អាស៊ីAsia
ការឡោមព័ទ្ធ ៥៥ ថ្ងៃនៅប៉េកាំង៖ ចំណុចរបត់នៃការបះបោរបុកស៊ែរប្រឆាំងបរទេស
នៅថ្ងៃទី ២០ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩០០ កងទ័ពនៃរាជវង្សឈីងបានចាប់ផ្តើមការឡោមព័ទ្ធរយៈពេល ៥៥ ថ្ងៃទៅលើតំបន់ស្ថានទូតបរទេសនៅទីក្រុងប៉េកាំង ដែលជាចំណុចកំពូលនៃការបះបោរបុកស៊ែរ និងបានបង្កើនអន្តរាគមន៍បរទេសនៅចិនយ៉ាងខ្លាំង។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
នៅថ្ងៃទី ២០ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩០០ កងទ័ពនៃរាជវង្សឈីង និងក្រុមឧទ្ទាមដែលគេស្គាល់ថាជាបុកស៊ែរ បានចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារនិងការឡោមព័ទ្ធតំបន់ស្ថានទូតអន្តរជាតិនៅទីក្រុងប៉េកាំង រយៈពេល ៥៥ ថ្ងៃ។ តាមវិគីភីឌា 'Boxer Rebellion' ការបះបោរនេះធ្វើឡើងដោយសមាគមកណ្តាប់ដៃសុចរិតនិងសុខដុម (Yihetuan) ដែលមានសមាជិកហាត់ក្បាច់គុនចិន ហេតុនេះហើយបានជាជនជាតិបរទេសហៅពួកគេថា "Boxers"។ ការបះបោរនេះផ្ទុះឡើងនៅភាគខាងជើងចិន ចន្លោះឆ្នាំ ១៨៩៩ និង ១៩០១ ដោយមានគោលដៅកម្ចាត់ឥទ្ធិពលបរទេស ចក្រពត្តិនិយម និងសាសនាគ្រិស្ត ដែលកំពុងរីកសាយនៅក្នុងសង្គមចិននៅចុងរាជវង្សឈីង។
តំបន់ស្ថានទូតដែលរងគ្រោះគឺជាផ្ទៃដីដែលគេស្គាល់ជាភាសាចិនថា Dong Jiaomin Xiang ស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃទីលានធៀនអានមេន ក្នុងសង្កាត់ Dongcheng ។ យោងតាមវិគីភីឌា 'Peking Legation Quarter' ទីនេះបានធ្វើជាទីតាំងស្ថានទូតបរទេសចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៦១ រហូតដល់ ១៩៥៩ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជានិមិត្តរូបនៃវត្តមានយូរអង្វែងរបស់មហាអំណាចបរទេសនៅក្នុងរដ្ឋធានីចិន។ សម្រាប់ជនជាតិចិនជាច្រើន តំបន់នេះបានដាស់អារម្មណ៍នៃការខឹងសម្បា និងការអាម៉ាស់ជាតិ។
តាមអត្ថបទ 'Siege of the International Legations' ការវាយប្រហារបានបង្ខំឱ្យជនបរទេសប្រមាណ ៩០០ នាក់ (ទាហាន នាវិក ទាហានជើងទឹក និងជនស៊ីវិល) និងគ្រិស្តសាសនិកចិនប្រហែល ២ ៨០០ នាក់ ស្វែងរកការជ្រកកោននៅក្នុងបរិវេណស្ថានទូត។ ការប្រយុទ្ធគ្នាពេញដោយភាពសាហាវឃោរឃៅ ប៉ុន្តែក៏មានការឈប់បាញ់មួយរយៈពេលខ្លីសម្រាប់ការចរចាផងដែរ។ ទីបំផុត ការឡោមព័ទ្ធបានបញ្ចប់នៅពេលដែលកងកម្លាំងសង្គ្រោះអន្តរជាតិ ដែលជាសម្ព័ន្ធភាពនៃមហាអំណាចទាំង ៨ (Eight-Nation Alliance) បានធ្វើដំណើរមកពីឆ្នេរ វាយបំបាក់កងទ័ពឈីង និងលើកការឡោមព័ទ្ធ។
គួរកត់សម្គាល់ថា តាមប្រភពដដែល ដំបូងឡើយរាជរដ្ឋាភិបាលឈីងមានឥរិយាបថស្ទាក់ស្ទើរចំពោះក្រុមបុកស៊ែរ ប៉ុន្តែបានសម្រេចគាំទ្រពួកគេនៅពេលក្រោយ បន្ទាប់ពីមានសកម្មភាពយោធារបស់បរទេស។ ការគាំទ្រនេះបានប្រែក្លាយជម្លោះពីការបះបោរប្រឆាំងបរទេសទៅជាសង្គ្រាមរវាងចិននិងមហាអំណាចបរទេសទាំងស្រុង។
ក្រោយពីទទួលជោគជ័យ កងទ័ពបរទេសបានកាន់កាប់ទីក្រុងប៉េកាំង ហើយបានបង្កើនឥទ្ធិពលនិងអន្តរាគមន៍របស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសចិនយ៉ាងខ្លាំង។ តាមអត្ថបទដដែល ការបរាជ័យនេះបានបញ្ចប់ចលនាបុកស៊ែរជាស្ថាពរ ហើយបានបន្សល់ទុកឱ្យរាជវង្សឈីងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទន់ខ្សោយនិងគ្មានអំណាច ដែលនៅទីបំផុតបាននាំទៅដល់ការដួលរលំរបស់ខ្លួននៅប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយ។
តាមទស្សនៈយោធា ការឡោមព័ទ្ធបានបង្ហាញពីគម្លាតបច្ចេកវិទ្យារវាងចិននិងបស្ចិមប្រទេស។ យោងតាមវិគីភីឌា 'Military history of China before 1912' ប្រទេសចិនមានប្រវត្តិយោធាដ៏សម្បូរបែប និងធ្លាប់ជាអ្នកត្រួសត្រាយក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធដូចជាធ្នូយន្ត និងគ្រាប់កាំភ្លើងមុនគេ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៩០០ កងទ័ពចិននិងក្រុមបុកស៊ែរមិនអាចទប់ទល់នឹងអាវុធទំនើបរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តបានឡើយ។ នេះជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការដើរថយក្រោយនៃឧស្សាហូបនីយកម្មយោធាចិនក្នុងសម័យនោះ។
ទោះជាការបះបោរត្រូវបានបង្រ្កាប់ វត្តមានស្ថានទូតបរទេសនៅតែបន្តដូចបានកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា 'Peking Legation Quarter' រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៥៩ ដែលបង្ហាញថារបួសនៃអន្តរាគមន៍បរទេសបានអូសបន្លាយជាងកន្លះសតវត្សរ៍បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់បុកស៊ែរ។ តំបន់នេះសព្វថ្ងៃជាផ្នែកមួយនៃទីក្រុងប៉េកាំងដែលរំឭកពីសម័យកាលដ៏ជូរចត់នៃការបាត់បង់អធិបតេយ្យភាព ហើយក៏ជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបន្សល់ទុកនូវស្ថាបត្យកម្មបែបបស្ចិមប្រទេសជាច្រើន។
សរុបមក ការឡោមព័ទ្ធស្ថានទូតអន្តរជាតិឆ្នាំ ១៩០០ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិន និងពិភពលោក។ វាបានបង្ហាញពីថាមពលនៃចលនាជាតិនិយមប្រឆាំងបរទេស និងផលវិបាកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលដែលចលនាបែបនេះត្រូវបានយកជាឧបករណ៍នយោបាយ ហើយក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីផលប៉ះពាល់នៃអន្តរាគមន៍យោធាបរទេស។ មេរៀនពីព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅតែមានជាប់ទាក់ទងរហូតដល់សម័យទំនើប ជាពិសេសក្នុងការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការជាតិនិយម និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅតំបន់អាស៊ី។
- ការបះបោរបុកស៊ើ
- ការឡោមព័ទ្ធស្ថានទូតអន្តរជាតិនៅក្រុងប៉េកាំង
- ការប្រឆាំងចក្រពត្តិនិយម
- ប្រវត្តិសាស្ត្រចិន
ប្រភពទាំងអស់ All 4 sources
- Wikipedia Boxer_Rebellion ១ មករា ១៩០០
- Wikipedia Military_history_of_China_before_1912 ១ មករា ១៩០០
- Wikipedia Siege_of_the_International_Legations ១ មករា ១៩០០
- Wikipedia Peking_Legation_Quarter ១ មករា ១៩០០