ពិភពលោកWorld
ហេតុការណ៍ Chesapeake-Leopard ឆ្នាំ១៨០៧៖ ការវាយប្រហារដែលដុតបញ្ឆេះជម្លោះអាមេរិក-អង់គ្លេស
កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨០៧ កប៉ាល់ចម្បាំង HMS Leopard របស់អង់គ្លេសបានវាយប្រហារ USS Chesapeake របស់អាមេរិកនៅឆ្នេររដ្ឋវឺជីនៀ ដើម្បីចាប់ទាហានភៀសខ្លួន បង្កជាវិបត្តិដែលជំរុញឲ្យមានសង្គ្រាមអាមេរិក-អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៨១២។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨០៧ នៅឯនាយឆ្នេរក្រុង Norfolk រដ្ឋវឺជីនៀ កប៉ាល់ចម្បាំងអង់គ្លេស HMS Leopard បានប្រឈមមុខនិងបាញ់ប្រហារទៅលើកប៉ាល់ចម្បាំង USS Chesapeake នៃកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមឯកសារសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia នាវិកនៃ HMS Leopard បានឡើងទៅលើកប៉ាល់ Chesapeake ដើម្បីស្វែងរកទាហានភៀសខ្លួនពីកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានគេសង្ស័យថាកំពុងស្ថិតនៅលើកប៉ាល់នោះ។
យោងតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រពី Wikipedia HMS Leopard គឺជាកប៉ាល់ចម្បាំងប្រភេទ fourth rate ដែលមានកាំភ្លើង ៥០ ដើម ដែលបានបម្រើការក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមបារាំងនិងណាប៉ូឡេអូនិក។ ចំណែក USS Chesapeake ជាកប៉ាល់ frigate ធុនធ្ងន់មានកាំភ្លើង ៣៨ ដើម ដែលជាកប៉ាល់មួយក្នុងចំណោមកប៉ាល់ដើមដំបូងគេទាំងប្រាំមួយគ្រឿងនៃកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្រោមច្បាប់ Naval Act ឆ្នាំ១៧៩៤។
បញ្ហាទាហានភៀសខ្លួន (desertion) គឺជារឿងធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេស ជាពិសេសនៅពេលដែលពួកគេកំពុងធ្វើសង្គ្រាម។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា ភាពតានតឹងរវាងអាមេរិកនិងអង់គ្លេសបានកើនឡើងដោយសារតែការអនុវត្ត "impressment" ដែលជាការចាប់បង្ខំនាវិកពីកប៉ាល់អាមេរិកឱ្យបម្រើការក្នុងកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេស។
នៅថ្ងៃកើតហេតុ កប៉ាល់ Chesapeake កំពុងធ្វើដំណើរចេញពីកំពង់ផែ ហើយពុំបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រយុទ្ធឡើយ។ នៅពេលដែល HMS Leopard ទាមទារឱ្យឆែកឆេរលើនាវា មេបញ្ជាការ James Barron បានបដិសេធ។ កប៉ាល់អង់គ្លេសក៏បានបាញ់សាល់វ៉ូជាច្រើនព្រមគ្នាទៅលើ Chesapeake ខណៈដែល Chesapeake អាចបាញ់តបបានត្រឹមតែមួយគ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ មុនពេលដែល Barron ចុះចាញ់។
បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់ កងនាវិកអង់គ្លេសបានឡើងទៅលើកប៉ាល់ Chesapeake ហើយបានចាប់ខ្លួននាវិកចំនួន ៤ នាក់ដែលពួកគេអះអាងថាជាទាហានភៀសខ្លួន។ ក្នុងចំណោមនោះ មានម្នាក់ជាជនជាតិអង់គ្លេសពិតប្រាកដ ឯបីនាក់ទៀតជាជនជាតិអាមេរិកដែលធ្លាប់ត្រូវបានចាប់បង្ខំឱ្យបម្រើកងទ័ពអង់គ្លេសពីមុន។
តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ដំណឹងនៃការវាយប្រហារនេះបានបង្កឱ្យមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំងក្នុងចំណោមសាធារណជនអាមេរិក ហើយមានការអំពាវនាវឱ្យប្រកាសសង្គ្រាមភ្លាមៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រធានាធិបតី Thomas Jefferson បានដើរតាមផ្លូវការទូតវិញ ហើយនៅទីបំផុត អង់គ្លេសបានប្រគល់នាវិកអាមេរិកទាំងបីរូបឱ្យវិញ ព្រមទាំងផ្តល់សំណងមួយចំនួន។
ហេតុការណ៍នេះជាភស្តុតាងមួយនៃភាពតានតឹងដែលកំពុងកើនឡើងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។ តាម Wikipedia វាគឺជាព្រឹត្តិការណ៍តំណាងដែលនាំឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាមអាមេរិក-អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៨១២ ដែលជាសង្គ្រាមមួយដែលមានជម្លោះអំពីសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពលើសមុទ្រនិងពលរដ្ឋអាមេរិក។
ក្នុងរយៈពេលវែង ព្រឹត្តិការណ៍ Chesapeake-Leopard បានជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកពង្រឹងកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួន ហើយជាមេរៀនមួយស្តីពីការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ។ ទាំង HMS Leopard និង USS Chesapeake បានបន្តប្រតិបត្តិការរហូតដល់ត្រូវបានបំផ្លាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងគ្នា — Leopard បានលិចក្នុងឆ្នាំ១៨១៤ ឯ Chesapeake ត្រូវបានកប៉ាល់អង់គ្លេស HMS Shannon ដណ្តើមយកបាននៅឆ្នាំ១៨១៣។
សព្វថ្ងៃ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហរាជាណាចក្រគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៨០៧ ជម្លោះនេះបានបង្ហាញពីភាពផ្ទុយគ្នាដ៏ជ្រាលជ្រៅរវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ហេតុការណ៍ Chesapeake-Leopard គឺជារំលឹកដ៏សំខាន់ពីរបៀបដែលឧប្បត្តិហេតុនៅសមុទ្រអាចដុតបញ្ឆេះជម្លោះទ្រង់ទ្រាយធំនិងផ្លាស់ប្តូរផ្លូវប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ប្រភពទាំងអស់ All 6 sources
- Wikipedia HMS_Leopard_(1790) ១ មករា ១៨០៧
- Wikipedia Chesapeake–Leopard_affair ១ មករា ១៨០៧
- Wikipedia Frigate ១ មករា ១៨០៧
- Wikipedia USS_Chesapeake_(1799) ១ មករា ១៨០៧
- Wikipedia Desertion ១ មករា ១៨០៧
- Wikipedia Royal_Navy ១ មករា ១៨០៧