KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២១ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២១ មិថុនា ២០២៦

សមយុទ្ធយោធា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទាហានម៉ារីនធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ីតាលី ឆ្នាំ ២០១៩ ប្រភព: Wikipedia

សមយុទ្ធយោធា ឬលំហាត់ហ្វឹកហ្វឺនយោធា គឺជាការប្រើប្រាស់ធនធានយោធាក្នុងការហ្វឹកហ្វឺនសម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធា។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សមយុទ្ធយោធាត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាម ឬសាកល្បងយុទ្ធសាស្ត្រ និងយុទ្ធវិធីដោយមិនមានការប្រយុទ្ធពិតប្រាកដ។ គោលបំណងសំខាន់រួមមានការធានានូវការត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងការសាកល្បងផែនការប្រតិបត្តិការ។

សមយុទ្ធយោធាអាចមានទ្រង់ទ្រាយចាប់ពីលំហាត់តូចៗក្នុងថ្នាក់អង្គភាព រហូតដល់សមយុទ្ធធំៗរួមគ្នាអន្តរជាតិ។ ពួកវាអនុញ្ញាតឲ្យទាហានអនុវត្តជំនាញនានា ដូចជាការធ្វើសមរភូមិ ការធ្វើសមយុទ្ធនាវា និងការហោះហើរយន្តហោះចម្បាំង ដោយគ្មានហានិភ័យនៃការបាត់បង់ជីវិត ឬរបួសពិត។ លើសពីនេះ សមយុទ្ធទាំងនេះក៏អាចជាមធ្យោបាយបង្ហាញកម្លាំងយោធាទៅកាន់ប្រទេសដទៃ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតការពារជាតិផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យានយន្ត M113 ឆ្លងកាត់ចរាចរស៊ីវិលក្នុងសមយុទ្ធ Reforger ឆ្នាំ ១៩៨៣ នៅអាល្លឺម៉ង់ ប្រភព: Wikipedia

សមយុទ្ធយោធាត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតាមទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗ រួមមានមូលដ្ឋានទ័ព តំបន់ហ្វឹកហ្វឺនធំៗ ដែនសមុទ្រអន្តរជាតិ និងសូម្បីតែតំបន់ស៊ីវិលមួយចំនួនដែលមានការសម្របសម្រួល។ ជាឧទាហរណ៍ កងទ័ពអង់គ្លេសបានហ្វឹកហ្វឺនក្នុងទឹកដីស៊ីវិលកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ហើយយានយន្តយោធាដូចជា M113 ត្រូវបានប្រើប្រាស់ឆ្លងកាត់ផ្លូវថ្នល់សាធារណៈនៅអាល្លឺម៉ង់កំឡុងសមយុទ្ធ Reforger ឆ្នាំ ១៩៨៣។ មជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហ្វឺនធំៗដូចជា Fort Irwin នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឬកន្លែងហ្វឹកហ្វឺននៅតំបន់វាលខ្សាច់ ផ្ដល់លក្ខខណ្ឌប្រាកដនិយមសម្រាប់ទាហានរៀបចំខ្លួន។

អ្នកចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធយោធារួមមានទាហានពីគ្រប់សាខានៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដូចជាកងទ័ពជើងគោក ជើងទឹក និងជើងអាកាស។ សមយុទ្ធធំៗតែងតែមានការចូលរួមពីប្រទេសជាច្រើន ជាពិសេសនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពយោធាដូចជា ណាតូ។ ចំនួនទាហានអាចមានពីរាប់រយនាក់រហូតដល់រាប់ម៉ឺននាក់ អាស្រ័យលើគោលដៅនៃសមយុទ្ធ។ សមយុទ្ធខ្លះមានលក្ខណៈឯកតោភាគី ខណៈដទៃទៀតជាសមយុទ្ធទ្វេភាគី ឬពហុភាគី ដែលបង្កើតឱកាសដោះដូរជំនាញ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សមយុទ្ធ Herbstmanöver របស់អាល្លឺម៉ង់នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ ១៩០៩ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃសមយុទ្ធយោធាមានឫសគល់តាំងពីសម័យបុរាណ នៅពេលដែលកងទ័ពហ្វឹកហ្វឺនសម្រាប់ការប្រយុទ្ធដោយការដើរក្បួន និងការហាត់សមនូវយុទ្ធវិធី។ ទោះបីជាយ៉ាងណា សមយុទ្ធទំនើបដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយអង្គភាពច្រើន បានចាប់ផ្ដើមនៅសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០។ ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់បានរៀបចំសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំដ៏ធំហៅថា Herbstmanöver រួមទាំងការប្រើប្រាស់កងទ័ពសេះ និងទ័ពថ្មើរជើង ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីឆ្នាំ ១៩០៩។

ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ សមយុទ្ធមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស ដូចជាសមយុទ្ធ Reforger របស់ណាតូ ដែលមានគោលដៅបង្ហាញសមត្ថភាពក្នុងការពង្រឹងកម្លាំងនៅអឺរ៉ុបក្នុងករណីមានការវាយប្រហារពីសហភាពសូវៀត។ សមយុទ្ធទាំងនោះជាញឹកញាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងទាហានរាប់សែននាក់ និងយានយន្តធុនធ្ងន់ ហើយជានិមិត្តរូបនៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងបក្សសម្ព័ន្ធ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមត្រជាក់ ធម្មជាតិនៃសមយុទ្ធបានផ្លាស់ប្ដូរទៅផ្ដោតលើការរក្សាសន្តិភាព ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមនុស្សធម៌។ បច្ចេកវិទ្យាដូចជាការក្លែងធ្វើដោយកុំព្យូទ័រ និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ក៏បានក្លាយជាផ្នែកសំខាន់នៃសមយុទ្ធទំនើបដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការលេងល្បែងសង្គ្រាមនៅមហាវិទ្យាល័យសង្គ្រាមកងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំ ២០១៩ ប្រភព: Wikipedia

សមយុទ្ធយោធាមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង ទាំងចំណាយផ្ទាល់សម្រាប់ការរៀបចំ ដូចជាថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ គ្រាប់រំសេវ និងការដឹកជញ្ជូន និងចំណូលដែលកើតចេញពីការផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្ម។ តំបន់ដែលជាទីតាំងសមយុទ្ធធំៗ ដូចជាមូលដ្ឋានទ័ពនៅអឺរ៉ុបកំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ តែងតែទទួលបានចំណូលពីការជួលកន្លែងស្នាក់នៅ ការផ្គត់ផ្គង់អាហារ និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត ដែលជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ទោះយ៉ាងណា ការចំណាយទាំងនេះក៏អាចជាបន្ទុកដល់ថវិកាជាតិ ហើយជារឿយៗត្រូវបានគេរិះគន់ពីក្រុមអ្នកតស៊ូមតិសន្តិភាព។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការលេងល្បែងសង្គ្រាម (wargaming) មិនត្រឹមតែជាឧបករណ៍ហ្វឹកហ្វឺនយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ដូចជាហ្គេមក្ដារ និងហ្គេមកុំព្យូទ័រដែលក្លែងធ្វើសង្គ្រាមជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ សូម្បីតែក្នុងវិស័យយោធាក៏មានការប្រើល្បែងសង្គ្រាមដើម្បីសាកល្បងផែនការ និងបណ្ដុះគំនិតយុទ្ធសាស្ត្រផងដែរ ដូចរូបភាពពីមហាវិទ្យាល័យសង្គ្រាមកងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក។ ខ្សែភាពយន្ត និងអក្សរសិល្ប៍យោធាក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹង និងបទពិសោធន៍ក្នុងសមយុទ្ធ ដែលធ្វើឲ្យសាធារណជនយល់ដឹងពីពិភពយោធាកាន់តែច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សមយុទ្ធនាវា MALABAR ២០២០ រវាងកងទ័ពជើងទឹកឥណ្ឌា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយបច្ចុប្បន្ន សមយុទ្ធយោធាបានក្លាយជាឧបករណ៍សំខាន់សម្រាប់ការបង្ហាញអំណាច និងការកសាងទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសជាដៃគូ។ នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក សមយុទ្ធ MALABAR ដែលមានការចូលរួមពីកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសឥណ្ឌា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខសមុទ្រ។ សមយុទ្ធបែបនេះអាចជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងការអះអាងដែនទឹកដោយចិន។ ប្រទេសចិនក៏បានធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំនៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ដែលបង្កើនក្ដីបារម្ភអន្តរជាតិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាមិនមានការចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធធំៗច្រើនក៏ដោយ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទក៏បានចូលរួមសមយុទ្ធហ្វឹកហ្វឺនរួមគ្នាមួយចំនួនជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ ដូចជាសមយុទ្ធ CARAT ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសមយុទ្ធអន្តរជាតិដទៃទៀត ដែលផ្ដោតលើការជួយសង្គ្រោះមនុស្សធម៌ និងការរក្សាសន្តិភាព។ ការយល់ដឹងអំពីសមយុទ្ធយោធាជួយឲ្យអ្នកអាន KhmerPulse តាមដាននិន្នាការសន្តិសុខដែលអាចប៉ះពាល់ដល់តំបន់អាស៊ាន និងទីតាំងរបស់កម្ពុជាក្នុងតុល្យភាពយុទ្ធសាស្ត្រ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

តៃវ៉ាន់នឹងធ្វើសមយុទ្ធត្រៀមប្រយុទ្ធ ៥ ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២២ មិថុនា

តាមការរាយការណ៍របស់ The Straits Times និង The Japan Times នៅថ្ងៃទី ២១ មិថុនា ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់បានប្រកាសរៀបចំសមយុទ្ធត្រៀមប្រយុទ្ធ ៥ ថ្ងៃ ដោយផ្អែកលើសេណារីយ៉ូដែលចិនអាចប្រែក្លាយលំហាត់ទៀងទាត់របស់ខ្លួនទៅជាការវាយប្រហារពិតប្រាកដ។

3 sources · The Straits Times, The Japan Times, Asharq Al-Awsat