ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រាជវង្សមីង ឬមានឈ្មោះផ្លូវការថា មហាមីង គឺជារាជវង្សអធិរាជរបស់ចិនដែលគ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ ១៣៦៨ ដល់ ១៦៤៤។ តាមវិគីភីឌា រាជវង្សនេះគឺជារាជវង្សអធិរាជចុងក្រោយដែលគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិហាន ដែលជាក្រុមជនជាតិភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសចិន។ ទោះបីជារាជធានីសំខាន់គឺទីក្រុងប៉េកាំងបានធ្លាក់នៅឆ្នាំ ១៦៤៤ ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃនៃការបះបោរដឹកនាំដោយលី ហ្ស៊ីឆេងក៏ដោយ សំណល់របបដែលគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកគ្រួសាររាជវង្សមីង ដែលហៅថាមីងភាគខាងត្បូង បានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៦៦២។ រាជវង្សមីងត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាសម័យកាលដ៏រុងរឿងមួយនៃវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ចក្រភពមីងនៅកំពូលរបស់ខ្លួនបានគ្របដណ្ដប់តំបន់ភាគច្រើននៃប្រទេសចិនសព្វថ្ងៃ ព្រមទាំងផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ម៉ាន់ជូរី ម៉ុងហ្គោលី ទីបេ និងយូណាន។ មហាកំពែងចិន ដែលភាគច្រើនត្រូវបានសាងសង់ ឬពង្រឹងឡើងវិញក្នុងរាជវង្សមីង គឺជាសំណង់ការពារព្រំដែនខាងជើងពីក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ។ ចំនួនប្រជាជនក្នុងសម័យនោះត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាមានចន្លោះពី ៦០ ទៅ ១០០ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាចក្រភពមួយដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ទីក្រុងសំខាន់ៗរួមមានរាជធានីណានជីង និងក្រោយមកទីក្រុងប៉េកាំង រួមជាមួយទីក្រុងស៊ូចូវ និងហាំងចូវ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌។ ភាសាសំខាន់ដែលប្រើប្រាស់គឺភាសាចិន ដោយមានគ្រាមភាសាក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រាជវង្សមីងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជូ យ៉ានចាង ដែលបានក្លាយជាអធិរាជ Hongwu បន្ទាប់ពីដឹកនាំការបះបោរប្រឆាំងនឹងរាជវង្សយ៉ានដែលដឹកនាំដោយម៉ុងហ្គោល។ ព្រះអង្គបានបង្កើតរាជធានីនៅណានជីង ហើយអនុវត្តកំណែទម្រង់ដីធ្លី និងពង្រឹងប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលកណ្ដាល។ បុត្ររបស់ព្រះអង្គ គឺអធិរាជ Yongle បានដណ្ដើមរាជ្យ និងផ្លាស់រាជធានីទៅប៉េកាំង ជាកន្លែងដែលព្រះអង្គបានសាងសង់ទីក្រុងហាមឃាត់។ អធិរាជ Yongle ក៏បានឧបត្ថម្ភបេសកកម្មដែនសមុទ្រដ៏ល្បីល្បាញរបស់ចេង ហឺ ដែលបានទៅដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌា និងអាហ្វ្រិកខាងកើតនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៥។ ទោះយ៉ាងណា អធិរាជមីងជំនាន់ក្រោយបានបោះបង់បេសកកម្មដែនសមុទ្របន្តិចម្ដងៗ ហើយផ្ដោតលើការពង្រឹងផ្ទៃក្នុង។ រាជវង្សបានចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៦ ដោយសារអំពើពុករលួយ ការត្រួតត្រារបស់ពួកឥន្ទ្រិយ និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ ការបះបោររបស់កសិករ ជាពិសេសដែលដឹកនាំដោយលី ហ្ស៊ីឆេង បានវាយយកទីក្រុងប៉េកាំងនៅឆ្នាំ ១៦៤៤ ដែលនាំឱ្យអធិរាជចុងក្រោយរបស់មីង គឺអធិរាជ Chongzhen ធ្វើអត្តឃាត។ បន្ទាប់មក ពួកម៉ាន់ជូបានឈ្លានពាន និងបង្កើតរាជវង្សឈីង ទោះបីអ្នកស្មោះស្ម័គ្រមីងបានបន្តទប់ទល់នៅភាគខាងត្បូងរហូតដល់ឆ្នាំ ១៦៦២។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សម័យមីងបានឃើញការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មកម្ម។ ការហូរចូលនៃប្រាក់ពីទ្វីបអាមេរិកក្រោយសតវត្សរ៍ទី ១៦ បានជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុយ៉ាងទូលំទូលាយ។ រាជវង្សនេះបានល្បីល្បាញដោយសារការផលិតគ្រឿងប៉សឺឡែនដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ជាពិសេសគឺគ្រឿងប៉សឺឡែនពណ៌ខៀវស ដែលត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ពិភពលោក។ ឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀតដូចជា សូត្រ និងផលិតកម្មដែកក៏រីកចម្រើនដែរ។ ចំនួនប្រជាជនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែកកសិកម្ម និងការណែនាំដំណាំថ្មីៗដូចជា ដំឡូងជ្វា។ ផ្នែកវប្បធម៌ រាជវង្សមីងត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានសមិទ្ធិផលធំៗផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ ដោយមានរឿងប្រលោមលោកបុរាណដូចជា "ដំណើរទៅកាន់ទិសខាងលិច" និង "ទឹកជ្រោះ" បានសរសេរឡើងនៅសម័យនេះ។ ក្នុងវិស័យគំនូរ វិចិត្រករដូចជា សិន ចូវ និង ឈីវ យីង បានបង្កើតសាលាគំនូរវូ ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើឧត្តមគតិអ្នកប្រាជ្ញ។ ទស្សនវិជ្ជាក៏រីកចម្រើនផងដែរ ដោយមានអ្នកគិតខុងជឺថ្មីដ៏មានឥទ្ធិពលគឺ វ៉ាង យ៉ាងមីង បានស្នើឡើងអំពីការរួបរួមចំណេះដឹងនិងសកម្មភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ កេរដំណែលរបស់រាជវង្សមីងនៅតែដិតដាមក្នុងវប្បធម៌ និងអត្តសញ្ញាណចិន។ មហាកំពែងចិន និងទីក្រុងហាមឃាត់ ដែលភាគច្រើនសាងសង់ឬពង្រីកក្នុងសម័យមីង គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។ គ្រឿងប៉សឺឡែនមីងនៅតែទទួលបានតម្លៃខ្ពស់នៅក្នុងការដេញថ្លៃអន្តរជាតិ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលសិល្បៈយូរអង្វែងរបស់រាជវង្សនេះ។ នៅប្រទេសចិនសម័យទំនើប រាជវង្សមីងត្រូវបានប្រារព្ធជាសម័យកាលមាសនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ជនជាតិហាន ហើយប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វាត្រូវបានបង្រៀននៅតាមសាលារៀន និងបង្ហាញក្នុងខ្សែភាពយន្ត រឿងភាគទូរទស្សន៍ និងប្រលោមលោកជាច្រើន។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ សម័យមីងក៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ ដោយសារទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដែនសមុទ្ររវាងចិន និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅសម័យនោះ រួមទាំងរដ្ឋបន្តវេននៃចក្រភពខ្មែរ ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធសួយសារអាករ។ ការយល់ដឹងអំពីរាជវង្សមីងផ្ដល់នូវបរិបទសម្រាប់តួនាទីដ៏យូរអង្វែងរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។