ពិភពលោកWorld
សមរភូមិ Saseno៖ របៀបដែល Genoa វាយប្រហារក្បួននាវា Venice នៅឆ្នេរ Albania ឆ្នាំ ១២៦៤
នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១២៦៤ កងនាវានៃសាធារណរដ្ឋ Genoa បានចាប់ ឬពន្លិចនាវាភាគច្រើននៃក្បួនពាណិជ្ជកម្មរបស់សាធារណរដ្ឋ Venice នៅក្បែរកោះ Saseno ក្បែរឆ្នេរសមុទ្រ Albania។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១២៦៤ កងនាវានៃសាធារណរដ្ឋ Genoa បានវាយប្រហារក្បួននាវាពាណិជ្ជកម្មរបស់សាធារណរដ្ឋ Venice នៅជិតកោះ Saseno ក្បែរឆ្នេរសមុទ្រ Albania។ តាមទំព័រវិគីភីឌាស្តីពីសមរភូមិ Saseno កងនាវា Genoa បានចាប់ ឬពន្លិចនាវាភាគច្រើននៃក្បួននេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាម War of Saint Sabas ដែលជាជម្លោះរវាងមហាអំណាចសមុទ្រអ៊ីតាលីទាំងពីរ។
យោងតាមទំព័រវិគីភីឌាអំពីសង្គ្រាម War of Saint Sabas សង្គ្រាមនេះកើតចេញពីការប្រជែងគ្នាគ្រប់គ្រងទីក្រុង Acre ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រ Jerusalem។ ចាប់តាំងពីការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅឆ្នាំ ១២៥៦ មក កងកម្លាំង Genoa បានទទួលបរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការប្រយុទ្ធដោយផ្ទាល់ជាមួយកងទ័ពជើងទឹក Venice។ ដូច្នេះ ពួកគេបានប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រទៅជាការវាយឆ្មក់លើក្បួននាវាពាណិជ្ជកម្មរបស់ Venice ដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ Levant។
តាមវិគីភីឌា ក្បួននាវាពាណិជ្ជកម្មទៅកាន់ Levant មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសេដ្ឋកិច្ចរបស់ Venice។ នៅពេលដែល Genoa មិនអាចយកឈ្នះក្នុងការប្រយុទ្ធដោយផ្ទាល់ ការវាយប្រហារលើការដឹកជញ្ជូនទំនិញបានក្លាយជាអាវុធសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាចបំផ្លាញគូប្រជែងដោយមិនចាំបាច់យកឈ្នះកងនាវាចម្បាំងរបស់ Venice ជាមុន។ ការបំផ្លាញនាវាដឹកទំនិញភាគច្រើននៅ Saseno បានបង្ហាញថា សង្គ្រាមសមុទ្រមិនត្រឹមតែជាការប្រយុទ្ធរវាងទាហានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការវាយប្រហារលើជីវិតសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋដែរ។
ទីតាំងនៃការវាយប្រហារក៏មានអត្ថន័យភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែរ។ តាមទំព័រវិគីភីឌាអំពីសាធារណរដ្ឋ Venice រដ្ឋនេះបានគ្រប់គ្រងឆ្នេរសមុទ្រមួយផ្នែកនៃប្រទេស Albania បច្ចុប្បន្ន ព្រមទាំងតំបន់ Dalmatia និងកោះភាគខាងកើតសមុទ្រ Ionian។ កោះ Saseno ស្ថិតនៅជិតឆ្នេរសមុទ្រ Albania ដែលស្ថិតនៅចន្លោះផ្លូវសមុទ្រ Adriatic និង Ionian។ ការវាយប្រហារនៅទីនោះបានកើតឡើងនៅលើផ្លូវដែលក្បួននាវា Venice ត្រូវឆ្លងកាត់ដើម្បីទៅដល់ Levant ដូច្នេះវាជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មរបស់រដ្ឋនេះ។
បរិបទនៃមហាអំណាចទាំងពីរជួយពន្យល់ពីមូលហេតុដែលការប្រយុទ្ធនេះមានសារៈសំខាន់។ តាមទំព័រវិគីភីឌាអំពីសាធារណរដ្ឋ Genoa រដ្ឋនេះមានអាយុកាលពីឆ្នាំ ១០៩៩ ដល់ឆ្នាំ ១៧៩៧ ហើយស្ថិតនៅ Liguria លើឆ្នេរពាយ័ព្យនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។ នៅសម័យមជ្ឈិមសម័យចុង វាជាមហាអំណាចពាណិជ្ជកម្មធំមួយនៅសមុទ្រ Mediterranean និងសមុទ្រខ្មៅ ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុធំមួយរបស់អឺរ៉ុបនៅសតវត្សទី ១៦ និងទី ១៧។ ការប្រជែងគ្នាជាមួយ Venice គឺជាផ្នែកនៃការតស៊ូរយៈពេលវែងដើម្បីគ្រប់គ្រងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មឆ្ពោះទៅទិសខាងកើត។
ចំណែករដ្ឋ Venice តាមទំព័រវិគីភីឌាអំពីសាធារណរដ្ឋ Venice ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមទំនៀមទម្លាប់នៅឆ្នាំ ៦៩៧ ដោយ Paolo Lucio Anafesto ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ជាប្រពៃណីថា La Serenissima។ រដ្ឋនេះមានប្រវត្តិរយៈពេលជាង ១១០០ ឆ្នាំ ហើយបានក្លាយជាមហាអំណាចពាណិជ្ជកម្ម និងកងទ័ពជើងទឹកធំមួយរបស់អឺរ៉ុប។ វាបានគ្រប់គ្រងតំបន់ជាច្រើន រួមទាំងផ្នែកខាងជើងឆៀងខាងកើតនៃប្រទេសអ៊ីតាលី Istria Dalmatia ឆ្នេរសមុទ្រនៃប្រទេស Montenegro និង Albania បច្ចុប្បន្ន ព្រមទាំងកោះជាច្រើននៅសមុទ្រ Adriatic និង Ionian។ នៅកំពូលនៃការពង្រីកដែនដីរវាងសតវត្សទី ១៣ និងទី ១៦ វាក៏បានគ្រប់គ្រង Crete Cyprus Peloponnese និងទីក្រុងកំពង់ផែជាច្រើននៅសមុទ្រ Mediterranean ខាងកើត។
សារៈសំខាន់នៃសមរភូមិ Saseno មិនស្ថិតនៅលើចំនួននាវាដែលត្រូវបំផ្លាញតែមួយមុខនោះទេ។ តាមទំព័រវិគីភីឌាស្តីពីសមរភូមិនេះ ការវាយប្រហារបានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ Genoa ពីការប្រយុទ្ធដោយផ្ទាល់ ទៅជាសង្គ្រាមបំផ្លាញផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ និងបង្កការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្ម។ ក្បួននាវាពាណិជ្ជកម្មគឺជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចរបស់ Venice ហើយការវាយប្រហារដដែលៗអាចបង្ខំឱ្យរដ្ឋនេះចំណាយធនធានលើការការពារក្បួននាវា ជាជាងការប្រើកម្លាំងវាយបកក្នុងសមរភូមិធំ។ តាមរបៀបនេះ សមរភូមិ Saseno បានបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃផ្លូវសមុទ្រពាណិជ្ជកម្មនៅពេលមានជម្លោះរវាងមហាអំណាចសមុទ្រ។
សម្រាប់អ្នកសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញថា ផ្លូវសមុទ្រពាណិជ្ជកម្មតែងតែជាចំណុចងាយរងគ្រោះក្នុងជម្លោះរវាងរដ្ឋ។ តាមវិគីភីឌា សមរភូមិ Saseno កើតឡើងនៅជិតកោះ Saseno ក្បែរឆ្នេរសមុទ្រ Albania ដែលស្ថិតនៅលើផ្លូវពាណិជ្ជកម្មទៅកាន់ Levant។ ទោះបីជាព្រឹត្តិការណ៍នេះមិនមែនជាសមរភូមិធំបំផុតក្នុងសង្គ្រាមក៏ដោយ ក៏វាបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងសង្គ្រាមសមុទ្ររវាងមហាអំណាច ការវាយប្រហារអាចធ្លាក់ទៅលើអ្នកដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនតែលើកងនាវាចម្បាំងប៉ុណ្ណោះទេ។
ប្រភពទាំងអស់ All 4 sources
- Wikipedia War_of_Saint_Sabas ១ មករា ១២៦៤
- Wikipedia Republic_of_Genoa ១ មករា ១២៦៤
- Wikipedia Battle_of_Saseno ១ មករា ១២៦៤
- Wikipedia Republic_of_Venice ១ មករា ១២៦៤