ប្រធានបទ

តៃវ៉ាន់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបភាពផ្កាយរណបនៃកោះតៃវ៉ាន់ ប្រភព: Wikipedia

តៃវ៉ាន់ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋចិន (ROC) គឺជាប្រទេសមួយនៅអាស៊ីបូព៌ា ស្ថិតនៅចន្លោះសមុទ្រចិនខាងកើត និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅភាគពាយព្យនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ យោងតាម Wikipedia កោះធំតៃវ៉ាន់ ដែលគេស្គាល់ផងដែរក្នុងនាម "Formosa" មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (PRC) នៅភាគពាយព្យ ជប៉ុននៅភាគឦសាន និងហ្វីលីពីននៅភាគខាងត្បូង។

តៃវ៉ាន់ជាតំបន់មួយដែលមានសារៈសំខាន់យុទ្ធសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នៅលើសកលលោក ជាពិសេសក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក (semiconductor)។ វាក៏ជាចំណុចកណ្តាលនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ភ្នំ Dabajian នៅតៃវ៉ាន់ ប្រភព: Wikipedia

តៃវ៉ាន់មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៣៦.១៩៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ រួមបញ្ចូលទាំងកោះចំនួន ១៦៨ ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ROC។ កោះធំតៃវ៉ាន់ផ្ទាល់មានផ្ទៃដី ៣៥.៨០៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែល Wikipedia រាយការណ៍ថា ពីរភាគបីនៃផ្ទៃដីភាគខាងកើតគ្របដណ្តប់ដោយជួរភ្នំ ខណៈដែលវាលទំនាបនៅភាគខាងលិចជាតំបន់ប្រមូលផ្តុំប្រជាជន។

ប្រទេសនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២៣,៩ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យតៃវ៉ាន់ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ តំបន់ទីក្រុងធំបំផុតរួមមានទីក្រុង Taipei, New Taipei City និង Keelung។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការទទួលយកការចុះចាញ់របស់ជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កោះតៃវ៉ាន់ត្រូវបានរស់នៅជាបន្តបន្ទាប់ដោយជនជាតិដើមភាគតិចអូស្ត្រូណេស៊ាន អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំ មុនពេលហូឡង់បានបង្កើតមូលដ្ឋានអាណានិគមនៅឆ្នាំ ១៦២៤ ដោយសាងសង់បន្ទាយ Zeelandia នៅទីក្រុង Tainan។ បន្ទាប់មក កោះនេះបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រាជាណាចក្រ Tungning និងក្រោយមកក្រោមរាជវង្ស Qing របស់ចិន។

នៅឆ្នាំ ១៨៩៥ តៃវ៉ាន់ត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យចក្រភពជប៉ុនបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីមួយ ហើយក្លាយជាអាណានិគមជប៉ុនរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនៅឆ្នាំ ១៩៤៥។ បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់របស់ជប៉ុន ការគ្រប់គ្រងបានបញ្ជូនទៅឱ្យសាធារណរដ្ឋចិនដែលដឹកនាំដោយ Chiang Kai-shek នៃបក្ស Kuomintang។

នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលចិនទល់នឹងបក្សកុម្មុយនិស្តរបស់ Mao Zedong រដ្ឋាភិបាល ROC បានរត់ភៀសខ្លួនទៅកោះតៃវ៉ាន់។ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ Lee Teng-hui នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ តៃវ៉ាន់បានចាប់ផ្តើមដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនីយកម្ម ហើយ Wikipedia រាយការណ៍ថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់លើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

រោងចក្រ TSMC នៅ Hsinchu ប្រភព: Wikipedia

តៃវ៉ាន់មានសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានជំរុញដោយឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេសផលិតកម្មសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក។ ក្រុមហ៊ុន TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) ជាក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះឈីបធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលផ្គត់ផ្គង់ដល់ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាសកល។ ទីក្រុង Taipei ជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ ហើយអគារ Taipei 101 ធ្លាប់កាន់កំណត់ត្រាជាអាគារខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោកពីឆ្នាំ ២០០៤ ដល់ ២០០៩។

ផ្នែកវប្បធម៌ តៃវ៉ាន់ជាការលាយឡំរវាងប្រពៃណីចិន ជនជាតិដើមភាគតិច និងឥទ្ធិពលជប៉ុនពីសម័យអាណានិគម។ សារមន្ទីរវាំងជាតិ (National Palace Museum) រក្សាទុកវត្ថុបុរាណចិនដ៏សំខាន់បំផុតមួយចំនួននៅលើពិភពលោក។ ឧស្សាហកម្មតន្ត្រី Mandopop និងភាពយន្តរបស់តៃវ៉ាន់ក៏មានឥទ្ធិពលធំធេងនៅអាស៊ីផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

យន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់តៃវ៉ាន់ និងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក H-6 របស់ចិន ប្រភព: Wikipedia

តៃវ៉ាន់ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ធំបំផុតមួយនៅសតវត្សទី ២១។ ចិនអះអាងថាតៃវ៉ាន់ជាខេត្តមួយរបស់ខ្លួន ហើយមិនបដិសេធការប្រើកម្លាំងយោធាដើម្បីបង្រួបបង្រួមឡើយ ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តផ្តល់ជំនួយយោធាដល់តៃវ៉ាន់ក្រោមច្បាប់ Taiwan Relations Act។ យន្តហោះចម្បាំងចិនបានកើនឡើងការហោ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Nvidia ហៅតៃវ៉ាន់ថាជា «ចំណុចកណ្តាល» នៃបដិវត្តន៍ AI និងគ្រោងចំណាយរាប់រយពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ
បច្ចេកវិទ្យា

Nvidia ហៅតៃវ៉ាន់ថាជា «ចំណុចកណ្តាល» នៃបដិវត្តន៍ AI និងគ្រោងចំណាយរាប់រយពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ

លោក Jensen Huang បានប្រកាសផែនការចំណាយដ៏ធំនៅតៃវ៉ាន់ ហើយព្យាករថាកោះនេះនឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោកយូរអង្វែង។

២៧ ឧសភា ២០២៦

តៃវ៉ាន់ជំរុញឧស្សាហកម្មគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម ៦៣០ ពាន់លានដុល្លារឱ្យពង្រីកខ្លួន
សេដ្ឋកិច្ច

តៃវ៉ាន់ជំរុញឧស្សាហកម្មគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម ៦៣០ ពាន់លានដុល្លារឱ្យពង្រីកខ្លួន

តាមការរាយការណ៍របស់ Bloomberg និង The Japan Times និយតករហិរញ្ញវត្ថុកំពូលរបស់តៃវ៉ាន់បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្មធំៗពង្រីកទំហំ ដើម្បីឱ្យកោះនេះអាចប្រកួតប្រជែងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំតំបន់។

២៥ ឧសភា ២០២៦

លោក ត្រាំ ព្រមាន តៃវ៉ាន់ កុំ ប្រកាស ឯករាជ្យ ក្រោយ ជំនួប ជាមួយ លោក ស៊ី ជីនពីង
នយោបាយ

លោក ត្រាំ ព្រមាន តៃវ៉ាន់ កុំ ប្រកាស ឯករាជ្យ ក្រោយ ជំនួប ជាមួយ លោក ស៊ី ជីនពីង

ប្រធានាធិបតី អាមេរិក ព្រមាន កោះ តៃវ៉ាន់ កុំ ឲ្យ ប្រកាស ឯករាជ្យ ជា ផ្លូវការ និង អំពាវនាវ ឲ្យ ប៉េកាំង និង តៃប៉េ កាត់ បន្ថយ ភាព តានតឹង ក្រោយ ជំនួប ជាមួយ ប្រធានាធិបតី ចិន ។

១៦ ឧសភា ២០២៦

ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បំពេញទស្សនកិច្ចនៅអេស្វាទីនី បើទោះជាចិនជំទាស់
អាស៊ី

ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បំពេញទស្សនកិច្ចនៅអេស្វាទីនី បើទោះជាចិនជំទាស់

ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក វីលៀម ឡៃ ឈីងតេ បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអេស្វាទីនី ដែលជាប្រទេសតែមួយគត់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិកដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ បើទោះជាមានសម្ពាធពីប្រទេសចិន។

៣ ឧសភា ២០២៦