ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក (Quarantine) គឺជាការរឹតបន្តឹងចលនារបស់មនុស្ស សត្វ និងទំនិញ ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺ ឬកត្តាបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ក្នុងករណីជំងឺឆ្លង ដើម្បីរារាំងការផ្លាស់ទីរបស់អ្នកដែលអាចបានប៉ះពាល់នឹងជំងឺ តែមិនទាន់មានរោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់ថាឆ្លង។ តាមការពន្យល់របស់វីគីភីឌា ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកនេះ ខុសពី "ការឃ្លាតឆ្ងាយខាងវេជ្ជសាស្ត្រ" (Medical Isolation) ដែលជាការបំបែកអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺយ៉ាងច្បាស់ពីមនុស្សដទៃដែលមានសុខភាពល្អ។ វិធានការនេះគឺជាឧបករណ៍សុខភាពសាធារណៈដ៏សំខាន់ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកអាចអនុវត្តបាននៅគ្រប់ទីកន្លែង ចាប់ពីព្រំដែនជាតិ អាកាសយានដ្ឋាន មន្ទីរពេទ្យ រហូតដល់លំនៅឯកជន។ តាមវីគីភីឌា វិធានការនេះជារឿយៗអនុវត្តលើអ្នកធ្វើដំណើរ ឬអ្នកដែលបានប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកឆ្លង ដោយមិនចាំបាច់មានរោគសញ្ញា។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ស្ថានីយដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក (lazarettos) ត្រូវបានសាងសង់នៅជិតកំពង់ផែ ដើម្បីដាក់នាវិក និងអ្នកដំណើរដែលមកពីតំបន់មានជំងឺឆ្លង ដូចជាស្ថានីយនៅតាមដងទន្លេ Columbia ជិត Knappton ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាព។ ប្រជាជនដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែករួមមានមនុស្សគ្រប់វ័យ និងមជ្ឈដ្ឋាន ហើយជួនកាលវិធានការនេះត្រូវបានពង្រីកដល់សហគមន៍ទាំងមូល ដូចជាភូមិឬទីក្រុង ក្នុងករណីមានការផ្ទុះជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការអនុវត្តអាស្រ័យលើច្បាប់សុខាភិបាលនៃប្រទេសនីមួយៗ និងអាចជាការស្ម័គ្រចិត្ត ឬបង្ខំដោយអាជ្ញាធរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គោលការណ៍នៃការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកមានឫសគល់តាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។ យោងតាមវីគីភីឌា ពាក្យថា "quarantine" មានប្រភពមកពីភាសាអ៊ីតាលី "quaranta giorni" ដែលមានន័យថា ៤០ ថ្ងៃ ហើយបានចាប់ផ្ដើមប្រើក្នុងអំឡុងការរាតត្បាតនៃជំងឺប៉េស្ត (Black Death) នៅសតវត្សទី១៤ នៅអឺរ៉ុប។ នាវាដែលចូលកំពង់ផែត្រូវបានតម្រូវឱ្យឈរនៅដាច់ឡែករយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ មុនពេលអនុញ្ញាតឱ្យចត ដើម្បីប្រាកដថាគ្មានការឆ្លង។ លោក អ៊ីប៊ីនស៊ីណា (Avicenna) ជនជាតិពែរ្សក្នុងសតវត្សទី១១ បានស្នើឱ្យមានការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកជាប្រព័ន្ធ និងការឃ្លាតឆ្ងាយអ្នកជម្ងឺ តាមរយៈស្នាដៃវេជ្ជសាស្ត្ររបស់គាត់ ដែលវីគីភីឌាបានចាត់ទុកថាជាការរួមចំណែកដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិការពារជំងឺឆ្លង។

នៅសតវត្សក្រោយមក ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកបានក្លាយជារឿងធម្មតា។ ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកលើកដំបូងនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨១៤ ដោយនាវាដឹកទណ្ឌិត Surry ត្រូវបានដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកនៅឈូងសមុទ្រ Sydney ដូចដែលបានកត់ត្រាក្នុងកាសែត Sydney Gazette (រូបភាពមានក្នុងវីគីភីឌា)។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថានីយដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកនៃសេវាសុខភាពសាធារណៈ (Public Health Service) ត្រូវបានពង្រីកនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ដូចជាស្ថានីយនៅ New Orleans ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ ដែលបង្ហាញពីការវិវត្តពីមធ្យោបាយបុរាណទៅជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសុខភាពទំនើប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ច។ ការរាំងស្ទះពាណិជ្ជកម្ម ដំណើរកម្សាន្ត និងសកម្មភាពសង្គម អាចបណ្ដាលឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ ដូចបានឃើញក្នុងអំឡុងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ លើសពីនេះ ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកក៏ប្រឈមនឹងការទទួលយក ឬការប្រឆាំងពីសាធារណៈជនផងដែរ។ តាមរូបភាពដែលបានផ្ដល់ក្នុងវីគីភីឌា ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកភូមិមួយនៅរ៉ូម៉ានីក្នុងឆ្នាំ១៩១១ បង្ហាញពីការប៉ះទង្គិចរវាងវិទ្យាសាស្ត្រ និងជំនឿប្រពៃណី ដោយអ្នកស្រុកបានជឿថាគ្រូពេទ្យដាក់ថ្នាំពុលអ្នកសង្ស័យថាមានជំងឺអាសន្នរោគ។

នៅពេលជាមួយគ្នានេះ បច្ចេកវិទ្យាបានជួយសម្រួលដល់ជីវិតក្រោមការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក។ តាមវីគីភីឌា ក្រុមហ៊ុន Bell System បានចេញផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅឆ្នាំ១៩១៨ ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើទូរស័ព្ទដើម្បីរក្សាទំនាក់ទំនងអាជីវកម្ម ខណៈដែលការប្រជុំផ្ទាល់ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយសារការរីករាលដាលនៃជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយ។ ឧទាហរណ៍នេះបង្ហាញពីរបៀបដែលសង្គមអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងការរឹតបន្តឹង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃជីវិតសាធារណៈជាថ្មី។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសនានារួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា បានដាក់ចេញវិធានការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរ ការតាមដានអ្នកជិតស្និទ្ធ និងការរឹតបន្តឹងការផ្លាស់ទីក្នុងសហគមន៍។ រូបថតផ្លាកសញ្ញានៅ Vermont ឆ្នាំ២០២០ (ពីវីគីភីឌា) ដែលជម្រុញឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរដាក់ខ្លួននៅដាច់ដោយឡែក បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃយុគសម័យនេះ។ សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា បទពិសោធន៍នៃការបិទខ្ទប់តំបន់ និងការធ្វើចត្តាឡីស័កតាមផ្ទះ គឺជាការចងចាំដ៏ជិតស្និទ្ធ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ការពិភាក្សានៅតែបន្តអំពីតុល្យភាពរវាងការការពារសុខភាពសាធារណៈ និងសិទ្ធិសេរីភាពបុគ្គល។ វ៉ាក់សាំងបានកាត់បន្ថយតម្រូវការការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកតឹងរ៉ឹង ប៉ុន្តែមេរោគថ្មីៗអាចនាំឱ្យវិធានការនេះត្រលប់មកវិញ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នារវាងការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក និងការឃ្លាតឆ្ងាយខាងវេជ្ជសាស្ត្រ គឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិសុខភាពសកលនាថ្ងៃអនាគត។