ្នំ បង្កជាទឹកជំនន់ភ្លាមៗកម្រិតមិនធ្លាប់មាន និងវាយប្រហារសហគមន៍នៅខាងក្រោមដោយគ្មានការព្រមាន។ កាសែត The Straits Times រាយការណ៍ថា សីតុណ្ហភាពមធ្យមនៅតំបន់ហិមាល័យក្នុងខែសីហា ខ្ពស់ជាងធម្មតាប្រហែល ៥ អង្សាសេ។

តាមការរាយការណ៍របស់ New York Times ការឡើងកម្តៅដោយសារមនុស្ស មានតួនាទី "ខ្លាំងណាស់" ដោយធ្វើឱ្យដីកកអចិន្ត្រៃយ៍ និងទឹកកកជុំវិញថ្មដែលបាក់ ចុះខ្សោយ។ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៃអង្គការ World Weather Attribution (WWA) បាននិយាយថា គ្មានការសង្ស័យឡើយ ថាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាកត្តាស្នូល តែមហន្តរាយនេះមិនមែនកើតឡើងដោយសារព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុខ្លាំងតែមួយនោះទេ តាមការរាយការណ៍របស់ Hong Kong Free Press។

ទូរទស្សន៍ NDTV រាយការណ៍ថា ការរញ្ជួយដីកម្រិត ៧,៨ កាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដែលបានប៉ះពាល់ភ្នំតែមួយនោះ ក៏អាចបានធ្វើឱ្យស្រទាប់ថ្មក្រោមដីចុះខ្សោយ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលពិតប្រាកដនៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់។ រីឯ BBC វិញ រាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលនេប៉ាល់ នឹងប្រើប្រាស់ការសិក្សាថ្មីនេះ ដើម្បីទាមទារសំណងរាប់លានដុល្លារ ពីមូលនិធិគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទស្សនាវដ្តី The Diplomat វិភាគថា បញ្ហាសំខាន់មិនមែនស្ថិតនៅលើចិន ឬការខ្វះទិន្នន័យនោះទេ ប៉ុន្តែនៅលើការខ្វះការអនុវត្តជាក់ស្តែងរបស់នេប៉ាល់ខ្លួនឯង។

ចំណែក Tuoi Tre នៃរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម រាយការណ៍ថា ការរលាយទឹកកក និងការចុះខ្សោយនៃដីកកអចិន្ត្រៃយ៍ បានធ្វើឱ្យជម្រាលភ្នំហិមាល័យចុះខ្សោយ ដែលរួមចំណែកបង្កមហន្តរាយនេះ។ សារព័ត៌មាន Cambodianess បានចេញផ្សាយអត្ថបទវិភាគ ដោយចាត់ទុកគ្រោះមហន្តរាយនេះ ជាឧទាហរណ៍នៃចំណុចរបត់សកល និងវិបត្តិជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណែក DW រាយការណ៍ថា ការឡើងកម្តៅអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ បានរួមចំណែកធ្វើឱ្យមហន្តរាយនេះចាប់ផ្តើមកើតឡើង។

ប្រភពទាំងអស់ All 12 sources

  1. Al Jazeera Climate change had major role in triggering Nepal floods, scientists say ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  2. Deutsche Welle How climate change worsened Nepal's deadly mountain collapse ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  3. The Guardian Climate crisis probably weakened glacier that caused devastating Nepal-Tibet floods, first study finds ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  4. New York Times Human-Caused Warming Played ‘Very Strong’ Role in Himalayan Floods, Report Finds ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  5. Tuoi Tre Lũ lụt ở biên giới Nepal - Trung Quốc: Biến đổi khí hậu đã gây ra thảm họa thế nào? ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  6. Hong Kong Free Press ‘No doubt’ of climate change role in deadly China-Nepal flood: scientists ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  7. The Diplomat Who Is to Blame for the Massive Death Toll in the Nepal Floods? ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  8. BBC News Nepal to use new flood study to claim millions from UN climate disaster fund ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  9. The Straits Times Climate change likely to have helped trigger Nepal glacier collapse, scientists say ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  10. NDTV Climate Change Likely Behind Glacier Collapse That Caused Nepal Floods: Scientists ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  11. Asharq Al-Awsat Climate Change Likely to Have Helped Trigger Nepal Glacier Collapse ១៧ កញ្ញា ២០២៦
  12. Cambodianess Global Tipping Points: What Nepal’s Flood Disaster Tells Us About Cascading Crises ១៧ កញ្ញា ២០២៦