ប្រធានបទ Topic
តៃវ៉ាន់
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តៃវ៉ាន់ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋចិន (ROC) គឺជាប្រទេសមួយនៅអាស៊ីបូព៌ា ស្ថិតនៅចន្លោះសមុទ្រចិនខាងកើត និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅភាគពាយព្យនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ យោងតាម Wikipedia កោះធំតៃវ៉ាន់ ដែលគេស្គាល់ផងដែរក្នុងនាម "Formosa" មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (PRC) នៅភាគពាយព្យ ជប៉ុននៅភាគឦសាន និងហ្វីលីពីននៅភាគខាងត្បូង។
តៃវ៉ាន់ជាតំបន់មួយដែលមានសារៈសំខាន់យុទ្ធសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នៅលើសកលលោក ជាពិសេសក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក (semiconductor)។ វាក៏ជាចំណុចកណ្តាលនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តៃវ៉ាន់មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៣៦.១៩៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ រួមបញ្ចូលទាំងកោះចំនួន ១៦៨ ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ROC។ កោះធំតៃវ៉ាន់ផ្ទាល់មានផ្ទៃដី ៣៥.៨០៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែល Wikipedia រាយការណ៍ថា ពីរភាគបីនៃផ្ទៃដីភាគខាងកើតគ្របដណ្តប់ដោយជួរភ្នំ ខណៈដែលវាលទំនាបនៅភាគខាងលិចជាតំបន់ប្រមូលផ្តុំប្រជាជន។
ប្រទេសនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២៣,៩ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យតៃវ៉ាន់ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ តំបន់ទីក្រុងធំបំផុតរួមមានទីក្រុង Taipei, New Taipei City និង Keelung។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាម Wikipedia កោះតៃវ៉ាន់ត្រូវបានរស់នៅជាបន្តបន្ទាប់ដោយជនជាតិដើមភាគតិចអូស្ត្រូណេស៊ាន អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំ មុនពេលហូឡង់បានបង្កើតមូលដ្ឋានអាណានិគមនៅឆ្នាំ ១៦២៤ ដោយសាងសង់បន្ទាយ Zeelandia នៅទីក្រុង Tainan។ បន្ទាប់មក កោះនេះបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រាជាណាចក្រ Tungning និងក្រោយមកក្រោមរាជវង្ស Qing របស់ចិន។
នៅឆ្នាំ ១៨៩៥ តៃវ៉ាន់ត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យចក្រភពជប៉ុនបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីមួយ ហើយក្លាយជាអាណានិគមជប៉ុនរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនៅឆ្នាំ ១៩៤៥។ បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់របស់ជប៉ុន ការគ្រប់គ្រងបានបញ្ជូនទៅឱ្យសាធារណរដ្ឋចិនដែលដឹកនាំដោយ Chiang Kai-shek នៃបក្ស Kuomintang។
នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលចិនទល់នឹងបក្សកុម្មុយនិស្តរបស់ Mao Zedong រដ្ឋាភិបាល ROC បានរត់ភៀសខ្លួនទៅកោះតៃវ៉ាន់។ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ Lee Teng-hui នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ តៃវ៉ាន់បានចាប់ផ្តើមដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនីយកម្ម ហើយ Wikipedia រាយការណ៍ថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់លើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តៃវ៉ាន់មានសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានជំរុញដោយឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេសផលិតកម្មសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក។ ក្រុមហ៊ុន TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) ជាក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះឈីបធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលផ្គត់ផ្គង់ដល់ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាសកល។ ទីក្រុង Taipei ជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ ហើយអគារ Taipei 101 ធ្លាប់កាន់កំណត់ត្រាជាអាគារខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោកពីឆ្នាំ ២០០៤ ដល់ ២០០៩។
ផ្នែកវប្បធម៌ តៃវ៉ាន់ជាការលាយឡំរវាងប្រពៃណីចិន ជនជាតិដើមភាគតិច និងឥទ្ធិពលជប៉ុនពីសម័យអាណានិគម។ សារមន្ទីរវាំងជាតិ (National Palace Museum) រក្សាទុកវត្ថុបុរាណចិនដ៏សំខាន់បំផុតមួយចំនួននៅលើពិភពលោក។ ឧស្សាហកម្មតន្ត្រី Mandopop និងភាពយន្តរបស់តៃវ៉ាន់ក៏មានឥទ្ធិពលធំធេងនៅអាស៊ីផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
តៃវ៉ាន់ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ធំបំផុតមួយនៅសតវត្សទី ២១។ ចិនអះអាងថាតៃវ៉ាន់ជាខេត្តមួយរបស់ខ្លួន ហើយមិនបដិសេធការប្រើកម្លាំងយោធាដើម្បីបង្រួបបង្រួមឡើយ ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តផ្តល់ជំនួយយោធាដល់តៃវ៉ាន់ក្រោមច្បាប់ Taiwan Relations Act។ យន្តហោះចម្បាំងចិនបានកើនឡើងការហោ