នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤១ លោក Hermann Göring មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់នៃពួកណាស៊ី បានផ្ញើលិខិតមួយទៅកាន់លោក Reinhard Heydrich ប្រធានការិយាល័យសន្តិសុខ Reich (Reichssicherheitshauptamt)។ តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ត លិខិតនោះបានចែងថា៖ «ខ្ញុំសូមតែងតាំងអ្នកឲ្យអនុវត្តរាល់ការត្រៀមរៀបចំចាំបាច់... សម្រាប់ដំណោះស្រាយទូទៅចំពោះបញ្ហាជនជាតិជ្វីហ្វ នៅក្នុងដែនឥទ្ធិពលអាល្លឺម៉ង់នៅអឺរ៉ុប»។ វាគឺជាការចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៃ «ដំណោះស្រាយចុងក្រោយ» (Final Solution) ដែលជាកូដនាមណាស៊ីសម្រាប់គម្រោងសម្លាប់រង្គាលជនជាតិជ្វីហ្វនៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប។

ការសម្រេចនេះបានកើតឡើងក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលអាល្លឺម៉ង់បានកាន់កាប់អឺរ៉ុបមួយភាគធំ ហើយ Adolf Hitler មេដឹកនាំផ្ដាច់ការបានគ្រប់គ្រងដោយគ្មានការប្រឆាំង។ មនោគមវិជ្ជាប្រឆាំងជនជាតិជ្វីហ្វមានឫសគល់នៅអឺរ៉ុបរាប់សតវត្សរ៍ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានប្រែក្លាយដោយពួកណាស៊ីជាគោលនយោបាយរដ្ឋដ៏ឃោរឃៅ។ ពាក្យ «បញ្ហាជនជាតិជ្វីហ្វ» (Jewish Question) ដែលធ្លាប់ជាប្រធានបទនៃការជជែកដេញដោលខាងនយោបាយនិងស្របច្បាប់ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨-១៩ ត្រូវបានបកស្រាយដោយ Hitler ថាជា «បញ្ហា» មួយដែលត្រូវតែ «ដោះស្រាយ» តាមរយៈការសម្លាប់រង្គាល។

តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ត លោក Heydrich គឺជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការ SS (Schutzstaffel) ដែលជាកម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេដ៏សំខាន់របស់ណាស៊ី។ គាត់ត្រូវបាន Hitler ហៅថា «បុរសដែលមានបេះដូងដែក» ដោយសារភាពគ្មានមេត្តានិងប្រសិទ្ធភាពរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីទទួលសិទ្ធិអំណាចពី Göring, Heydrich បានដើរតួសំខាន់ក្នុងការរៀបចំសន្និសីទ Wannsee នៅខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤២ ដែលបានប្រមូលផ្តុំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ១៥ រូប ដើម្បីសម្របសម្រួលការអនុវត្តផែនការនេះឲ្យមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធនិងទ្រង់ទ្រាយធំ។

ទោះបីជាការសម្លាប់ជនជាតិជ្វីហ្វបានចាប់ផ្តើមពីមុនរួចហើយ តាមរយៈក្រុមចល័ត Einsatzgruppen ដែលបាញ់សម្លាប់មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់នៅអឺរ៉ុបខាងកើតក៏ដោយ ក៏លិខិតរបស់ Göring បានផ្តល់នូវមូលដ្ឋានផ្លូវការសម្រាប់ការប្រែក្លាយអំពើឃាតកម្មរាយប៉ាយទៅជាយុទ្ធនាការឧស្សាហកម្មនៃការប្រល័យពូជសាសន៍។ ជំរំមរណៈចំនួន ៦ ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញដែលកាន់កាប់ គឺ Auschwitz-Birkenau, Treblinka, Belzec, Sobibor, Chelmno និង Majdanek ដែលប្រើបន្ទប់ឧស្ម័នពុលសម្រាប់សម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ការសម្លាប់រង្គាលនេះបានបណ្តាលឲ្យជនជាតិជ្វីហ្វប្រមាណ ៦ លាននាក់ស្លាប់ ដែលស្មើនឹង ២ ភាគ ៣ នៃប្រជាជនជ្វីហ្វអឺរ៉ុបទាំងអស់។ នៅប្រទេសប៉ូឡូញតែមួយ ជនជាតិជ្វីហ្វ ៩០% ត្រូវបានសម្លាប់ ហើយសហគមន៍ទាំងមូលដែលមានប្រវត្តិរាប់ពាន់ឆ្នាំត្រូវបានបំផ្លាញ។ ក្រៅពីជនជាតិជ្វីហ្វ ក្រុមដទៃទៀតដូចជា ជនជាតិ Roma (Gypsies) អ្នកទោសសង្គ្រាមសូវៀត ជនពិការ និងអ្នកប្រឆាំងនយោបាយ ក៏ទទួលរងការសម្លាប់រង្គាលយ៉ាងច្រើនផងដែរ ដែលបង្ហាញពីវិសាលភាពដ៏ធំធេងនៃឧក្រិដ្ឋកម្មណាស៊ី។

ក្រោយជ័យជម្នះរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តនៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ពិភពលោកបានប្រឈមមុខនឹងការពិតដ៏រន្ធត់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មណាស៊ី។ ពាក្យ «ប្រល័យពូជសាសន៍» (genocide) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពណ៌នាអំពីអំពើបំផ្លាញក្រុមជនជាតិទាំងមូល។ តុលាការយោធាអន្តរជាតិនៅ Nuremberg បានកាត់ទោសមេដឹកនាំណាស៊ីជាច្រើនរូប រួមទាំងលោក Göring ជាឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម។ ការជំនុំជម្រះនេះបានដាក់មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ច្បាប់អន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងជាការព្រមានអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃរបបផ្តាច់ការ។

សព្វថ្ងៃនេះ មេរៀនពីការសម្លាប់រង្គាល Shoah នៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល។ ការយល់ដឹងពីព្រឹត្តិការណ៍នេះជួយសង្គមឲ្យទប់ទល់នឹងការស្អប់ខ្ពើម ការរើសអើង និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលបានឆ្លងកាត់របបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥-១៩៧៩) និងការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សរាប់លាននាក់ ការសិក្សាពីឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍នៅអឺរ៉ុបផ្តល់នូវការយល់ដឹងដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងជួយពង្រឹងស្មារតីថា ការចងចាំគឺជារបាំងការពារដ៏រឹងមាំប្រឆាំងនឹងការវិលត្រឡប់នៃភាពឃោរឃៅបែបនេះឡើងវិញ។