ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា រ៉ូបូទិក (Robotics) គឺជាការសិក្សានិងការអនុវត្តពហុវិស័យដែលផ្តោតលើការរចនា ការសាងសង់ ការដំណើរការ និងការប្រើប្រាស់មនុស្សយន្ត (robot)។ វិស័យនេះរួមបញ្ចូលចំណេះដឹងពីមេកានិច (mechanical engineering) អេឡិចត្រូនិក (electronics) កុំព្យូទ័រ (computer science) និងវិទ្យាសាស្ត្រព័ត៌មាន។ អ្នកជំនាញដែលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះត្រូវបានហៅថា អ្នករ៉ូបូទិក (roboticist)។

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធមនុស្សយន្តមួយជាទូទៅត្រូវការធាតុផ្សំចំនួនបួន៖ ប្រភពថាមពល (ដូចជាថ្ម ឬអគ្គិសនី) រចនាសម្ព័ន្ធមេកានិច (ដែលឱ្យរូបរាងនិងចលនា) ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង (ដើម្បីដំណើរការព័ត៌មាននិងប្រតិបត្តិការ) និងកម្មវិធីសូហ្វវែរ (សម្រាប់ដំណើរការក្បួនដោះស្រាយ និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត)។

មនុស្សយន្តអាចត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមលក្ខណៈស្វ័យប្រវត្តិ៖ ខ្លះដំណើរការតាមការគ្រប់គ្រងពីចម្ងាយដោយមនុស្ស (teleoperated) ខ្លះធ្វើការពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ (semi-autonomous) និងខ្លះទៀតមានសមត្ថភាពឯករាជ្យពេញលេញ (fully autonomous)។ ការប្រើប្រាស់វាមានចាប់ពីខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម ការវះកាត់ ការរុករកក្រោមទឹក និងអវកាស រហូតដល់ការបម្រើក្នុងគេហដ្ឋាន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មរ៉ូបូទិកមានវត្តមានរីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក តែមានប្រទេសមួយចំនួនដែលឈរនៅជួរមុខ។ យោងតាមវិគីភីឌា ជប៉ុនជាប្រទេសដែលមានចំនួនមនុស្សយន្តឧស្សាហកម្មខ្ពស់បំផុត ដោយមានក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា FANUC, Yaskawa និងក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Toyota ដែលប្រើប្រាស់មនុស្សយន្តយ៉ាងទូលំទូលាយ។ សហរដ្ឋអាមេរិកជាទីតាំងនៃមន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវឈានមុខដូចជា MIT, Stanford និងក្រុមហ៊ុន Boston Dynamics។ ចិន ជាពិសេសតំបន់ក្វាងតុង បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម និងនវានុវត្តន៍មនុស្សយន្តដ៏សំខាន់។ អាល្លឺម៉ង់និងកូរ៉េខាងត្បូងក៏មានវិស័យមនុស្សយន្តរឹងមាំដែរ ជាពិសេសក្នុងវិស័យយានយន្ត និងអេឡិចត្រូនិក។

ចំពោះបុគ្គលសំខាន់ៗ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា អ្នកនិពន្ធ អ៉ីសាក អាស៊ីម៉ូវ (Isaac Asimov) បានបង្កើតពាក្យ «រ៉ូបូទិក» ឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ និងបានស្នើច្បាប់សីលធម៌ទាំងបីនៃមនុស្សយន្ត (Three Laws of Robotics) ដែលនៅតែមានឥទ្ធិពលរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ លោក ចច ដេវ៉ុល (George Devol) និងលោក ចូសែហ្វ អេនជែលប៊ឺហ្គ័រ (Joseph Engelberger) ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកបង្កើតមនុស្សយន្តឧស្សាហកម្មដំបូងគេ ដោយ Engelberger ត្រូវបានគេហៅថា «បិតានៃរ៉ូបូទិក»។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជំនាន់ក្រោយដូចជា Rodney Brooks (MIT) និង Hiroshi Ishiguro (Osaka) បានបន្តជំរុញវិស័យនេះទៅមុខ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គំនិតនៃមនុស្សយន្តមានតាំងពីបុរាណកាល។ ជនជាតិក្រិកបុរាណបានសាងសង់យន្តការស្វ័យប្រវត្តិ (automaton) ដោយប្រើកម្លាំងទឹក និងខ្យល់។ នៅសតវត្សទី១៨ អ្នកផលិតនាឡិកាស្វ៊ីសបានបង្កើតតុក្កតាមេកានិចដែលអាចសរសេរ ឬលេងភ្លេងបាន។ ប៉ុន្តែរ៉ូបូទិកទំនើបបានកើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រនិងស្វ័យប្រវត្តិកម្មចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍ។

ក្នុងឆ្នំ១៩៥៤ លោក George Devol បានដាក់ប៉ាតង់មនុស្សយន្ត Unimate ដែលជាអង្គចក្រមនុស្សយន្តដំបូងសម្រាប់ឧស្សាហកម្ម។ នៅឆ្នាំ១៩៦១ Unimate បានចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅរោងចក្រ General Motors ក្នុងរដ្ឋ New Jersey សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឧស្សាហកម្ម។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុន Unimation ដែលបង្កើតដោយ Devol និង Engelberger បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផលិតមនុស្សយន្តឧស្សាហកម្មដំបូងគេ។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ និង ១៩៨០ មនុស្សយន្តបានរីករាលដាលនៅក្នុងឧស្សាហកម្មរថយន្ត អេឡិចត្រូនិក និងលោហៈ។ ការរីកចម្រើននៃមីក្រូដំណើរការ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិតបាននាំឱ្យមានមនុស្សយន្តជំនាន់ថ្មីដែលអាចសម្របខ្លួន រៀនសូត្រ និងធ្វើអន្តរកម្មជាមួយបរិស្ថានបាន។ សមិទ្ធផលដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់រួមមានមនុស្សយន្តរុករកភពព្រះអង្គារដូចជា Sojourner (១៩៩៧), Spirit និង Opportunity (២០០៤), និង Curiosity (២០១២) ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយអង្គការ NASA។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

រ៉ូបូទិកមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីផ្សារមនុស្សយន្តសកលត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងជាលំដាប់ ដោយសារកំណើនតម្រូវការស្វ័យប្រវត្តិកម្មនៅក្នុងវិស័យដូចជា ផលិតកម្ម ភស្តុភារកម្ម កសិកម្ម និងសុខាភិបាល។ ក្រុមហ៊ុនយក្សដូចជា Amazon បានដាក់ដំណើរការមនុស្សយន្តរាប់ពាន់គ្រឿងក្នុងឃ្លាំងរបស់ខ្លួន ដែលបង្កើនល្បឿននិងកាត់បន្ថយកំហុសឆ្គង។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្វ័យប្រវត្តិកម្មក៏បានបង្កើតការព្រួយបារម្ភអំពីការបាត់បង់ការងារ ជាពិសេសក្នុងវិស័យដែលពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មទាប។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឧស្សាហកម្មកាត់ដេរជាធំ បញ្ហានេះកំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ទោះបីជាការអនុវត្តរ៉ូបូតនៅមានកម្រិតនៅឡើយក៏ដោយ។

ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ មនុស្សយន្តបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង។ ខ្សែភាពយន្តដូចជា Metropolis (១៩២៧), Star Wars, The Terminator, និង WALL-E បានឆ្លុះបញ្ចាំងក្តីស្រមៃ ក្តីភ័យខ្លាច និងក្រមសីលធម៌ជុំវិញមនុស្សយន្ត។ ច្បាប់ទាំងបីរបស់ Asimov បានក្លាយជាគោលគំនិតមូលដ្ឋានក្នុងការពិភាក្សាអំពីសិទ្ធិមនុស្សយន្ត និងក្រមសីលធម៌ AI ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតរ៉ូបូតដូចជា RoboCup ក៏បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាសាធារណៈ និងជំរុញការច្នៃប្រឌិត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន រ៉ូបូទិកកាន់តែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ។ សិស្សានុសិស្សនៅកម្ពុជាកំពុងចូលរួមការប្រកួតប្រជែងរ៉ូបូតអន្តរជាតិ ដូចជាកម្មវិធី FIRST LEGO League ឬការប្រកួតថ្នាក់តំបន់ ដែលបង្ហាញពីសក្តានុពលបច្ចេកវិទ្យារបស់យុវជន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការលេចឡើងនៃបច្ចេកវិទ្យាដូចជា យានយន្តស្វ័យប្រវត្តិ ដ្រូនដឹកជញ្ជូន និងមនុស្សយន្តវេជ្ជសាស្ត្រ កំពុងផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមជាសកល។

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា វិស័យរ៉ូបូទិកកំពុងវិវត្តឆ្ពោះទៅរកការរួមបញ្ចូលគ្នាកាន់តែជ្រៅជាមួយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ធ្វើឱ្យមនុស្សយន្តអាចរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍ ស្គាល់ភាសាធម្មជាតិ និងធ្វើការសម្របខ្លួនទៅនឹងការងារដែលមិនបានកំណត់ទុកមុន។ ការអភិវឌ្ឍទាំងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលនិងឱកាសការងារថ្មី ខណៈពេលដែលត្រូវគិតគូរពីការរៀបចំឡើងវិញនូវជំនាញពលកម្ម។