កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក (United States Navy ឬ USN) គឺជាសាខាសមុទ្ររបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកងទ័ពជើងទឹកធំជាងគេ និងមានសមត្ថភាពខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ កងទ័ពជើងទឹកនេះ ស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈនាយកដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹក (Department of the Navy)។

តួនាទីសំខាន់របស់កងទ័ពជើងទឹកនេះ រួមមានការការពារសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍លើសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ការបង្ហាញវត្តមានយោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ និងការគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការយោធារួមផ្សំជាមួយដៃគូចម្បង។ យោងតាមព័ត៌មានដែលបោះផ្សាយជាសាធារណៈដោយប្រភពមួយចំនួនរួមមាន BBC និង Reuters កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកប្រតិបត្តិការនាវាដឹកយន្តហោះច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក និងមានកងនាវានុយក្លេអ៊ែរធំបំផុត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅអគារ Pentagon ក្នុងរដ្ឋ Virginia ក្បែររដ្ឋធានី Washington D.C.។ កងកម្លាំងនេះ ដាក់ពង្រាយតាមរយៈ "កងនាវាជើងទឹកលេខ" (numbered fleets) ដែលគ្របដណ្តប់តំបន់ភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗទូទាំងពិភពលោក។ កងនាវាជើងទឹកទីប្រាំពីរ (7th Fleet) ដែលមានទីបញ្ជាការនៅប្រទេសជប៉ុន ទទួលខុសត្រូវលើតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាតំបន់ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសារៈសំខាន់ផ្ទាល់ចំពោះអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ផ្នែកបុគ្គលិក កងទ័ពជើងទឹកនេះមានទាហានបម្រើការសកម្មរាប់សែននាក់ បូករួមទាំងកងបម្រុង និងបុគ្គលិកស៊ីវិល។ ភាសាប្រតិបត្តិការផ្លូវការគឺភាសាអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមានដើមកំណើតពីកងទ័ពជើងទឹកដ៏បន្តបន្ទាប់គ្នា (Continental Navy) ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៧៥ ក្នុងសម័យបដិវត្តន៍អាមេរិកប្រឆាំងនឹងចក្រភពអង់គ្លេស។ កងទ័ពជើងទឹកនេះ ត្រូវបានរំលាយបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបញ្ចប់ មុននឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៧៩៤។

នៅអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ កងទ័ពជើងទឹកនេះបានដើរតួនាទីសំខាន់នៅសមរភូមិប៉ាស៊ីហ្វិក ជាពិសេសក្នុងសមរភូមិ Midway នៅឆ្នាំ ១៩៤២ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាចំណុចបង្វែរយុទ្ធសាស្ត្រ។ ការវាយប្រហារ Pearl Harbor ដោយជប៉ុននៅឆ្នាំ ១៩៤១ បានជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមលោកជាផ្លូវការ។

ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ កងទ័ពជើងទឹកនេះ បានពង្រីកសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ ដោយប្រតិបត្តិការនាវាមុជទឹកដែលដឹកមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងបានចូលរួមនៅក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ និងសង្គ្រាមវៀតណាម។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំរបស់សហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ កងទ័ពជើងទឹកនេះបានកំណត់តួនាទីខ្លួនឡើងវិញឆ្ពោះទៅរកការដាក់ពង្រាយរហ័សទូទាំងពិភពលោក និងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងភេរវកម្មក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ ១១ កញ្ញា ២០០១។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានជនជាតិខ្មែរ កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ Reuters និង AP កងនាវាជើងទឹកទីប្រាំពីរបានធ្វើប្រតិបត្តិការ "សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍" (Freedom of Navigation Operations) ជាញឹកញាប់នៅក្នុងតំបន់ដែលចិនអះអាងសិទ្ធិអធិបតេយ្យ ដែលជាប្រធានបទដ៏រសើបសម្រាប់សមាជិកអាស៊ាន។

លើសពីនេះ មូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹក Ream នៅខេត្តព្រះសីហនុ បានក្លាយជាប្រធានបទនៃការយកចិត្តទុកដាក់ខាងការទូត។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង AFP សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះការអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋាននេះដោយចិន ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបដិសេធជាបន្តបន្ទាប់នូវការអះអាងថាមូលដ្ឋាននេះនឹងមានវត្តមានយោធាបរទេសផ្តាច់មុខណាមួយ។ Xinhua នៃរដ្ឋាភិបាលចិន រាយការណ៍ខុសគ្នាថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះគ្រាន់តែជាជំនួយបច្ចេកទេសធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។

ដូច្នេះ រាល់សកម្មភាពសំខាន់ៗរបស់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក សុទ្ធតែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីយុទ្ធសាស្ត្ររវាងមហាអំណាច និងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមានចំពោះប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន។