នៅ ថ្ងៃទី ២០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ ការ ប៉ះទង្គិច គ្នា មួយ បាន កើតឡើង រវាង នាវា ឆ្មាំសមុទ្រ ចិន និង នាវា កងទ័ពជើងទឹក ហ្វីលីពីន នៅ ក្បែរ ថ្មប៉ប្រះទឹក Second Thomas Shoal ក្នុង សមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ យោង តាម ការ រាយការណ៍ របស់ BBC , The New York Times និង The Straits Times , ក្រសួង ការពារជាតិ ហ្វីលីពីន បាន អះអាង ថា សមាជិក ឆ្មាំសមុទ្រ ចិន ម្នាក់ បាន ប្រើ ដំបង ឈើ វាយ ទៅ លើ នាវិក ហ្វីលីពីន ម្នាក់ បណ្តាល ឲ្យ រង របួស ។ BBC ក៏ បាន ផ្សព្វផ្សាយ វីដេអូ មួយ ដែល ហាក់ដូច ជា បង្ហាញ ពី ការ វាយប្រហារ នោះ ផងដែរ ។

ភាគី ចិន បាន បដិសេធ ការ ចោទប្រកាន់ នេះ ដោយ អះអាង ថា ខ្លួន មិន មែន ជា អ្នក វាយប្រហារ មុន ឡើយ និង ថា ហ្វីលីពីន ជា អ្នក បង្ក ហេតុ ។ តាម ការ រាយការណ៍ របស់ The New York Times , រដ្ឋាភិបាល ចិន បាន ថ្លែង ថា ខ្លួន មិន មែន ជា អ្នក ឈ្លានពាន ទេ ហើយ បាន រិះគន់ ហ្វីលីពីន ពី បទ បញ្ជូន នាវា ចូល មក ក្នុង តំបន់ ដែល ខ្លួន អះអាង ថា ជា ដែន សមុទ្រ របស់ ខ្លួន ។

នៅ ថ្ងៃ បន្ទាប់ គឺ ថ្ងៃទី ២១ ខែ កក្កដា ប្រទេស ទាំងពីរ បាន ធ្វើ សកម្មភាព ការទូត ដោយ បាន កោះហៅ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត គ្នាទៅវិញទៅមក ។ តាម ការ រាយការណ៍ របស់ France 24 និង The Hindu , រដ្ឋាភិបាល ចិន បាន កោះហៅ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ហ្វីលីពីន ប្រចាំ ទីក្រុង ប៉េកាំង ខណៈ ដែល រដ្ឋាភិបាល ហ្វីលីពីន ក៏ បាន កោះហៅ បេសកជន ចិន ប្រចាំ ទីក្រុង ម៉ានីល វិញ ដែរ ។ ហ្វីលីពីន បាន ថ្កោលទោស យ៉ាង ខ្លាំង ចំពោះ ទង្វើ របស់ ឆ្មាំសមុទ្រ ចិន ។ មិន តែ ប៉ុណ្ណោះ សម្ព័ន្ធមិត្ត របស់ ហ្វីលីពីន រួម មាន សហរដ្ឋអាមេរិក និង ជប៉ុន ក៏ បាន បញ្ចេញ សេចក្តី ថ្កោលទោស ចំពោះ ចិន ផងដែរ តាម ការ រាយការណ៍ របស់ Hong Kong Free Press ។

ឧបទ្ទវហេតុ នេះ កើតឡើង ក្នុង ពេល ដែល ភាពតានតឹង នៅ សមុទ្រចិនខាងត្បូង កំពុង កើនឡើង ខ្ពស់ ជា ពិសេស មុន ពេល កិច្ចប្រជុំ កំពូល អាស៊ាន ដែល នឹង ប្រព្រឹត្ត ទៅ នៅ ទីក្រុង ម៉ានីល ។ Deutsche Welle បាន រាយការណ៍ ថា ហេតុការណ៍ នេះ បាន ធ្វើ ឲ្យ ស្ថានភាព កាន់តែ តានតឹង ឡើង នៅ មុន កិច្ចប្រជុំ ការទូត ដ៏ សំខាន់ នេះ ។ ចិន បាន ទាមទារ សិទ្ធិ អធិបតេយ្យភាព លើ ស្ទើរ តែ គ្រប់ តំបន់ នៃ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែល ជា ផ្លូវ ពាណិជ្ជកម្ម ដ៏ សំខាន់ សម្រាប់ ពិភពលោក ។ ប៉ុន្តែ ការ ទាមទារ នេះ ត្រូវ បាន បដិសេធ ដោយ តុលាការ អន្តរជាតិ កាល ពី ឆ្នាំ ២០១៦ ដែល បាន សម្រេច ថា វា គ្មាន មូលដ្ឋាន ច្បាប់ ទេ តាម ការ រាយការណ៍ របស់ Hong Kong Free Press ។