KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ កញ្ញា ២០២៦

ពីការវាយប្រហារ Fort McHenry ឆ្នាំ ១ៈ១៤ ដល់កំណើតភ្លេងជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក

នៅថ្ងៃទី ១៣-១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨១៤ ក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៨១២ កងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេសបានវាយប្រហារ Fort McHenry ក្នុងក្រុង Baltimore តែមិនអាចយកបាន ហើយទង់ជាតិដែលនៅតែហោះរស់លើបន្ទាយ បានបំផុស Francis Scott Key ឱ្យសរសេរកំណាព្យ ដែលក្រោយមកក្លាយជាភ្លេងជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Identifier: nationalstarspan02nati (find matches) Title: National star-spangled banner centennial, Baltimore, Maryland, September 6 to 13, 1914 Year: 1914 (1910s) Authors: National star-spangled
ប្រភព: Wikimedia Commons

នៅយប់ថ្ងៃទី ១៣ ដល់ថ្ងៃទី ១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨១៤ កងទ័ពជើងទឹក Royal Navy របស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានវាយប្រហារ Fort McHenry ដែលជាបន្ទាយការពារកំពង់ផែក្រុង Baltimore ក្នុងរដ្ឋ Maryland នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌា ការវាយប្រហារត្រូវបានបន្តពេញមួយយប់ ប៉ុន្តែបន្ទាយមិនបានធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់កងទ័ពអង់គ្លេសឡើយ។ នៅពេលព្រលឹម ពេលដែល Francis Scott Key ឃើញទង់ជាតិអាមេរិកនៅតែហោះរស់លើបន្ទាយ គាត់ក៏បានសរសេរកំណាព្យមួយ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាទំនុកច្រៀងរបស់ភ្លេងជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក។

ដើម្បីយល់ពីអត្ថន័យនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវតែចាប់ផ្ដើមពីសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៨១២។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះបានផ្ទុះឡើង បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសសង្គ្រាមលើចក្រភពអង់គ្លេស និងសម្ព័ន្ធមិត្ត នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨១២ ហើយត្រូវបានធ្វើសង្គ្រាមជាចម្បងនៅអាមេរិកខាងជើង និងនៅលើសមុទ្រ ស្របពេលដែលសង្គ្រាមណាប៉ូលេអុងកំពុងឆាបឆេះនៅអឺរ៉ុប។ ទោះបីជាភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងលើលក្ខខណ្ឌសន្តិភាពនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨១៤ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញា Treaty of Ghent ក៏ដោយ សង្គ្រាមបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការតែនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨១៥ បន្ទាប់ពីព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ដល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញានោះ។

ការវាយប្រហារលើ Fort McHenry គឺជាផ្នែកមួយនៃសមរភូមិ Baltimore ដែលបានកើតឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ១២ ដល់ថ្ងៃទី ១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨១៤។ តាមវិគីភីឌា កងទ័ពអាមេរិកដែលការពារទីក្រុង បានវាយរារាំងការឈ្លានពានតាមសមុទ្រ និងតាមគោក របស់កងទ័ពអង់គ្លេស ដែលព្យាយាមវាយយកទីក្រុងកំពង់ផែដ៏មមាញឹកនេះ។ Baltimore នៅពេលនោះជាទីក្រុងធំជាងគេទីបីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយការការពារបានសម្រេចជោគជ័យនេះ បានរារាំងទីក្រុងពីការធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់កងទ័ពអង់គ្លេស ព្រមទាំងបញ្ចប់យុទ្ធនាការ Chesapeake របស់អង់គ្លេស។

តើហេតុអ្វីបានជា Baltimore មានសារៈសំខាន់បែបនេះ? តាមវិគីភីឌា Fort McHenry គឺជាបន្ទាយមានរាងប្រាំជ្រុង ដែលស្ថិតនៅ Locust Point ជាសង្កាត់មួយនៅក្នុងក្រុង Baltimore នៃរដ្ឋ Maryland សព្វថ្ងៃនេះ។ តួនាទីចម្បងរបស់បន្ទាយនេះ គឺការពារកំពង់ផែ Baltimore ពីការវាយប្រហាររបស់កងទ័ពជើងទឹក Royal Navy តាមរយៈឈូងសមុទ្រ Chesapeake Bay។ ចំណែកតំបន់ Inner Harbor វិញ គឺជាកំពង់ផែប្រវត្តិសាស្ត្រ កន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ និងជាសញ្ញាសម្គាល់របស់ទីក្រុង Baltimore ដោយស្ថិតនៅមាត់ព្រែក Jones Falls ដែលបង្កើតជាដៃខាងជើង-លិច ធំទូលាយ និងខ្លី នៃទន្លេ Patapsco ហើយទឹកជំនោរនៅទីនោះហូរចូលទៅឈូងសមុទ្រ Chesapeake Bay។

Francis Scott Key ជាមេធាវី អ្នកនិពន្ធ និងកវីជនជាតិអាមេរិក ដែលមានស្រុកកំណើតនៅ Frederick រដ្ឋ Maryland។ តាមវិគីភីឌា គាត់បានសង្កេតមើលការបាញ់ផ្ទុះរបស់កងទ័ពអង់គ្លេសលើ Fort McHenry ហើយបានទទួលការបំផុសចិត្ត ពេលឃើញទង់ជាតិអាមេរិកហោះនៅលើបន្ទាយនៅពេលព្រលឹម។ កំណាព្យរបស់គាត់ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយសប្ដាហ៍ ដោយបានណែនាំឱ្យច្រៀងតាមបទភ្លេងពេញនិយមមួយរបស់អង់គ្លេស ឈ្មោះ "To Anacreon in Heaven"។ ទង់ជាតិដែលគាត់បានឃើញនោះ មានផ្កាយ ១៥ និងឆ្នូត ១៥ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទង់ "Star-Spangled Banner"។

បន្ទាប់មក កំណាព្យ "Defence of Fort M'Henry" ដែលច្រៀងតាមបទភ្លេង "To Anacreon in Heaven" បានស្គាល់ជាទូទៅក្រោមឈ្មោះថា "The Star-Spangled Banner"។ តាមវិគីភីឌា បទនេះបានក្លាយជាភ្លេងជាតិក្រៅផ្លូវការបន្តិចម្ដងៗ ហើយទទួលបានឋានៈជាភ្លេងជាតិផ្លូវការតែនៅឆ្នាំ ១៩៣១ គឺជាងមួយសតវត្សបន្ទាប់ពីកំណាព្យនេះត្រូវបានសរសេរឡើង។

ការរង់ចាំជាងមួយសតវត្សនេះ បង្ហាញថានិមិត្តរូបជាតិមិនកើតឡើងភ្លាមៗនោះទេ។ តាមវិគីភីឌា ភ្លេងជាតិគឺជាបទភ្លេងស្នេហាជាតិ ដែលតំណាង និងរំលឹកពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងប្រពៃណីរបស់ប្រទេសមួយ ហើយភាគច្រើនមានលក្ខណៈជាបទដើរក្បួន ឬបទសរសើរ។ ករណីរបស់ "The Star-Spangled Banner" បង្ហាញថា ការចងចាំជាតិអាចសាងសង់ឡើងពីព្រឹត្តិការណ៍តែមួយយប់ គឺការបាញ់ផ្ទុះលើបន្ទាយមួយ និងទង់មួយដែលនៅតែហោះរស់នៅពេលព្រលឹម។

គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា សមរភូមិ Baltimore បានកើតឡើងនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨១៤ ខណៈដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងលើលក្ខខណ្ឌសន្តិភាពតែនៅខែធ្នូ ឆ្នាំដដែល ហើយសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨១៥។ ដូច្នេះ ការការពារបន្ទាយនេះបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលដែលសង្គ្រាមកំពុងបន្តយ៉ាងសកម្ម ហើយការចងចាំអំពីវាបានរស់រានបន្ត ទោះបីសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ទៅវិញក៏ដោយ។

បច្ចុប្បន្ន Fort McHenry និងតំបន់ជុំវិញនៅតែជាផ្នែកនៃការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ទីក្រុង Baltimore។ តាមវិគីភីឌា ស្ថាប័ន Urban Land Institute បានពណ៌នានៅឆ្នាំ ២០០៩ ថា Inner Harbor គឺជា "គំរូនៃការអភិវឌ្ឍតំបន់មាត់ទឹកក្រោយយុគឧស្សាហកម្ម នៅទូទាំងពិភពលោក"។ ការផ្លាស់ប្ដូរពីសមរភូមិប្រវត្តិសាស្ត្រ ទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ បង្ហាញថាកន្លែងនៃការចងចាំអាចទទួលបានអត្ថន័យថ្មីនៅក្នុងជំនាន់ថ្មី។

សរុបមក រឿងរ៉ាវនៅ Fort McHenry ក្នុងថ្ងៃទី ១៣-១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨១៤ បង្ហាញថា ព្រឹត្តិការណ៍សង្គ្រាមមួយអាចក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃអត្តសញ្ញាណជាតិ តាមរយៈកំណាព្យ បទភ្លេង និងទង់មួយ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ រឿងនេះគឺជាករណីសិក្សាមួយអំពីរបៀបដែលប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ និងការចងចាំរួម បញ្ចូលគ្នាក្នុងការបង្កើតនិមិត្តរូបជាតិ។

ប្រភពទាំងអស់ All 7 sources

  1. Wikipedia War_of_1812 ១ មករា ១៨១៤
  2. Wikipedia Fort_McHenry ១ មករា ១៨១៤
  3. Wikipedia Inner_Harbor ១ មករា ១៨១៤
  4. Wikipedia Battle_of_Baltimore ១ មករា ១៨១៤
  5. Wikipedia Francis_Scott_Key ១ មករា ១៨១៤
  6. Wikipedia The_Star-Spangled_Banner ១ មករា ១៨១៤
  7. Wikipedia National_anthem ១ មករា ១៨១៤