ពិភពលោកWorld
រញ្ជួយដីហ្វីលីពីន៖ លើកបាតសមុទ្រឡើង ២ ម៉ែត្រ ស្លាប់ ៦១ នាក់
ការរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៨ រ៉ិចទ័រនៅកោះមីនដាណាវ បានលើកបាតសមុទ្រឡើង ២ ម៉ែត្រ ពង្រីកឆ្នេរខ្សាច់ ២០០ ម៉ែត្រនៅកន្លែងខ្លះ និងបណ្ដាលឱ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ៦១ នាក់ និងបាត់ខ្លួន ៤០ នាក់ ខណៈជីវិតសត្វសមុទ្ររងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។
Channel News Asia·South China Morning Post·The Hindu·The Guardian·The Straits Times
យោងតាមការរាយការណ៍ពី SCMP និង The Hindu ការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងមួយមានទំហំ ៧.៨ រ៉ិចទ័រ បានវាយប្រហារតំបន់កោះមីនដាណាវ នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងបំផុតក្នុងរយៈពេលកន្លះសតវត្សចុងក្រោយនេះ។ តួលេខចុងក្រោយពីទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយជាតិហ្វីលីពីន ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បានបង្ហាញថា មានអ្នកស្លាប់យ៉ាងហោច ៦១ នាក់ និងអ្នកបាត់ខ្លួន ៤០ នាក់ ខណៈដែលក្រុមសង្គ្រោះនៅតែបន្តការស្វែងរកក្រោមគំនរបាក់បែក។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា កាសែត The Guardian បានរាយការណ៍ដំបូងថាមានអ្នកស្លាប់យ៉ាងហោច ៥៥ នាក់ ប៉ុន្តែតួលេខថ្មីត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឡើងដល់ ៦១ នាក់តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ SCMP និង The Hindu កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ SCMP និងកាសែត The Hindu បានកត់សម្គាល់ថា តួលេខអ្នកស្លាប់អាចនឹងកើនឡើងទៀត ដោយសារមានតំបន់ជាច្រើនដែលក្រុមជួយសង្គ្រោះមិនទាន់អាចចូលទៅដល់។ បន្ថែមពីលើការបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ការរញ្ជួយដីនេះបានបង្កឱ្យមានបាតុភូតភូគព្ភសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យមួយហៅថា "ការងើបឡើងនៃឆ្នេរ" (coastal uplift) ដែលបានលើកបាតសមុទ្រឡើងរហូតដល់ទៅ ២ ម៉ែត្រ និងពង្រីកខ្សែឆ្នេរខ្សាច់រហូត ២០០ ម៉ែត្រនៅតាមបណ្តាតំបន់មួយចំនួន ដូចបានរាយការណ៍ដោយ CNA និង The Straits Times។
តាមការរាយការណ៍បន្ថែមរបស់ SCMP ក្រសួងបរិស្ថានហ្វីលីពីនបានថ្លែងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា ការលើកបាតសមុទ្រនេះបានធ្វើឱ្យផ្កាថ្មជាច្រើនស្ថិតនៅលើផ្ទៃទឹក ដែលបណ្ដាលឱ្យសត្វសមុទ្រងាប់ជាបន្តបន្ទាប់ និងបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឆ្នេររងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ អ្នកស្រុកនៅក្នុងតំបន់រងគ្រោះបានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានរបស់ CNA ថា ពួកគេបានសង្កេតឃើញការផ្លាស់ប្តូរដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនេះតែពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរញ្ជួយ ដោយកន្លែងដែលធ្លាប់ជាសមុទ្របានក្លាយជាដីគោកថ្មី ហើយកប៉ាល់នេសាទមួយចំនួនបានជាប់គាំងលើដីខ្សាច់ដែលទើបនឹងងើបឡើង។ CNA និង The Straits Times បានបញ្ជាក់ថា បាតុភូតនេះគឺកម្រកើតមាន ហើយវាបានផ្លាស់ប្តូររូបរាងឆ្នេរសមុទ្រក្នុងតំបន់មីនដាណាវយ៉ាងខ្លាំង ដែលអ្នកភូមិសាស្ត្រកំពុងសិក្សាបន្ត។ SCMP បានរាយការណ៍ថា ក្រសួងបរិស្ថានកំពុងធ្វើការវាយតម្លៃការខូចខាតពេញលេញ ហើយអាចនឹងចំណាយពេលយូរ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ កាសែត The Guardian បានចុះផ្សាយរបាយការណ៍ពិសេសពីទីវាលនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ដោយរៀបរាប់ពីស្ថានភាពដ៏រន្ធត់នៃការបាក់រលំអគារជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង និងភូមិនានា។ របាយការណ៍នោះបានរៀបរាប់ពីក្រុមសង្គ្រោះដែលបានធ្វើការទាញយកសាកសពចេញពីក្រោមគំនរបាក់បែកនៃហាងលក់ទំនិញមួយនៅម៉ោងជិតកណ្តាលអធ្រាត្រ។ នៅពេលដែលសាកសពត្រូវបាននាំចេញមក ក្រុមគ្រួសារបានស្រក់ទឹកភ្នែកយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែលោក រេណេ បាលីយ៉ុង ប្រធានក្រុមស្វែងរក និងសង្គ្រោះ បានមានប្រសាសន៍ថា "ទោះបីជាសោកសៅយ៉ាងណា ការរកឃើញសាកសពបានផ្ដល់នូវការសម្រាលទុក្ខដ៏ឈឺចាប់ដល់ក្រុមគ្រួសារ យ៉ាងហោចពួកគេមានសាកសពសម្រាប់បញ្ចុះ"។ កាសែត The Guardian បានកត់សម្គាល់ថា នេះគឺជាការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងបំផុតដែលហ្វីលីពីនបានជួបប្រទះក្នុងរយៈពេល ៥០ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ហើយការបំផ្លិចបំផ្លាញនេះបានបណ្ដាលឱ្យប្រជាជនជាច្រើនបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង។ អាជ្ញាធរកំពុងបន្តការខិតខំស្វែងរក និងផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ខណៈដែលនៅមានការរញ្ជួយដីក្រោយៗទៀតបន្តកើតមានជាហូរហែ។ ក្រៅពីការបាត់បង់ជីវិត ការរញ្ជួយដីក៏បានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗជាច្រើន រួមទាំងផ្លូវថ្នល់ និងស្ពាន ដែលធ្វើឱ្យការងារសង្គ្រោះមានភាពយឺតយ៉ាវ តាមការរាយការណ៍ពី The Guardian។
ប្រភពទាំងអស់ All 5 sources
- Channel News Asia Deadly Philippine quake raised seabed by up to two metres ១៤ មិថុនា ២០២៦
- South China Morning Post Deadly Mindanao quake raised seabed, causing marine die-off ១៤ មិថុនា ២០២៦
- The Hindu Deadly Philippine quake raised seabed by up to two metres ១៤ មិថុនា ២០២៦
- The Guardian Philippines picks up the pieces after strongest earthquake in decades ១៣ មិថុនា ២០២៦
- The Straits Times Deadly Philippine quake raised seabed by up to 2m ១៤ មិថុនា ២០២៦