នៅ ថ្ងៃទី ២ តុលា ១៨៣៥ នៅ ជិត ទីក្រុង ហ្គុនសាឡេស ក្នុង តំបន់ តិចសាស់ ក្រោម ការគ្រប់គ្រង របស់ ម៉ិកស៊ិក កងទ័ព ជិះសេះ dragoon របស់ ម៉ិកស៊ិក ដែល ត្រូវ បាន បញ្ជូន ទៅ ដកហូត អាវុធ ពី អ្នកតាំងទីលំនៅ បាន ជួប ការតស៊ូ យ៉ាង ខ្លាំង ពី កងជីវពល តិចសាស់។ តាម ឯកសារ វិគីភីឌា ការប្រឈមមុខ នេះ ដែល គេ ហៅ ថា សមរភូមិ ហ្គុនសាឡេស (Battle of Gonzales) គឺ ជា ការប្រយុទ្ធ ប្រដាប់អាវុធ ដំបូងគេ នៃ បដិវត្តន៍ តិចសាស់ ហើយ ជា ចំណុច ចាប់ផ្ដើម នៃ ជម្លោះ ដ៏ធំ មួយ រវាង អ្នកតាំងទីលំនៅ និង រដ្ឋាភិបាល ម៉ិកស៊ិក។

ឫសគល់ នៃ ជម្លោះ នេះ ចាប់ផ្ដើម ពី ឆ្នាំ ១៨៣១។ តាម វិគីភីឌា លោក Green DeWitt បាន សុំ ឲ្យ អាជ្ញាធរ ម៉ិកស៊ិក ផ្តល់ កាំភ្លើងធំ មួយដើម ដល់ អ្នកតាំងទីលំនៅ ហ្គុនសាឡេស ដើម្បី ការពារ ខ្លួន ពី ការវាយឆ្មក់ ញឹកញាប់ របស់ កុលសម្ព័ន្ធ Comanche។ កាំភ្លើង នោះ ត្រូវ បាន ផ្តល់ ឲ្យ ដោយ មាន លក្ខខណ្ឌ ថា ត្រូវ ឲ្យ ត្រឡប់ ទៅ អាជ្ញាធរ ម៉ិកស៊ិក វិញ នៅ ពេល ដែល ពួកគេ ទាមទារ។ ក្នុង រយៈពេល បួនឆ្នាំ បន្ទាប់មក ស្ថានភាព នយោបាយ នៅ ម៉ិកស៊ិក បាន ធ្លាក់ចុះ ហើយ ការ ទាមទារ ឲ្យ ដក កាំភ្លើងធំ នោះ ត្រឡប់ បាន ក្លាយជា ចំណុច ផ្ទុះ នៃ ជម្លោះ។

តាម វិគីភីឌា នៅ ឆ្នាំ ១៨៣៥ រដ្ឋ ជាច្រើន របស់ ម៉ិកស៊ិក បាន ងើបបះបោរ ហើយ បដិវត្តន៍ តិចសាស់ គឺ ជា ផ្នែក មួយ នៃ ចលនា បះបោរ ដ៏ធំ នោះ។ ចលនា នេះ រួមមាន ខេត្ត ផ្សេងទៀត ដែល ប្រឆាំង នឹង របប របស់ ប្រធានាធិបតី Miguel Barragán និង លោក ឧត្តមសេនីយ៍ Antonio López de Santa Anna។ តំបន់ តិចសាស់ ស្ថិតនៅ ក្នុង រដ្ឋ Coahuila y Tejas ហើយ នៅ ពេល ចលាចល រាលដាល ដល់ ទីនោះ លោក ឧត្តមសេនីយ៍ Domingo de Ugartechea ដែល ជា មេបញ្ជាការ កងទ័ព ម៉ិកស៊ិក ទាំងអស់ នៅ តិចសាស់ បាន យល់ឃើញ ថា ការ បន្ត ទុក អាវុធ ឲ្យ អ្នកស្រុក ហ្គុនសាឡេស កាន់កាប់ គឺ ជា រឿង មិន ឈ្លាសវៃ។ ដូច្នេះ គាត់ បាន ទាមទារ ឲ្យ ដាក់ កាំភ្លើងធំ នោះ មកវិញ។

ការ បញ្ជូន កងកម្លាំង ទៅ ដក អាវុធ នៅ តំបន់ ឆ្ងាយ ត្រូវការ កងទ័ព ដែល មាន ភាពចល័ត ខ្ពស់។ តាម វិគីភីឌា dragoon គឺ ជា ទ័ពថ្មើរជើង ជិះសេះ ដែល ដើមឡើយ ប្រើ សេះ សម្រាប់ ធ្វើចលនា ហើយ ចុះ ពីលើ សេះ ដើម្បី ប្រយុទ្ធ នៅ លើដី។ ចាប់ពី ដើម សតវត្សរ៍ ទី ១៧ មក ពួកគេ ត្រូវ បាន ប្រើ កាន់តែ ច្រើន ជា ទ័ពជិះសេះ ធម្មតា និង ហ្វឹកហាត់ ប្រយុទ្ធ ដោយ ដាវ និង អាវុធបាញ់ ពីលើ ខ្នងសេះ។ កងវរសេនាធំ dragoon ត្រូវ បាន បង្កើតឡើង នៅ ក្នុង កងទ័ព ភាគច្រើន នៃ ទ្វីបអឺរ៉ុប ក្នុង សតវត្សរ៍ ទី ១៧ និង ទី ១៨។ ពួកគេ ផ្តល់ ភាពចល័ត ខ្ពស់ ជាង ទ័ពថ្មើរជើង ធម្មតា ប៉ុន្តែ ចំណាយ តិច ជាង ទ័ពជិះសេះ ធម្មតា ច្រើន។

អ្នកតាំងទីលំនៅ ហ្គុនសាឡេស បាន បដិសេធ មិន ព្រម ប្រគល់ កាំភ្លើងធំ នោះ។ តាម វិគីភីឌា កងទ័ព ម៉ិកស៊ិក មួយក្រុម ត្រូវ បាន បញ្ជូន ទៅ ហ្គុនសាឡេស ដើម្បី ដកហូត អាវុធ នោះ ប៉ុន្តែ ត្រូវ បាន ទទួល ដោយ កងជីវពល តិចសាស់ ដែល បាន រៀបចំ ខ្លួន តស៊ូ។ នៅ ថ្ងៃទី ២ តុលា ១៨៣៥ ការ ប្រឈមមុខ បាន ក្លាយជា ការប្រយុទ្ធ ប្រដាប់អាវុធ ដំបូង នៃ បដិវត្តន៍ តិចសាស់។ ព្រឹត្តិការណ៍ នេះ ត្រូវ បាន គេ ចងចាំ ក្រោម ឈ្មោះ "Come and Take It" ដែល មាន ន័យ ថា "ចូលមក យកវា ទៅ"។

ដើម្បី យល់ ពី ជម្លោះ នេះ ត្រូវ យល់ ពី ភាគី ដែល ពាក់ព័ន្ធ។ តាម វិគីភីឌា ពាក្យ Texians សំដៅ លើ ជន អន្តោប្រវេសន៍ អាមេរិកាំង ស្បែកស ដែល មក តាំងទីលំនៅ ក្នុង តិចសាស់ ក្រោម ការគ្រប់គ្រង របស់ ម៉ិកស៊ិក ហើយ ក្រោយមក បាន ក្លាយជា ពលរដ្ឋ នៃ សាធារណរដ្ឋ តិចសាស់។ ចំណែក អ្នកតាំងទីលំនៅ ម៉ិកស៊ិក នៅ សម័យ នោះ ត្រូវ បាន គេ ហៅ ថា Tejanos។ បដិវត្តន៍ តិចសាស់ ក៏ មាន ការ ចូលរួម ពី អ្នកស្រុក តិចសាស់ ដើមកំណើត អេស្ប៉ាញ ផងដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាល ម៉ិកស៊ិក បាន ជឿ ថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺ ជា អ្នក ញុះញង់ ឲ្យ មាន ការ បះបោរ នេះ ដោយ សំដៅ ដាក់បញ្ចូល តិចសាស់ ជា ទឹកដី របស់ ខ្លួន។

តាម វិគីភីឌា សភា ម៉ិកស៊ិក បាន អនុម័ត សេចក្តីសម្រេច មួយ ដែល គេ ស្គាល់ ថា Tornel Decree ដោយ ប្រកាស ថា ជនបរទេស ណា ដែល ប្រយុទ្ធ ប្រឆាំង នឹង កងទ័ព ម៉ិកស៊ិក នឹង ត្រូវ ចាត់ទុក ជា "ចោរសមុទ្រ" និង ចាត់ចែង ដូច ចោរសមុទ្រ ព្រោះ ពួកគេ ជា ពលរដ្ឋ នៃ ប្រទេស ដែល មិន ស្ថិត ក្នុង សង្គ្រាម ជាមួយ សាធារណរដ្ឋ ហើយ ប្រយុទ្ធ ក្រោម ទង់ ដែល គ្មាន ការ ទទួលស្គាល់។ សេចក្តីសម្រេច នេះ បង្ហាញ ថា ម៉ិកស៊ិក មើលឃើញ ជម្លោះ នៅ តិចសាស់ ថា ជា បញ្ហា បរទេស ហើយ ភាពតានតឹង ក៏ កាន់តែ ធ្ងន់ធ្ងរ។

តាម វិគីភីឌា ក្នុង ចំណោម ខេត្ត ទាំងអស់ ដែល បះបោរ មាន តែ តិចសាស់ មួយ គត់ ដែល ជោគជ័យ ក្នុង ការ បំបែកខ្លួន ចេញ ពី ម៉ិកស៊ិក ដោយ បង្កើត ជា សាធារណរដ្ឋ តិចសាស់ ឡើង។ ប្រហែល មួយ ទសវត្សរ៍ ក្រោយមក សាធារណរដ្ឋ នោះ ត្រូវ បាន សហរដ្ឋអាមេរិក ដាក់បញ្ចូល ជា ទឹកដី របស់ ខ្លួន។ ដូច្នេះ ជម្លោះ តូច មួយ អំពី កាំភ្លើងធំ មួយ ដើម បាន បើកផ្លូវ ទៅ រក ការ ផ្លាស់ប្ដូរ ព្រំដែន ដ៏ធំ នៅ អាមេរិក ខាងជើង។

តាម វិគីភីឌា ទីក្រុង ហ្គុនសាឡេស សព្វថ្ងៃ ជា ទីរួមខោនធី Gonzales ក្នុង រដ្ឋ តិចសាស់ របស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយ មាន ប្រជាជន ៧,១៦៥ នាក់ តាម ជំរឿន ឆ្នាំ ២០២០។ ទីក្រុង តូច នេះ ត្រូវ បាន គេ ស្គាល់ ថា ជា ទីកន្លែង នៃ ព្រឹត្តិការណ៍ សំខាន់ៗ ជាច្រើន នៃ បដិវត្តន៍ តិចសាស់ រួមទាំង សមរភូមិ ហ្គុនសាឡេស និង ព្រឹត្តិការណ៍ "Come and Take It" ព្រមទាំង ការ ធ្វើដំណើរ ទៅ ជួយ សមរភូមិ អាឡាម៉ូ របស់ ក្រុម "Immortal 32" និង ព្រឹត្តិការណ៍ "Runaway Scrape"។ ចំណែក ពាក្យ Texians នៅ សព្វថ្ងៃ នៅតែ សំដៅ លើ អ្នកតាំងទីលំនៅ អាមេរិកាំង ដំបូង នៅ តិចសាស់ ខណៈ ពលរដ្ឋ រដ្ឋ តិចសាស់ សម័យទំនើប ហៅ ថា Texans។

គិត មក ទល់ ថ្ងៃទី ២ តុលា ២០២៦ ព្រឹត្តិការណ៍ នេះ បាន កន្លងផុត ទៅ ១៩១ ឆ្នាំ។ រឿងរ៉ាវ នៃ សមរភូមិ ហ្គុនសាឡេស បង្ហាញ ថា ជម្លោះ អំពី អាវុធ អំណាច មជ្ឈិម និង ការ ភ័យខ្លាច អំពី អន្តរាគមន៍ ពី បរទេស អាច ផ្ទុះឡើង ពី ព្រឹត្តិការណ៍ តូច មួយ បាន យ៉ាង ឆាប់រហ័ស។ តាម វិគីភីឌា តិចសាស់ ដែល ធ្លាប់ ជា តំបន់ ជាយដែន របស់ ម៉ិកស៊ិក បាន ក្លាយជា សាធារណរដ្ឋ ឯករាជ្យ មួយរយៈ និង ក្រោយមក ជា រដ្ឋ មួយ របស់ សហរដ្ឋអាមេរិក។ សម្រាប់ ហ្គុនសាឡេស ថ្ងៃទី ២ តុលា ១៨៣៥ នៅតែ ត្រូវ បាន ចងចាំ ថា ជា ថ្ងៃ ដែល ទីក្រុង តូច មួយ នេះ បាន ក្លាយជា ចំណុច ចាប់ផ្ដើម នៃ បដិវត្តន៍ តិចសាស់។