យោងតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ សង្គ្រាមស៊ីវិលអង់គ្លេសដែលបានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៦៤២ គឺជាជម្លោះរវាងព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី១ និងសភាអង់គ្លេស ស្ដីពីអំណាចគ្រប់គ្រងប្រទេស។ ព្រះមហាក្សត្រមានជំនឿលើគោលការណ៍ "សិទ្ធិដ៏ទេវកថារបស់ព្រះមហាក្សត្រ" ដោយទ្រង់យល់ថាអំណាចរបស់ទ្រង់មកពីព្រះ ហើយទ្រង់អាចគ្រប់គ្រងដោយគ្មានការអន្តរាគមន៍ពីសភាឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ សភាដែលជាស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិ មានតួនាទីអនុម័តពន្ធ និងច្បាប់ បានទាមទារសិទ្ធិក្នុងការកំណត់អំណាចរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

ភាគីទាំងពីរត្រូវបានគេស្គាល់ជារាជនិយម (Royalists) ឬកាវ៉ាលីយ៉េ (Cavaliers) និងសភានិយម (Parliamentarians) ឬក្បាលមូល (Roundheads)។ យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ពួករាជនិយមភាគច្រើនជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងគាំទ្ររបបរាជានិយមផ្ដាច់ការ ខណៈពួកសភានិយមមានសម្លៀកបំពាក់សាមញ្ញ និងសក់ខ្លី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿសាសនាដ៏តឹងរឹង។ គោលដៅសំខាន់របស់ពួកសភានិយមគឺដើម្បីផ្ទេរអំណាចនីតិប្រតិបត្តិពីព្រះមហាក្សត្រមកឱ្យសភា។

សមរភូមិឡាំងផតបានកើតឡើងនៅក្បែរទីក្រុងឡាំងផត ក្នុងស្រុកសុមមើរសិត។ តាមរយៈការវាយប្រហារយ៉ាងជោគជ័យ កងទ័ពសភានិយមបានបំផ្លាញកម្លាំងទ័ពជើងគោកធំចុងក្រោយរបស់ពួករាជនិយម។ មកដល់ត្រឹមពេលនោះ សង្គ្រាមបានអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំ ហើយការបាត់បង់កងទ័ពដ៏សំខាន់នេះបានធ្វើឱ្យព្រះបាទឆាលស៍ទី១ អស់សមត្ថភាពក្នុងការបន្តការតស៊ូដោយយោធាតទៅទៀត។

ជ័យជម្នះនេះបានផ្ដល់ឱ្យសភានូវការគ្រប់គ្រងភាគខាងលិចទាំងមូលនៃប្រទេសអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបញ្ចប់ការតស៊ូធំៗរបស់ភាគីរាជនិយម។ តាម Wikipedia ការបរាជ័យនេះរួមជាមួយការបរាជ័យផ្សេងទៀត បាននាំឱ្យព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយក្រោយមកត្រូវបានកាត់ទោស និងប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៦៤៩។

ប៉ុន្តែផលវិបាកនៃសង្គ្រាមមានលក្ខណៈទូលំទូលាយជាងការផ្លាស់ប្ដូរបុគ្គល។ វាបានបង្កើតគោលការណ៍ "អំណាចកំពូលរបស់សភា" ដែលកំណត់ថា ព្រះមហាក្សត្រមិនអាចគ្រប់គ្រងដោយគ្មានការយល់ព្រមពីសភាឡើយ។ ទោះបីជារបបរាជានិយមត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៦៦០ ក៏ព្រះមហាក្សត្រជំនាន់ក្រោយបានធ្វើការក្នុងក្របខណ្ឌនៃសភាតទៅទៀត។ គោលការណ៍នេះបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅចក្រភពអង់គ្លេស។

ទស្សនវិស័យដែលថាអំណាចនយោបាយត្រូវមានការយល់ព្រមពីតំណាងរាស្ត្រ បានក្លាយជាគ្រឹះនៃរបបប្រជាធិបតេយ្យនៅទូទាំងពិភពលោក។ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា បានអនុវត្តរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលអំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតនៅលើរដ្ឋាភិបាលដែលកើតពីការបោះឆ្នោត ខណៈព្រះមហាក្សត្រទ្រង់គង់ជានិមិត្តរូប។

កាលពី ៣៨១ ឆ្នាំមុន សមរភូមិឡាំងផតជាចំណុចតូចមួយនៅក្នុងផែនទី ប៉ុន្តែវាបានផ្លាស់ប្ដូរប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយអង់គ្លេស និងពិភពលោកជារៀងរហូត។ ជ័យជម្នះរបស់សភាបានបង្ហាញថា អំណាចដាច់ខាតរបស់ព្រះមហាក្សត្រអាចត្រូវបានកំណត់ ហើយប្រជាជនមានសិទ្ធិទទួលបានសំឡេងក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ដែលជាមេរៀនដ៏សំខាន់សម្រាប់មនុស្សជាតិរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។