នៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ ២០ តុលា ១៩៧៣ ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក បានឆ្លងកាត់វិបត្តិដ៏កម្រមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រធានាធិបតី Richard Nixon បានបញ្ជាឱ្យលោក Elliot Richardson ដែលជាអគ្គមេធាវី បណ្តេញព្រះរាជអាជ្ញាពិសេស Archibald Cox ចេញពីតំណែង។ លោក Richardson បានបដិសេធមិនអនុវត្តបញ្ជានោះ ហើយបានលាលែងពីតំណែងភ្លាមៗ។ អគ្គមេធាវីរង William Ruckelshaus ក៏បានប្រកាន់ជំហរដូចគ្នា ហើយលាលែងពីតំណែងនៅយប់នោះដែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានគេចងចាំជាប់មករហូតក្នុងឈ្មោះថា «Saturday Night Massacre» ហើយវាបានក្លាយជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៃរឿងអាស្រូវ Watergate។

ដើម្បីយល់ពីអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅយប់នោះ ត្រូវតែត្រឡប់ទៅថ្ងៃទី១៧ មិថុនា ១៩៧២ ជាមុនសិន។ នៅថ្ងៃនោះ បុរសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតឡើងវិញរបស់លោក Nixon ត្រូវបានគេចាប់បាន ខណៈកំពុងលួចចូល និងដំឡើងឧបករណ៍ស្តាប់នៅក្នុងការិយាល័យកណ្តាលរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលស្ថិតនៅក្នុងអគារ Watergate ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យរឿងនេះធ្ងន់ធ្ងរ មិនមែនត្រឹមតែទង្វើចោរកម្មនោះទេ ប៉ុន្តែជាការព្យាយាមរបស់លោក Nixon ក្នុងការបិទបាំងការពាក់ព័ន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលគាត់។ ការបិទបាំងនោះ គឺជាអ្វីដែលនាំរឿងនេះឱ្យវិវត្តទៅជាវិបត្តិថ្នាក់ជាតិ។

ព្រះរាជអាជ្ញាពិសេស Archibald Cox ត្រូវបានតែងតាំងឱ្យស៊ើបអង្កេតការពាក់ព័ន្ធរបស់លោក Nixon នៅក្នុងរឿង Watergate។ ជម្លោះផ្ទុះឡើង នៅពេលលោក Cox បដិសេធមិនព្រមដកដីកាកោះ ដែលទាមទារឱ្យសេតវិមានប្រគល់ខ្សែអាត់សំឡេងរបស់ប្រធានាធិបតី តាមការស្នើសុំរបស់លោក Nixon។ នេះមិនមែនជាជម្លោះរវាងមន្ត្រីពីរនាក់នោះទេ។ វាជាសំណួរអំពីថា តើប្រមុខរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិបិទបាំងភស្តុតាងពីអ្នកស៊ើបអង្កេត ដែលកំពុងស្វែងរកការពិតអំពីខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ឬទេ។ ការបដិសេធរបស់លោក Cox បានដាក់ប្រធានាធិបតីនៅមុខជម្រើសរវាងការគោរពច្បាប់ និងការប្រើអំណាចដើម្បីបិទបាំង។

យោងតាមឯកសារជីវប្រវត្តិ លោក Elliot Richardson គឺជាមេធាវី និងជាអ្នកនយោបាយអាមេរិក ដែលបានបម្រើការក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក Nixon និងលោក Gerald Ford ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ ១៩៧៧។ គាត់ជាសមាជិកគណបក្សសាធារណរដ្ឋ និងជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សពីរនាក់ ដែលធ្លាប់កាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីចំនួនបួន (រូបមួយទៀតគឺលោក George Shultz)។ លោក William Ruckelshaus គឺជាមេធាវី និងជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដែលបានក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងយប់នោះ។ ការដែលមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងពីរ ដែលសុទ្ធតែជាមនុស្សជំនិតរបស់ប្រធានាធិបតី សម្រេចជ្រើសរើសបែបនេះ បានបង្ហាញថា ភាពស្មោះត្រង់ចំពោះប្រមុខរដ្ឋ និងកាតព្វកិច្ចចំពោះច្បាប់ អាចបែកគ្នាយ៉ាងខ្លាំង។

ការលាលែងពីតំណែងរបស់មន្ត្រីទាំងពីរ មិនមែនជាការគេចចេញពីទំនួលខុសត្រូវនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាការបដិសេធមិនព្រមធ្វើជាឧបករណ៍នៃការបិទបាំង។ តាមកំណត់ត្រា បញ្ជាបណ្តេញលោក Cox នៅទីបំផុតត្រូវបានអនុវត្ត ប៉ុន្តែតម្លៃដែលប្រធានាធិបតីត្រូវបង់ គឺធំធេងជាងការរំពឹងទុក។ ការលាលែងពីតំណែងរបស់លោក Richardson បានបង្កឱ្យមានវិបត្តិទំនុកចិត្តចំពោះលោក Nixon ហើយវិបត្តិនោះ បានជំរុញឱ្យប្រធានាធិបតីលាលែងពីតំណែងនៅទីបំផុត។ ឈ្មោះ «Massacre» នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ សំដៅលើការលាលែង និងការបណ្តេញចេញពីតំណែង មិនមែនការបង្ហូរឈាមពិតប្រាកដនោះទេ។

បន្ទាប់ពីយប់នោះ រឿង Watergate បានប្រែក្លាយពីរឿងអាស្រូវនយោបាយ ទៅជាវិបត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញពេញរូបរាង។ ការខិតខំបិទបាំងរបស់លោក Nixon បាននាំទៅរកដំណើរការចោទប្រកាន់នៅក្នុងសភា ហើយនៅទីបំផុត គាត់បានលាលែងពីតំណែងនៅខែសីហា ១៩៧៤។ លោក Nixon គឺជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកតែមួយគត់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលបានលាលែងពីតំណែង។ ដូច្នេះ យប់ថ្ងៃទី២០ តុលា ១៩៧៣ មិនមែនជាទីបញ្ចប់នៃរឿងនោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការបញ្ចប់អាណត្តិរបស់លោក Nixon។

អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ គឺមរតកដ៏ស្មុគស្មាញរបស់លោក Nixon។ អាណត្តិរបស់គាត់ បានឃើញការកាត់បន្ថយការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម ការបន្ធូរភាពតានតឹងជាមួយសហភាពសូវៀត និងចិន ការចុះចតលើព្រះចន្ទរបស់យាន Apollo 11 និងការបង្កើតទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថាន ព្រមទាំងទីភ្នាក់ងារសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារ។ ប៉ុន្តែសមិទ្ធផលទាំងនោះ មិនអាចការពារគាត់ពីផលវិបាកនៃការបិទបាំងការពិតបានឡើយ។ នេះជាមេរៀនដែលនៅតែមានតម្លៃរហូតដល់សព្វថ្ងៃ គឺថា អំណាចធំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចឈរលើសច្បាប់បានដែរ។

ចំណែកលោក Archibald Cox វិញ គឺជាអ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់របស់អាមេរិក។ គាត់ធ្លាប់បម្រើការជាមេធាវីជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាល (Solicitor General) ក្រោមប្រធានាធិបតី John F. Kennedy និងជាអ្នកជំនាញឈានមុខគេផ្នែកច្បាប់ការងារ ព្រមទាំងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ទស្សនាវដ្តី Journal of Legal Studies បានចាត់ទុកគាត់ថាជាអ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ម្នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានគេយោងច្រើនបំផុតនៅសតវត្សរ៍ទី២០។ ការបណ្តេញអ្នកជំនាញច្បាប់បែបនេះចេញពីតំណែង ដោយសារតែគាត់បដិសេធមិនបោះបង់ការស៊ើបអង្កេត បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីភាពតានតឹងរវាងអំណាចនយោបាយ និងឯករាជភាពនៃច្បាប់។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ រឿងនេះនៅតែជាករណីសិក្សាអំពីសារៈសំខាន់នៃស្ថាប័នស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ។ នៅពេលដែលអំណាចនយោបាយអាចកំណត់បានថា អ្នកណាគួរស៊ើបអង្កេត និងអ្នកណាគួរត្រូវបណ្តេញ នោះមានន័យថា គោលការណ៍គណនេយ្យភាពត្រូវបានរង្គោះរង្គើ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក Richardson និងលោក Ruckelshaus បានបង្ហាញថា មន្ត្រីម្នាក់ៗ អាចប្រើជម្រើសផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីការពារគោលការណ៍ច្បាប់ ទោះបីជាត្រូវបាត់បង់មុខតំណែងក៏ដោយ។

ខួបលើកទី៥៣ នៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានរំលឹកនៅថ្ងៃទី២០ តុលា ២០២៦ នេះ ហើយយប់នោះ នៅតែជាសក្ខីភាពថា ការការពារច្បាប់ អាចទាមទារឱ្យមនុស្សម្នាក់លះបង់អាជីពរបស់ខ្លួន។ ក្នុងករណីនេះ ការលះបង់នោះ បានរួមចំណែកដល់ការបញ្ចប់អាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីមួយរូប ដែលបានព្យាយាមបិទបាំងការពិតពីប្រជាជនរបស់ខ្លួន។