ពិភពលោកWorld
សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍ ៖ ថ្ងៃដែលស៊ុយអែតដណ្តើមកងនាវារុស្ស៊ីមួយភាគបី និងបញ្ចប់សង្គ្រាម
នៅថ្ងៃទី ៩-១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៧៩០ កងទ័ពជើងទឹកស៊ុយអែតបានយកឈ្នះកងនាវារុស្ស៊ីយ៉ាងដាច់ខាតនៅសមរភូមិស្វេនស្គុនស៍ក្នុងសមុទ្របាល់ទិក ដោយកាន់កាប់បានមួយភាគបីនៃកងនាវាសត្រូវ និងឈានទៅដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ស៊ុយអែត។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍លើកទីពីរ ដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៩ និង ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៧៩០ នៅឈូងសមុទ្រហ្វាំងឡង់ ក្បែរទីក្រុងកូតកាបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថាជាជ័យជំនះទ័ពជើងទឹកដ៏ធំបំផុតរបស់ស៊ុយអែត និងជាសមរភូមិជើងទឹកដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាននៅសមុទ្របាល់ទិក។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា កងទ័ពជើងទឹកស៊ុយអែតបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ប៉ិនប្រសប់ ដោយទាញយកផលប្រយោជន៍ពីដែនទឹករាក់ និងប្រជុំកោះក្នុងតំបន់ ដើម្បីវាយបំបាក់កងនាវារុស្ស៊ីដែលមានទំហំធំជាង។
សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ស៊ុយអែត (១៧៨៨-១៧៩០) ដែលជាផ្ទៃខាងក្រោយនៃសមរភូមិនេះ បានកើតឡើងស្របពេលជាមួយជម្លោះធំៗផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប រួមមានសង្គ្រាមរវាងអូទ្រីសនិងចក្រភពអូតូម៉ង់ និងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-តួកគី។ សង្គ្រាមនេះច្រើនតែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមិនសូវមានសារសំខាន់សម្រាប់ភាគីទាំងពីរ ដោយសារទំហំនៃការផ្លាស់ប្តូរទឹកដីនៅមានកម្រិត។ ទោះជាយ៉ាងណា សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍បានក្លាយជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ដែលបានផ្លាស់ប្តូរដំណើរការសង្គ្រាម។
រុស្ស៊ីនាពេលនោះកំពុងជាប់ដៃក្នុងសង្គ្រាមជាមួយចក្រភពអូតូម៉ង់នៅភាគខាងត្បូង ដែលធ្វើឱ្យធនធានយោធាជាច្រើនត្រូវបានបង្វែរទៅទីនោះ។ លក្ខខណ្ឌនេះបានបង្កើតឱកាសឱ្យស៊ុយអែតវាយប្រហារ ហើយកងនាវាស៊ុយអែតបានឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីដណ្តើមគំនិតផ្តួចផ្តើម។
ក្នុងសមរភូមិរយៈពេល ២ ថ្ងៃ កងនាវាស៊ុយអែតដែលមាននាវាតូច និងរហ័សជាង បានឡោមព័ទ្ធ និងបំបែកការតម្រៀបរបស់រុស្ស៊ី។ នាវាចម្បាំងធំៗរបស់រុស្ស៊ីដែលមិនស័ក្តិសមនឹងដែនទឹករាក់ និងផ្លូវសមុទ្រតូចចង្អៀត បានក្លាយជាគោលដៅងាយសម្រាប់កាំភ្លើងធំ និងយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារជាក្រុមរបស់ស៊ុយអែត។ ជាលទ្ធផល ស៊ុយអែតបានដណ្តើមកាន់កាប់បានប្រមាណមួយភាគបីនៃកងនាវារុស្ស៊ី ព្រមទាំងនាវាចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿង និងអ្នកទោសសង្គ្រាមជាច្រើននាក់។
ការបរាជ័យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះបានបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីចូលចរចាសន្តិភាពជាបន្ទាន់។ នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា ១៧៩០ សន្ធិសញ្ញាវ៉ារ៉ាឡាត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ដោយបញ្ចប់សង្គ្រាមដោយគ្មានការផ្លាស់ប្តូរព្រំដែនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ទោះបីជាស្ថានភាពដើមនៅដដែលក៏ដោយ ក៏ជ័យជំនះរបស់ស៊ុយអែតបានទប់ស្កាត់មហិច្ឆតារបស់រុស្ស៊ីក្នុងការពង្រីកឥទ្ធិពលលើសមុទ្របាល់ទិក និងបានស្ដារកិត្តិនាមស៊ុយអែតឡើងវិញ។
តាមទស្សនៈយុទ្ធសាស្ត្រ សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍បានបង្រៀនមេរៀនដ៏សំខាន់អំពីការសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថាន។ សមុទ្របាល់ទិក ដែលជាអាងទឹកប្រៃធំបំផុតលើពិភពលោក ពោរពេញទៅដោយកោះ ច្រកសមុទ្រតូចចង្អៀត និងតំបន់ទឹករាក់។ ភូមិសាស្ត្រពិសេសនេះបានផ្តល់គុណសម្បត្តិដល់កងនាវាដែលមាននាវាតូច និងចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅអំពីនាវាចរណ៍ក្នុងស្រុក។ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ស៊ុយអែតនៅសមរភូមិនេះត្រូវបានសិក្សាជាបន្តបន្ទាប់ដោយកងទ័ពជើងទឹកជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។
សម្រាប់ប្រទេសស៊ុយអែត សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃមោទនភាពជាតិ និងជាស្នាដៃយោធាដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន។ វាជាសមរភូមិជើងទឹកដ៏ធំចុងក្រោយរវាងស៊ុយអែត និងរុស្ស៊ី ដែលបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់កងនាវាស៊ុយអែតក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអ្នកគាំទ្រយោធាតែងតែលើកយកព្រឹត្តិការណ៍នេះមកពិភាក្សាក្នុងន័យជាគំរូដ៏ល្អមួយនៃសង្គ្រាមអស៊ីមេទ្រី។
រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ សមុទ្របាល់ទិកនៅតែជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់។ កងនាវាបាល់ទិករបស់រុស្ស៊ីនៅតែមានវត្តមាន ហើយបណ្ដាប្រទេសជុំវិញដូចជា ហ្វាំងឡង់ អេស្តូនី ឡេតូនី លីទុយអានី និងប៉ូឡូញ សុទ្ធតែជាសមាជិកអង្គការណាតូ។ ថ្មីៗនេះ ស៊ុយអែតខ្លួនឯងក៏បានចូលរួមជាសមាជិកណាតូនៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៤ ដោយសារការព្រួយបារម្ភអំពីសកម្មភាពយោធារបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់។ ក្នុងបរិបទនេះ មេរៀនពីសមរភូមិស្វេនស្គុនស៍អំពីការការពារតំបន់ឆ្នេរ និងការប្រើប្រាស់នាវាតូចតែមានប្រសិទ្ធភាព នៅតែមានតម្លៃជាក់ស្ដែង។
ជាចុងក្រោយ សមរភូមិស្វេនស្គុនស៍មិនគ្រាន់តែជាជំពូកមួយក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការរំលឹកថា យុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឆ្លាតវៃ និងការយល់ដឹងពីដែនដីអាចយកឈ្នះកម្លាំងដែលមានចំនួនលើសបាន។ វាជាឧទាហរណ៍ដ៏អស់កល្បមួយអំពីភាពអង់អាចក្លាហាន និងប្រាជ្ញាយុទ្ធសាស្ត្រដែលបន្សល់ទុកសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
- ស៊ុយអែត
- ប្រទេសរុស្ស៊ី
- ប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមជើងទឹក
- សមុទ្របាល់ទីក
- សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ស៊ុយអែត (១៧៨៨–១៧៩០)
ប្រភពទាំងអស់ All 5 sources
- Wikipedia Russo-Swedish_War_(1788–1790) ១ មករា ១៧៩០
- Wikipedia Battle_of_Svensksund ១ មករា ១៧៩០
- Wikipedia Baltic_Sea ១ មករា ១៧៩០
- Wikipedia Swedish_Navy ១ មករា ១៧៩០
- Wikipedia Russian_Navy ១ មករា ១៧៩០