KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១០ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១០ មិថុនា ២០២៦

ករណី Shostakovich v. Fox ឆ្នាំ១៩៤៨៖ ពេលតុលាការអាមេរិកបដិសេធ 'សិទ្ធិសីលធម៌' របស់អ្នកនិពន្ធតន្ត្រីសូវៀត

នៅឆ្នាំ១៩៤៨ តុលាការកំពូលរដ្ឋញូវយ៉កបានបដិសេធការចេញដីកាហាមឃាត់ខ្សែភាពយន្តប្រឆាំងសូវៀតរបស់ហូលីវូដ បន្ទាប់ពីអ្នកនិពន្ធតន្ត្រីសូវៀតល្បីៗចំនួន៤រូបបានប្តឹងដោយអះអាងថាការប្រើប្រាស់បទភ្លេងរបស់ពួកគេដោយគ្មានការអនុញ្ញាតបានធ្វើឱ្យខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ដែលជាករណីដំបូងគេដែលតុលាការអាមេរិកពិចារណាលើទ្រឹស្តី "សិទ្ធិសីលធម៌" ក្នុងច្បាប់រក្សាសិទ្ធិ។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Contains a note, claimant form, and information sheet related to Nicholas Hansen's Civil War pension claim.
ប្រភព: Wikimedia Commons

ចាប់ពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៤០ សង្គ្រាមត្រជាក់បានឈានចូលដំណាក់កាលថ្មីមួយ។ តាមឯកសារវិគីភីឌា នៅឆ្នាំ១៩៤៨ ហូលីវូដបានផលិតខ្សែភាពយន្តដំបូងដែលមានលក្ខណៈប្រឆាំងសូវៀតយ៉ាងច្បាស់លាស់គឺ "The Iron Curtain"។ ខ្សែភាពយន្តនេះផ្អែកលើជីវប្រវត្តិរបស់ Igor Gouzenko មន្ត្រីចារកិច្ចសូវៀតដែលបានភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសកាណាដាក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ ហើយសម្តែងដោយតារាល្បី Dana Andrews និង Gene Tierney និងដឹកនាំដោយលោក William A. Wellman។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្សែភាពយន្តនេះក្លាយជាបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ធំគឺការប្រើប្រាស់បទភ្លេងរបស់អ្នកនិពន្ធសូវៀតល្បីៗចំនួនបួនរូបគឺ លោក Dmitri Shostakovich លោក Sergei Prokofiev លោក Aram Khachaturian និងលោក Nikolai Myaskovsky ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថាតន្ត្រីទាំងនោះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបរិបទដែលរិះគន់និងថ្កោលទោសសហភាពសូវៀត ដែលជាប្រទេសកំណើតរបស់ពួកគេ។

អ្នកនិពន្ធទាំងបួនបានរួមគ្នាប្តឹងក្រុមហ៊ុន Twentieth Century-Fox នៅតុលាការកំពូលរដ្ឋញូវយ៉ក ដើម្បីស្វែងរកដីកាហាមឃាត់ជាអចិន្ត្រៃយ៍ (injunction) លើការចែកចាយខ្សែភាពយន្តនេះ។ មូលដ្ឋាននៃបណ្តឹងមិនមែនគ្រាន់តែជាការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញាបែបប្រពៃណីទេ តែគឺជាគំនិតនៃ "សិទ្ធិសីលធម៌" (moral rights)។ តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា សិទ្ធិសីលធម៌នេះត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើននៅអឺរ៉ុប ហើយផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកបង្កើតក្នុងការការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះនិងភាពស្មោះត្រង់នៃស្នាដៃរបស់ខ្លួន ទោះបីកម្មសិទ្ធិបញ្ញាត្រូវបានលក់បន្តក៏ដោយ។

ទោះជាយ៉ាងណា ច្បាប់សហរដ្ឋអាមេរិកនាពេលនោះមិនបានទទួលស្គាល់សិទ្ធិបែបនេះទេ។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថាច្បាប់រក្សាសិទ្ធិរបស់អាមេរិកផ្តោតតែលើសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាការចម្លងនិងការចែកចាយឡើងវិញ។ លើសពីនេះ ដោយសារតែសហភាពសូវៀតមិនមានកិច្ចព្រមព្រៀងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាជាមួយសហរដ្ឋ ស្នាដៃរបស់ពលរដ្ឋសូវៀតក៏មិនត្រូវបានការពារក្រោមច្បាប់អាមេរិកដែរ។ តុលាការបានសម្រេចថា សូម្បីតែមានការខូចខាតកេរ្តិ៍ឈ្មោះមែនក្តី ការទាមទារត្រូវធ្វើឡើងតាមច្បាប់បរិហាកេរ្តិ៍ មិនមែនច្បាប់រក្សាសិទ្ធិឡើយ។

លទ្ធផលនៃរឿងក្តីនេះគឺតុលាការបានបដិសេធការចេញដីកាហាមឃាត់ ហើយខ្សែភាពយន្ត "The Iron Curtain" បានបន្តចាក់បញ្ចាំង។ តាមវិគីភីឌា សាលដីកានេះគឺជាលើកដំបូងបង្អស់ដែលតុលាការអាមេរិកបានពិចារណានិងទទួលស្គាល់អត្ថិភាពនៃទ្រឹស្តីសិទ្ធិសីលធម៌ក្នុងច្បាប់កម្មសិទ្ធិបញ្ញា បើទោះជាខ្លួនមិនបានអនុវត្តវាក៏ដោយ។ សំណុំរឿងនេះបានក្លាយជាគោលការណ៍ច្បាប់ដ៏សំខាន់ (landmark) ក្នុងវិស័យកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

សំណុំរឿង Shostakovich v. Twentieth Century-Fox ក៏ជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិយាកាសនយោបាយនៃសម័យកាលនោះដែរ។ តាមឯកសារស្តីពីសង្គ្រាមត្រជាក់របស់វិគីភីឌា ឆ្នាំ១៩៤៧–១៩៤៨ គឺជារយៈពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋនិងសហភាពសូវៀតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយពីផែនការម៉ាសាល់ និងគោលលទ្ធិទ្រូម៉ាន់។ តុលាការអាចមានការលំអៀងក្នុងការការពារសិទ្ធិនិយាយប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនិស្ត ហើយការបដិសេធមិនហាមឃាត់ខ្សែភាពយន្តក៏ជាការគាំទ្រដោយប្រយោលដល់ឧស្សាហកម្មហូលីវូដដែលបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការតស៊ូមនោគមវិជ្ជា។

កេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ករណីនេះបានបន្តដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ទោះបីជាសហរដ្ឋបានអនុម័តច្បាប់ Visual Artists Rights Act នៅឆ្នាំ១៩៩០ ដែលផ្តល់សិទ្ធិសីលធម៌ដល់វិចិត្រករក៏ដោយ ក៏អ្នកនិពន្ធតន្ត្រីនិងអ្នកផលិតភាពយន្តនៅតែមិនទទួលបានការការពារបែបនេះទេ។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថាករណីនេះត្រូវបានសិក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងថ្នាក់ច្បាប់ជុំវិញពិភពលោកក្នុងនាមជាឧទាហរណ៍នៃភាពខុសគ្នារវាងប្រព័ន្ធច្បាប់រក្សាសិទ្ធិអាមេរិកនិងអឺរ៉ុប។ ក្នុងយុគសម័យឌីជីថលដែលស្នាដៃសិល្បៈត្រូវបានកែច្នៃនិងចែកចាយយ៉ាងងាយ បញ្ហាដែល Shostakovich និងសហការីបានលើកឡើងកាន់តែមានភាពពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្នុងការជជែកអំពីសិទ្ធិអ្នកបង្កើតទល់នឹងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ។

សរុបមក Shostakovich v. Twentieth Century-Fox មិនមែនគ្រាន់តែជាជម្លោះផ្លូវច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចប្រសព្វនៃសិល្បៈ នយោបាយ និងច្បាប់ ដែលបានបញ្ជាក់ថាសង្គ្រាមត្រជាក់បានជ្រៀតចូលដល់គ្រប់វិស័យ រួមទាំងបន្ទប់ជំនុំជម្រះរបស់តុលាការផងដែរ។ វានៅតែជាមេរៀនដ៏សំខាន់ដែលរំឭកយើងថាការការពារសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធមិនមែនជារឿងសេដ្ឋកិច្ចតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែមានវិមាត្រខាងសីលធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដែលនៅតែជាប្រធានបទនៃការជជែកដេញដោលរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ប្រភពទាំងអស់ All 7 sources

  1. Wikipedia Shostakovich_v._Twentieth_Century-Fox_Film_Corp. ១ មករា ១៩៤៨
  2. Wikipedia New_York_Supreme_Court ១ មករា ១៩៤៨
  3. Wikipedia Injunction ១ មករា ១៩៤៨
  4. Wikipedia The_Iron_Curtain_(film) ១ មករា ១៩៤៨
  5. Wikipedia Anti-Sovietism ១ មករា ១៩៤៨
  6. Wikipedia Cinema_of_the_United_States ១ មករា ១៩៤៨
  7. Wikipedia Cold_War_(1947–1948) ១ មករា ១៩៤៨