ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហូឡូកូស្ត (The Holocaust) ឬដែលហៅថា Shoah ជាភាសាហេព្រើ គឺជាការសម្លាប់រង្គាលជនជាតិយូដានៅអឺរ៉ុប ដែលធ្វើឡើងដោយណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។ យោងតាមវិគីភីឌា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤១ ដល់ ១៩៤៥ ជនជាតិយូដាប្រមាណ ៦ លាននាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់ជាប្រព័ន្ធ ស្មើនឹងប្រហែល ២ ភាគ ៣ នៃប្រជាជនយូដាទាំងអស់នៅអឺរ៉ុប ។ ការសម្លាប់នេះប្រព្រឹត្តទៅតាមរយៈការបាញ់សម្លាប់ដ៏ធំនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត និងការប្រើប្រាស់បន្ទប់ឧស្ម័នពុលក្នុងជំរំសម្លាប់រង្គាល ដែលមានទីតាំងសំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញដែលត្រូវបានកាន់កាប់ ដូចជា Auschwitz-Birkenau, Treblinka, Belzec, Sobibor, Chełmno និង Majdanek ។

វិគីភីឌាក៏បានកត់សម្គាល់ដែរថា ក្រៅពីជនជាតិយូដា ក្រុមដទៃទៀតដូចជាជនជាតិរ៉ូម៉ានី (Romani) ជនពិការ និងអ្នកទោសសង្គ្រាមសូវៀតក៏ត្រូវបានគេធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងសម្លាប់រង្គាលផងដែរ ប៉ុន្តែជនជាតិយូដាគឺជាជនរងគ្រោះចម្បង ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មុនសង្គ្រាម យោងតាមវិគីភីឌា មានជនជាតិយូដាប្រមាណ ៩,៥ លាននាក់រស់នៅក្នុងតំបន់ដែលក្រោយមកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយអាល្លឺម៉ង់ ។ តំបន់ដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេគឺប៉ូឡូញ សហភាពសូវៀត និងបណ្តារដ្ឋបាល់ទិក ដែលជាទីតាំងនៃជំរំសម្លាប់រង្គាលធំៗ និងកន្លែងបាញ់សម្លាប់ដ៏ធំ ។ ជនជាតិយូដាត្រូវបានបង្ខំឱ្យរស់នៅក្នុងហ្គេតតូ (ghettos) ដូចជានៅវ៉ារស្សាវ៉ា និងក្រាកូវ មុនពេលត្រូវបាននិរទេសទៅកាន់ជំរំសម្លាប់រង្គាល ។

ការសម្លាប់រង្គាលនេះបានបំផ្លាញសហគមន៍ជនជាតិយូដាដែលមានប្រវត្តិរាប់សតវត្សនៅអឺរ៉ុប ជាពិសេសនៅអឺរ៉ុបកណ្តាល និងអឺរ៉ុបខាងកើត ។ ក្រៅពីជនជាតិយូដា ជនជាតិរ៉ូម៉ានីរាប់រយពាន់នាក់ និងជនជាតិប៉ូឡូញជាច្រើនក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃហូឡូកូស្តអាចរកឃើញនៅក្នុងមនោគមនវិជ្ជាប្រឆាំងជនជាតិយូដាដែលមានជាយូរមកហើយនៅអឺរ៉ុប ។ តាមវិគីភីឌា នៅពេលគណបក្សណាស៊ីឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ អាដុល ហ៊ីត្លែរ បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តគោលនយោបាយប្រឆាំងជនជាតិយូដាជាបន្តបន្ទាប់ ។ ច្បាប់ Nuremberg ឆ្នាំ ១៩៣៥ បានដកហូតសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងហាមឃាត់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិយូដា និងអាល្លឺម៉ង់ ។

ព្រឹត្តិការណ៍រាត្រីគ្រីស្តាល់ (Kristallnacht) នៅថ្ងៃទី ៩-១០ វិច្ឆិកា ១៩៣៨ គឺជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ ដែលអំពើហិង្សាប្រឆាំងជនជាតិយូដាត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលណាស៊ី បំផ្លាញវិហារយូដារាប់រយ និងបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាច្រើន ។ បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានប៉ូឡូញនៅឆ្នាំ ១៩៣៩ និងសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ ១៩៤១ យុទ្ធសាស្ត្រសម្លាប់រង្គាលបានកាន់តែខ្លាំងក្លា ។ ក្រុមប្រតិបត្តិការពិសេស Einsatzgruppen បានធ្វើការបាញ់សម្លាប់ជនជាតិយូដាយ៉ាងច្រើននៅខាងក្រោយជួរមុខ ។

នៅក្នុងសន្និសីទ Wannsee នៅខែមករា ១៩៤២ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា មេដឹកនាំណាស៊ីបានសម្រេចចិត្តអនុវត្ត "ដំណោះស្រាយចុងក្រោយ" (Final Solution) ដើម្បីសម្លាប់ជនជាតិយូដាទាំងអស់នៅអឺរ៉ុប ។ ជំរំសម្លាប់រង្គាលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងគោលបំណងឧស្សាហកម្មសម្លាប់មនុស្ស ដោយប្រើបន្ទប់ឧស្ម័នហ្ស៊ីក្លូន បេ (Zyklon B) ។ ទោះយ៉ាងណា ក៏មានការតស៊ូពីសំណាក់ជនជាតិយូដាផងដែរ ដូចជាការបះបោរនៅហ្គេតតូវ៉ារស្សាវ៉ា (Warsaw Ghetto Uprising) នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ ដែលបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃការតស៊ូ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីវិមាត្រនៃការសម្លាប់រង្គាល ហូឡូកូស្តក៏មានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ផងដែរ ។ តាមវិគីភីឌា រដ្ឋាភិបាលណាស៊ីបានកេងប្រវ័ញ្ចទ្រព្យសម្បត្តិជនជាតិយូដា ដោយរឹបអូសយកអាជីវកម្ម ផ្ទះសម្បែង និងទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់សង្គ្រាម ។ លើសពីនេះ ជនជាតិយូដា និងអ្នកទោសដទៃទៀតត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការជាពលករទាសករនៅក្នុងរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ដូចជា IG Farben ដែលផលិតគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់យោធាអាល្លឺម៉ង់ ។

ខាងវប្បធម៌ ហូឡូកូស្តបានបំផ្លាញស្រទាប់វប្បធម៌ជនជាតិយូដាដែលមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំ ។ វិហារយូដា សាលារៀន បណ្ណាល័យ និងស្នាដៃសិល្បៈរាប់ពាន់ត្រូវបានបំផ្លាញចោល ។ ភាសាយីឌីស ដែលជាភាសារបស់ជនជាតិយូដានៅអឺរ៉ុបខាងកើត ក៏ត្រូវបាត់បង់អ្នកនិយាយយ៉ាងច្រើន ដែលនាំឱ្យការធ្លាក់ចុះរបស់វា ។ ការបាត់បង់បញ្ញវន្ត អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងសិល្បករជនជាតិយូដាគឺជាការខាតបង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ហូឡូកូស្តនៅតែជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ និងជាការព្រមានប្រឆាំងនឹងការស្អប់ខ្ពើម និងការរើសអើង ។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រោយសង្គ្រាម តុលាការ Nuremberg បានកាត់ទោសមេដឹកនាំណាស៊ីពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ និងបានបង្កើតគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិថ្មី ។ អនុសញ្ញាស្តីពីការទប់ស្កាត់ និងពិន័យឧក្រិដ្ឋកម្មសម្លាប់រង្គាល (Genocide Convention) ត្រូវបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីហូឡូកូស្តមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាភ្ជាប់ទៅនឹងបទពិសោធន៍របស់កម្ពុជាក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ។ ការអប់រំអំពីហូឡូកូស្តជួយបណ្តុះស្មារតីគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងការអត់ឱនក្នុងសង្គម ។ វិមានអនុស្សាវរីយ៍នៅទូទាំងពិភពលោក ដូចជានៅប៊ែរឡាំង និងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ដូចជាទិវាចងចាំហូឡូកូស្តអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី ២៧ មករា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាការចងចាំនេះឱ្យនៅរស់ និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រកើតឡើងម្តងទៀត ។