KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៨ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៨ តុលា ២០២៦

ក្រុមប្រឹក្សា កាល់សេដុន ៤៥១៖ ចំណុចរបត់ នៃ ជម្លោះ គោលលទ្ធិ ព្រះគ្រិស្ត និង មរតក យូរអង្វែង

នៅថ្ងៃទី ៨ តុលា ឆ្នាំ ៤៥១ ក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកដ៏ធំបំផុតក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាទាំងប្រាំពីរដំបូង ដែលមានប៊ីស្សពជាង ៥២០ រូប បានបើកនៅទីក្រុងកាល់សេដុន ហើយបានបញ្ចប់ដោយនិយមន័យអំពីព្រះធម្មជាតិទាំងពីររបស់ព្រះគ្រិស្ត ដែលនៅតែមានឥទ្ធិពលរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Identifier: historyofchristi01abbo (find matches) Title: The history of Christianity: consisting of the life and teachings of Jesus of Nazareth; the adventures of Paul and the apostles; and the most
ប្រភព: Wikimedia Commons

នៅថ្ងៃទី ៨ តុលា ឆ្នាំ ៤៥១ ក្រុមប្រឹក្សាកាល់សេដុន (Council of Chalcedon) ដែលជាក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកទីបួនរបស់សាសនាចក្រគ្រិស្ត បានបើកជាផ្លូវការនៅទីក្រុងកាល់សេដុន ក្នុងតំបន់ប៊ីធីនី (Bithynia) នៃអាស៊ីមីន័រ ហើយបានប្រព្រឹត្តទៅរហូតដល់ថ្ងៃទី ១ វិច្ឆិកា ឆ្នាំដដែល។ តាមវីគីភីឌា ក្រុមប្រឹក្សានេះត្រូវបានកោះប្រជុំដោយអធិរាជរ៉ូម៉ាំង ម៉ារស៊ីយ៉ាន (Marcian) ហើយមានប៊ីស្សព ឬអ្នកតំណាងចូលរួមជាង ៥២០ រូប។ ចំនួនអ្នកចូលរួមដ៏ច្រើននេះ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាក្រុមប្រឹក្សាដ៏ធំបំផុត និងមានកំណត់ត្រាពេញលេញបំផុតក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកទាំងប្រាំពីរដំបូង។

ដើម្បីវាស់សារៈសំខាន់នៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ គួរយល់ជាមុនអំពីអត្ថន័យនៃក្រុមប្រឹក្សាសកលលោក ឬអេគូមេនីក (ecumenical council)។ តាមវីគីភីឌា ក្រុមប្រឹក្សាបែបនេះគឺជាការប្រជុំរបស់ប៊ីស្សព និងអ្នកមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងសាសនាចក្រ ដែលត្រូវបានកោះហៅពីគ្រប់ទិសទីនៃពិភពគ្រិស្តសាសនា ដើម្បីពិចារណា និងសម្រេចលើបញ្ហាគោលលទ្ធិ ការគ្រប់គ្រង និងវិន័យ។ ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាមានសុពលភាព លុះត្រាតែទទួលបានការយល់ព្រមពីសាសនាចក្រទាំងមូល។ ដូច្នេះ កាល់សេដុនមិនមែនគ្រាន់តែជាកិច្ចប្រជុំធម្មតាទេ ប៉ុន្តែជាវេទិកាដែលកំណត់ទិសដៅជំនឿ និងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់សាសនាចក្រទាំងមូល ហើយជាក្រុមប្រឹក្សាទីបួនក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកទាំងប្រាំពីរដំបូង។

គោលបំណងចម្បងរបស់ក្រុមប្រឹក្សាកាល់សេដុន គឺការបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការបង្រៀនរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអេភេសូស ដោយប្រឆាំងនឹងការបង្រៀនរបស់អូទីគីស និងណេស្តូរីស។ តាមវីគីភីឌា ទស្សនៈរបស់ណេស្តូរីសចាត់ទុកព្រះធម្មជាតិ និងធម្មជាតិជាមនុស្សរបស់ព្រះគ្រិស្តថាជាធម្មជាតិដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ខណៈដែលទស្សនៈផ្ទុយ គឺមូនូភីស៊ីទីស (monophysitism) ចាត់ទុកព្រះគ្រិស្តថាមានធម្មជាតិព្រះតែមួយប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមប្រឹក្សាបានច្រានចោលទស្សនៈទាំងពីរនេះ ហើយបានបង្កើតនិយមន័យថ្មីមួយសម្រាប់សាសនាចក្រ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាមូលដ្ឋានជំនឿរបស់ព្រះវិហារជាច្រើន។

អូទីគីស គឺជាបូជាចារ្យ និងជាប្រធានអារាមនៅទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូប។ តាមវីគីភីឌា គាត់បានលេចឈ្មោះជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ៤៣១ នៅក្រុមប្រឹក្សាអេភេសូសលើកទីមួយ ដោយសារការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លារបស់គាត់ចំពោះការបង្រៀនរបស់ណេស្តូរីស។ ប៉ុន្តែក្រោយមក គាត់ត្រូវបានថ្កោលទោសវិញ ព្រោះបានបង្កើតទស្សនៈផ្ទុយស្រឡះពីណេស្តូរីស ដោយយល់ថាធម្មជាតិទាំងពីររបស់ព្រះគ្រិស្តរលាយចូលគ្នាទៅជាធម្មជាតិព្រះតែមួយ។ តាមឯកសារដដែល ការថ្កោលទោសនេះបានកើតឡើងនៅក្រុមប្រឹក្សាកាល់សេដុន ខណៈដែលអូទីគីសខ្លួនឯងបានបដិសេធថា ការបកស្រាយនោះមិនមែនជាគំនិតពិតរបស់គាត់ទេ។

នៅចុងបញ្ចប់នៃកិច្ចប្រជុំ ក្រុមប្រឹក្សាបានប្រកាសនិយមន័យកាល់សេដុន (Chalcedonian Definition) ដែលចែងថា ព្រះយេស៊ូវគឺពេញលេញទាំងក្នុងព្រះភាព និងក្នុងភាពជាមនុស្ស ហើយថាព្រះអង្គដដែលនោះពិតជាព្រះ និងពិតជាមនុស្ស។ តាមឯកសារដដែល និយមន័យនេះពណ៌នាព្រះគ្រិស្តថាមានធម្មជាតិទាំងពីរ ដោយគ្មានការច្របល់ចូលគ្នា គ្មានការប្រែប្រួល គ្មានការបែងចែក និងគ្មានការបំបែកចេញពីគ្នា។ ពាក្យទាំងនេះបានក្លាយជារូបមន្តគោលលទ្ធិដែលព្រះវិហារជាច្រើនប្រើប្រាស់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាកាល់សេដុនត្រូវបានចាត់ទុកជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ក្នុងការជជែកដេញដោលអំពីព្រះគ្រិស្ត។ តាមវីគីភីឌា មូនូភីស៊ីទីសត្រូវបានច្រានចោលថាជាទស្សនៈខុសឆ្គងដោយព្រះវិហារកាតូលិក ព្រះវិហារអ័រតូដុកស៍ខាងកើត ព្រះវិហារអង់គ្លិកង់ ព្រះវិហារលូធើរ៉ាង ព្រះវិហារកាល់វីននិយម និងនិកាយប្រូតេស្តង់សំខាន់ៗទាំងអស់។ និកាយទាំងនេះកាន់ជំនឿតាមទស្សនៈឌីអូភីស៊ីទីស ដែលបានប្រកាសនៅកាល់សេដុន គឺជំនឿថាព្រះគ្រិស្តមានធម្មជាតិព្រះ និងធម្មជាតិជាមនុស្សពិតប្រាកដទាំងពីរ។ ព្រះវិហារទាំងនេះទទួលស្គាល់ក្រុមប្រឹក្សាកាល់សេដុនជាក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកទីបួនរបស់ខ្លួន។

គួរកត់សម្គាល់ថា ជម្លោះគោលលទ្ធិអំពីព្រះគ្រិស្តមិនបានបញ្ចប់ដោយស្ងាត់ឈឹងនៅកាល់សេដុនទេ។ តាមកំណត់ត្រាដដែល ព្រះវិហារអ័រតូដុកស៍បូព៌ា (Oriental Orthodoxy) ក៏បដិសេធមូនូភីស៊ីទីសដែរ ប៉ុន្តែកាន់ទស្សនៈមីអាភីស៊ីទីស (miaphysitism) ជាជំនឿរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះ ព្រះវិហារធំៗក្នុងពិភពគ្រិស្តសាសនាបានបែងចែកជាពីរគ្រួសារ គឺគ្រួសារដែលទទួលស្គាល់កាល់សេដុន និងគ្រួសារអ័រតូដុកស៍បូព៌ា ដែលនៅតែកាន់ទស្សនៈផ្សេងគ្នារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ភាពខុសគ្នានេះបង្ហាញថា ការកំណត់ពាក្យសម្រាប់ពណ៌នាព្រះធម្មជាតិរបស់ព្រះគ្រិស្ត គឺជាបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលអាចទាំងបង្រួបបង្រួម និងបែងចែកសហគមន៍ជំនឿ។

ក្រៅពីការកំណត់គោលលទ្ធិ ក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកក៏មានតួនាទីសម្រេចលើការគ្រប់គ្រង និងវិន័យក្នុងសាសនាចក្រផងដែរ។ តាមវីគីភីឌា ទីក្រុងកាល់សេដុន ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីមីន័រ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដំបូងមួយនៃគ្រិស្តសាសនា។ ការដែលកាល់សេដុនមានកំណត់ត្រាពេញលេញជាងគេ បានបន្សល់ទុកឯកសារដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជួយឱ្យយល់ពីរបៀបដែលសាសនាចក្រដ៏ធំមួយដោះស្រាយជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។ នេះជាហេតុផលមួយដែលធ្វើឱ្យកាល់សេដុនក្លាយជាក្រុមប្រឹក្សាដែលគេស្គាល់ច្បាស់ជាងគេក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាដំបូងៗ។

ជាង ១៥០០ ឆ្នាំក្រោយការប្រជុំនោះ និយមន័យកាល់សេដុននៅតែជាមូលដ្ឋានជំនឿសម្រាប់ព្រះវិហារកាតូលិក និងព្រះវិហារអ័រតូដុកស៍ ដែលទទួលស្គាល់កាល់សេដុនជាក្រុមប្រឹក្សាសកលលោកទីបួន។ សម្រាប់អ្នកសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសាសនា រឿងរ៉ាវនៃកាល់សេដុននៅតែជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់អំពីរបៀបដែលស្ថាប័នសានាដ៏ធំមួយកសាង និងការពារអត្តសញ្ញាណគោលលទ្ធិរបស់ខ្លួន តាមរយៈការប្រជុំជាសមូហភាព និងការប្រកាសនិយមន័យជាផ្លូវការ។ ចំណុចនេះធ្វើឱ្យកាល់សេដុននៅតែពាក់ព័ន្ធសម្រាប់អ្នកអានសម័យបច្ចុប្បន្ន ដែលចាប់អារម្មណ៍លើប្រវត្តិសាស្ត្រសាសនា និងការបែងចែកខ្លួនរបស់សហគមន៍ជំនឿធំៗទូទាំងពិភពលោក។

ប្រភពទាំងអស់ All 5 sources

  1. Wikipedia Council_of_Chalcedon
  2. Wikipedia Ecumenical_council
  3. Wikipedia Eutyches
  4. Wikipedia Monophysitism
  5. Wikipedia Chalcedonian_Definition