នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា អញ្ជើញដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិប៉េកាំង ប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព ដើម្បីចាប់ផ្តើមទស្សនកិច្ចមិត្តភាពផ្លូវការ រយៈពេលបីថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ ដល់ថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ Fresh News, DAP News និង CPP បានរាយការណ៍ថា ក្នុងថ្ងៃដំបូងនេះ សម្តេចបានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក ចាវ ឡឺជី ប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ នៃសភាតំណាងប្រជាជនចិន ដើម្បីពិភាក្សាការងារទ្វេភាគី។ Khmer Times រាយការណ៍បន្ថែមថា លោកក៏គ្រោងនឹងជួបប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ឈាង ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។

បញ្ហាជម្លោះតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានក្លាយជាចំណុចផ្តោតសំខាន់នៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ហាក់មិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញនៅឡើយ។ DAP News, Kampuchea Thmey Daily និង Fresh News បានចុះផ្សាយដំណាលគ្នាថា លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា ក្នុងឱកាសនេះ សម្តេចតេជោ នឹងជំរុញឲ្យថៃ អនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន និងបញ្ឈប់ការប្រើលេសផ្សេងៗ ដើម្បីគេចវេសពីកាតព្វកិច្ច។ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានប្រាប់សារព័ត៌មានទាំងនោះថា “ខ្ញុំរំពឹងថា សម្តេចតេជោ… នឹងជជែកគ្នាលើបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន… ដើម្បីជំរុញឲ្យប្រទេសថៃ ត្រូវអនុវត្តនូវកិច្ចព្រមព្រៀង… ហើយកុំឲ្យចេះតែប្រើប្រាស់លេសច្រើន”។

លើសពីនេះ លោកបណ្ឌិតដដែលក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់ចិន ដោយថ្លែងថា “ចិនពិតជាមានឥទ្ធិពលនយោបាយ ទាំងជាមួយប្រទេសថៃ ទាំងជាមួយប្រទេសកម្ពុជា”។ លោកជឿថា សម្តេច ហ៊ុន សែន នឹងមិនភ្លេចលើកឡើងពីបញ្ហានេះ ក្នុងជំនួបជាមួយមេដឹកនាំចិនឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានពណ៌នាពីរចនាបថការទូតរបស់ចិនថា មានភាពបត់បែន ត្រជាក់ ទន់ភ្លន់ តែច្បាស់លាស់ និងប្រាកដប្រជា ដែលអាចរួមចំណែកដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិភាព និងស្ថិរភាពយូរអង្វែង នេះបើតាមការរាយការណ៍របស់ DAP News។

ផ្ទុយទៅវិញ លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុ RFI កាលពីថ្ងៃទី ២៤ មិថុនា ដោយបង្ហាញទស្សនៈប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន។ លោកទទួលស្គាល់ថា ចង់ឲ្យចិនដើរតួនាទីសកម្មជាងមុន ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះនេះ ក៏ប៉ុន្តែលោកបានគូសបញ្ជាក់ថា “កម្ពុជាមិនអាចប្រើចិនឲ្យដាក់សម្ពាធលើថៃបានទេ”។ តាម RFI លោកបន្តថា បញ្ហាព្រំដែនគឺជារឿងទ្វេភាគីសុទ្ធសាធ ដែលតម្រូវឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ ដោះស្រាយដោយផ្ទាល់តាមរយៈកិច្ចចរចា ហើយការពឹងពាក់ខ្លាំងពេកលើមហាអំណាច អាចមិនផ្តល់ដំណោះស្រាយស្ថិតស្ថេរនោះឡើយ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងតបតាមការអញ្ជើញរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងចំណងមិត្តភាពជាយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ តាមការរាយការណ៍របស់ Khmer Times និង CPP។ Fresh News បានវិភាគក្នុងវីដេអូផ្តាច់មុខរបស់ខ្លួនថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះគឺជា “កាតយុទ្ធសាស្ត្រ” ដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់ ដែលកំពុងប្រឈមការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំង។