ថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១០៦៦ ជាថ្ងៃដែលសមរភូមិហ្វុលហ្វដ (Battle of Fulford) ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតាមជាយភូមិហ្វុលហ្វដ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃក្រុងយ៉ក (York) ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ នៅក្នុងសមរភូមិនេះ ព្រះមហាក្សត្រហារ៉ាល់ទី៣ នៃន័រវេស ដែលគេស្គាល់ថាហារ៉ាល់ ហាដ្រាដា (Harald Hardrada) និងជាអ្នកទាមទាររាជបល្ល័ង្កអង់គ្លេស ព្រមទាំងតុស្ទីក ហ្គតវីនសុន (Tostig Godwinson) ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេសរបស់ទ្រង់ បានវាយកម្ចាត់អឺល (Earl) ខាងជើងទាំងពីរ គឺអេដវីន (Edwin) និងម័រកា (Morcar)។ ជ័យជម្នះនេះបានបើកផ្លូវឱ្យកងទ័ពន័រវេសឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុងយ៉ក ដែលជាទីរួមខេត្តប្រពៃណីនៃតំបន់យ៉កស៊ីរ៍ (Yorkshire) នៅភាគខាងជើងអង់គ្លេស។

តាមឯកសាររបស់វិគីភីឌា ព្រះមហាក្សត្រហារ៉ាល់ទី៣ បានសោយរាជ្យនៅន័រវេសពីឆ្នាំ ១០៤៦ ដល់ឆ្នាំ ១០៦៦។ មុនពេលឡើងសោយរាជ្យ ទ្រង់បានចំណាយពេល ១៥ ឆ្នាំក្នុងភាពនិរទេស ដោយបម្រើជាទាហានស៊ីឈ្នួល និងជាមេទ័ពនៅរុសកៀវ (Kievan Rus') ព្រមទាំងជាប្រធានកងឆ្មាំវ៉ារ៉ង់ជៀន (Varangian Guard) នៃចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង។ អ្នកកត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រឈ្មោះអាដាំ នៃប្រេមេន (Adam of Bremen) បានហៅទ្រង់ក្នុងកំណត់ត្រារបស់លោកថា "ផ្លេកបន្ទោរនៃទិសខាងជើង"។ ទ្រង់បានទាមទាររាជបល្ល័ង្កដាណឺម៉ាកដោយមិនបានសម្រេចរហូតដល់ឆ្នាំ ១០៦៤ ហើយបានទាមទាររាជបល្ល័ង្កអង់គ្លេសដោយមិនបានសម្រេចនៅឆ្នាំ ១០៦៦ ដែលជាឆ្នាំនៃសមរភូមិហ្វុលហ្វដ។

ការលុកលុយរបស់ព្រះមហាក្សត្រហារ៉ាល់ មិនមែនគ្រាន់តែជាសង្គ្រាមរវាងប្រទេសពីរនោះទេ។ តុស្ទីក ដែលបានច្បាំងជាសម្ព័ន្ធមិត្តខាងកងទ័ពន័រវេសនៅហ្វុលហ្វដ គឺជាអឺលអង់គ្លេស-សាក់សុន (Anglo-Saxon) នៃតំបន់ណតថាំប្រ៊ី (Northumbria) និងជាបងប្រុសរបស់ព្រះមហាក្សត្រហារ៉ូល ហ្គតវីនសុន (Harold Godwinson) នៃអង់គ្លេស។ ក្រោយពេលត្រូវបានបងប្រុសរបស់លោកនិរទេស តុស្ទីកបានងាកទៅគាំទ្រការលុកលុយរបស់ព្រះមហាក្សត្រហារ៉ាល់មកលើអង់គ្លេស។ ដូច្នេះ សង្គ្រាមនៅភាគខាងជើងអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ ១០៦៦ គឺជាសង្គ្រាមដែលលាយឡំគ្នារវាងជម្លោះក្នុងរាជវង្ស និងការឈ្លានពានពីបរទេស ដោយបងប្រុសពីរនាក់បានឈរនៅក្នុងជួរផ្ទុយគ្នា។

ភាគីការពារនៅហ្វុលហ្វដ គឺអឺលពីររូបដែលជាបងប្អូនប្រុស។ អេដវីន ជាអឺលនៃមឺសៀ (Mercia) ដែលបានទទួលតំណែងបន្តពីឪពុកឈ្មោះអាល់ហ្វហ្គារ (Ælfgār) ក្រោយពេលឪពុកស្លាប់នៅឆ្នាំ ១០៦២។ ម័រកា ប្អូនប្រុសរបស់លោក គឺជាអឺលនៃណតថាំប្រ៊ីពីឆ្នាំ ១០៦៥ ដល់ឆ្នាំ ១០៦៦។ បងប្អូនទាំងពីរនេះជាកូនរបស់អាល់ហ្វហ្គារ អឺលនៃមឺសៀ និងជាចៅរបស់លីអូហ្វ្រីក (Leofric) ដែលធ្លាប់កាន់តំណែងអឺលនៃមឺសៀដូចគ្នា។ ដូច្នេះ ការប្រឈមមុខនៅហ្វុលហ្វដ គឺជាការការពារអំណាចនយោបាយ និងទឹកដីរបស់គ្រួសារអឺលភាគខាងជើង ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពឈ្លានពានដែលមកទាមទាររាជបល្ល័ង្ក។

តាមឯកសារវិគីភីឌា ក្រុងយ៉ក ដែលជាគោលដៅនៃការឈ្លានពាននេះ មានប្រភពដើមតាំងពីសម័យរ៉ូម ហើយស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេអ៊ូស (Ouse) និងទន្លេហ្វូស (Foss)។ បច្ចុប្បន្ន យ៉កជាទីក្រុងសំខាន់មួយដែលសម្បូរទៅដោយសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ រួមទាំងវិហារធំរបស់យ៉ក (York Minster) បន្ទាយ និងកំពែងក្រុង ដែលសុទ្ធតែជាសំណង់ចុះបញ្ជីថ្នាក់ទី១ (Grade I)។ វាជាទីរួមខេត្តប្រពៃណីនៃតំបន់យ៉កស៊ីរ៍ ដោយស្ថិតនៅចម្ងាយ ៤៣ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងលីតស៍ (Leeds) ទៅទិសឦសាន ចម្ងាយ ១៤០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងញូកាសលអាប់ផុនថាយន៍ (Newcastle upon Tyne) ទៅទិសខាងត្បូង និងចម្ងាយ ៣៣៣ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងឡុងដ៍។ នៅក្នុងជំរឿនឆ្នាំ ២០២១ តំបន់ទីក្រុងយ៉កមានប្រជាជនចំនួន ១៤១,៦៨៥ នាក់។

ទោះជាយ៉ាងណា ជ័យជម្នះនៅហ្វុលហ្វដ មិនបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍យូរអង្វែងដល់ភាគីឈ្នះទេ។ យោងតាមឯកសារវិគីភីឌា ទាំងព្រះមហាក្សត្រហារ៉ាល់ និងតុស្ទីក ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងសមរភូមិស្តេមហ្វដប្រីជ (Stamford Bridge) ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ គឺឆ្នាំ ១០៦៦។ ការស្លាប់របស់អ្នកទាំងពីរនៅពេលខ្លីបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះ បានបង្ហាញថាសមរភូមិហ្វុលហ្វដ គ្រាន់តែជាជំហានមួយនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ស្មុគស្មាញនៃឆ្នាំនោះ ដោយជ័យជម្នះក្នុងសមរភូមិតែមួយ មិនអាចធានាជោគជ័យចុងក្រោយបានឡើយ។

ចំណែកភាគីចាញ់វិញ ក៏មិនអាចរក្សាអំណាចរបស់ខ្លួនបានយូរដែរ។ ម័រកា ដែលជាអឺលនៃណតថាំប្រ៊ី ត្រូវបានវីលីយ៉ាំ ដឺ ខុនខឺរ័រ (William the Conqueror) ជំនួសដោយខបស៊ី (Copsi)។ អេដវីនវិញ ឈ្មោះរបស់លោកបានលេចឡើងជាអឺលអេដវីននៅក្នុងសៀវភៅកត់ត្រាដូមស្ដេយប៊ុក (Domesday Book)។ ដូច្នេះ ទាំងអ្នកឈ្នះ និងអ្នកចាញ់នៅហ្វុលហ្វដ សុទ្ធតែបានឃើញអំណាច និងតំណែងរបស់ខ្លួនប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ។

ហេតុការណ៍នៅហ្វុលហ្វដ បង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញនៃឆ្នាំ ១០៦៦ នៅអង់គ្លេស ដែលការប្រជែងអំណាចលើរាជបល្ល័ង្កបានកើតឡើងពីច្រើនទិសក្នុងពេលតែមួយ៖ ការទាមទាររបស់ព្រះមហាក្សត្រន័រវេស ជម្លោះរវាងតុស្ទីក និងបងប្រុសរបស់លោក និងការការពារអំណាចតំបន់របស់អឺលខាងជើងទាំងពីរ។ សមរភូមិនេះក៏ជាករណីឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញថា ជ័យជម្នះក្នុងសមរភូមិតែមួយ មិនអាចកំណត់ជោគវាសនានៃប្រទេសទាំងមូលបានទេ។

បើគិតមកដល់ថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦ គឺគម្រប់រយៈពេល ៩៦០ ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីសមរភូមិហ្វុលហ្វដត្រូវបានធ្វើឡើង។ ក្រុងយ៉ក ដែលជាគោលដៅនៃកងទ័ពន័រវេសនៅពេលនោះ នៅតែជាទីក្រុងសំខាន់មួយនៅភាគខាងជើងប្រទេសអង់គ្លេស ដោយសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វានៅតែត្រូវបានអភិរក្សរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ចំពោះអ្នកសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ ហ្វុលហ្វដ គឺជាករណីសិក្សាមួយអំពីរបៀបដែលសម្ព័ន្ធភាពរវាងអឺលនិរទេសមួយរូប និងព្រះមហាក្សត្របរទេសមួយអង្គ អាចផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពអំណាចនៅក្នុងប្រទេសមួយបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។