ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សហព័ន្ធរុស្ស៊ី គឺជាប្រទេសដែលមានទឹកដីធំជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក ដោយគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុបជាង ១៧ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ វាលាតសន្ធឹងពីភូមិភាគអឺរ៉ុបខាងកើតរហូតដល់អាស៊ីខាងជើង កាត់តាមល្វែងម៉ោងចំនួន ១១ និងមានព្រំដែនគោកជាប់នឹងប្រទេសអធិបតេយ្យចំនួន ១៦ ផ្សេងទៀត។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនជាង ១៤០ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ៩ ដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតលើពិភពលោក។ រាជធានីរបស់រុស្ស៊ីគឺទីក្រុងម៉ូស្គូ ដែលជាទីក្រុងធំបំផុត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ខណៈទីក្រុងសង់ពីទ័របួរគឺជាទីក្រុងធំទីពីរ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ដ៏ល្បីល្បាញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ប្រទេសរុស្ស៊ីមានភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ចាប់ពីវាលទំនាបនៅប៉ែកអឺរ៉ុប រហូតដល់ជួរភ្នំនិងព្រៃក្រាស់នៅស៊ីបេរី។ ទន្លេវ៉ុលកាគឺជាទន្លេវែងជាងគេនៅអឺរ៉ុប ហើយហូរកាត់តំបន់កណ្តាលរបស់ប្រទេសចូលទៅក្នុងសមុទ្រកាសព្យែន។ បឹងបៃកាល (Lake Baikal) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបឹងទឹកសាបដែលជ្រៅបំផុតលើពិភពលោក ហើយភ្នំអែលប៊្រូស (Mount Elbrus) គឺជាកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ អាកាសធាតុរុស្ស៊ីមានលក្ខណៈខ្លាំង ចាប់ពីរដូវរងាត្រជាក់ខ្លាំងនៅស៊ីបេរី រហូតដល់តំបន់ក្តៅសើមនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រខ្មៅ។ សមាសភាពប្រជាជនរុស្ស៊ីក៏មានភាពចម្រុះផងដែរ ដោយជនជាតិរុស្ស៊ីជាក្រុមធំបំផុត និងមានក្រុមជនជាតិភាគតិចដូចជា តាតា អ៊ុយក្រែន និងបាស្គី ជាដើម។ ភាសារុស្ស៊ីជាភាសាផ្លូវការ ហើយសាសនាគ្រិស្តអូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ីមានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើវប្បធម៌និងប្រពៃណី។ ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង ដោយប្រមូលផ្តុំនៅប៉ែកអឺរ៉ុបនៃប្រទេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វីគីភីឌាបានរៀបរាប់ពីប្រវត្តិរុស្ស៊ីដែលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ ដោយចាប់ផ្តើមពីនគររូសកៀវ (Kievan Rus') នាសតវត្សទី៩ ដែលជាសហព័ន្ធកុលសម្ព័ន្ធស្លាវខាងកើតដំបូងគេ។ នៅសតវត្សទី១៣ ការលុកលុយរបស់ម៉ុងហ្គោលបានបង្កឱ្យមានការត្រួតត្រាពីបរទេសអស់ជាច្រើនសតវត្ស។ ចាប់ពីសតវត្សទី១៥ មហាអំណាចម៉ូស្គូ (Grand Duchy of Moscow) បានងើបឡើងជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ ហើយនៅឆ្នាំ១៥៤៧ ព្រះចៅអ៊ីវ៉ានទី៤ (Ivan IV) ហៅអ៊ីវ៉ានដ៏គួរឱ្យខ្លាច បានឡើងសោយរាជ្យជាត្សារដំបូង ដោយបានបង្រួបបង្រួមទឹកដីនិងពង្រីកឥទ្ធិពល។ នៅដើមសតវត្សទី១៨ ព្រះចៅពីទ័រទី១ (Peter the Great) បានធ្វើទំនើបកម្មប្រទេសតាមគំរូអឺរ៉ុប និងបានប្រកាសខ្លួនជាអធិរាជ បង្កើតចក្រភពរុស្ស៊ី។ ក្នុងសតវត្សទី១៩ ចក្រភពបានបន្តពង្រីកទឹកដីនិងដើរតួក្នុងសង្គ្រាមធំៗដូចជា សង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុង និងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ទួរគី។ សតវត្សទី២០ បាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង៖ បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩១៧ បានផ្តួលរំលំរបបត្សារ ហើយក្រុមបុលសេវិកបានប្រហារជីវិតអធិរាជនីកូឡាសទី២ និងក្រុមគ្រួសារ។ សហភាពសូវៀតត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ លេនីន និងក្រោយមកលោក យ៉ូសែហ្វ ស្តាលីន។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សហភាពសូវៀតបានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងដាច់អហង្ការនៅសមរភូមិស្តាលីនក្រាដ ដែលជាចំណុចរបត់នៃសង្គ្រាម។ ក្រោយសង្គ្រាម សហភាពសូវៀតបានក្លាយជាមហាអំណាចក្នុងសង្គ្រាមត្រជាក់ រហូតដល់ការរំលាយខ្លួននៅឆ្នាំ១៩៩១ ដែលនាំទៅដល់ការបង្កើតសហព័ន្ធរុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន។ លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០០០ ដោយបន្តដឹកនាំប្រទេសរហូតមក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការនាំចេញធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសប្រេងកាត និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ដែលធ្វើឱ្យវាជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដ៏សំខាន់សម្រាប់អឺរ៉ុប។ ប្រទេសនេះក៏មានវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ និងបច្ចេកវិទ្យាអភិវឌ្ឍផងដែរ។ ផ្លូវដែកឆ្លងកាត់ស៊ីបេរី (Trans-Siberian Railway) គឺជាខ្សែផ្លូវដែកវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយភ្ជាប់ពីទីក្រុងម៉ូស្គូទៅកាន់វ្លាឌីវ៉ូស្តុកនៅចុងបូព៌ា។ ខាងផ្នែកវប្បធម៌ រុស្ស៊ីបានបន្សល់ទុកកេរដំណែលដ៏មហាសាលដល់មនុស្សជាតិ។ អ្នកនិពន្ធឆ្នើមដូចជា ឡេអូ ថូលស្តយ (Leo Tolstoy) និង ហ្វ្យូដូ ដូស្តូយ៉េវស្គី (Fyodor Dostoevsky) បានសរសេរស្នាដៃអមតៈដែលត្រូវបានអានទូទាំងពិភពលោក។ តន្ត្រីករដូចជា ភីយ៉ូទ័រ អ៊ីលីច ឆៃកូវស្គី (Pyotr Ilyich Tchaikovsky) គឺជាតួឯកក្នុងវង់ភ្លេងក្លាស់សិច។ ព្រះវិហារសង់បាស៊ីល (Saint Basil's Cathedral) ក្នុងទីក្រុងម៉ូស្គូ និងវិមានពីទ័រអូហ្វ (Peterhof Palace) នៅសង់ពីទ័របួរ គឺជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថាបត្យកម្មដ៏វិសេសវិសាល។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋម៉ូស្គូ ក៏ជាគ្រឹះស្ថានអប់រំដ៏មានកិត្យានុភាពមួយនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានស្ថិតក្នុងចំណុចកណ្តាលនៃការយកចិត្តទុកដាក់ជាសកល។ តាមវីគីភីឌា ការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនដោយកងទ័ពរុស្ស៊ីនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ បានបង្កឱ្យមានការតវ៉ាប្រឆាំងសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំនៅតាមទីក្រុងនានា ប៉ុន្តែត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបង្ក្រាប ដោយមានមនុស្សប្រមាណ ១៥.០០០ នាក់ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន។ លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ដែលបានកាន់អំណាចជាបន្តបន្ទាប់ បានផ្អាកសន្ធិសញ្ញា New START ស្តីពីការគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២៣។ សង្គ្រាមនេះបាននាំឱ្យមានទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីប្រទេសលោកខាងលិច និងបានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកាន់តែតានតឹងឡើង។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីក្លាយជាចំណុចប្រសព្វនៃនយោបាយពិភពលោក ដោយជះឥទ្ធិពលដល់សន្តិសុខ ថាមពល និងសេដ្ឋកិច្ចសកល។ អ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់លើការវិវត្តនៅក្នុងប្រទេស រួមទាំងការបង្ក្រាបសិទ្ធិសេរីភាព និងការឃុំខ្លួនមេដឹកនាំប្រឆាំង លោក អាឡិចស៊ី ណាវ៉ាល់នី (Alexei Navalny)។