កាណាដា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសកាណាដា គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ វាមានខេត្តចំនួន ១០ និងដែនដីចំនួន ៣ ដែលលាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកទៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងឆ្ពោះទៅភាគខាងជើងរហូតដល់មហាសមុទ្រអាក់ទិក ដែលធ្វើឱ្យវាជាប្រទេសដែលមានផ្ទៃដីសរុបធំជាងគេទី ២ នៅលើពិភពលោក និងមានឆ្នេរប្រវែងវែងជាងគេបំផុត។ ព្រំប្រទល់របស់វាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាព្រំប្រទល់ដីអន្តរជាតិដែលវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ប្រទេសនេះមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ និងអាកាសធាតុចម្រុះគ្នាជាច្រើន ពីព្រៃឈើ ភ្នំ រហូតដល់វាលរាបទំនាប។

រដ្ឋធានីរបស់កាណាដាគឺអូតាវ៉ា (Ottawa) ហើយទីក្រុងធំៗទាំងបីគឺ តូរ៉ុនតូ (Toronto) ម៉ុងរ៉េអាល់ (Montreal) និង វ៉ាន់កូវើ (Vancouver)។ តាមវិគីភីឌា កាណាដាមានប្រជាជនជាង ៤១ លាននាក់ ដោយប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅតំបន់ទីក្រុង ដោយទឹកដីធំៗជាច្រើនមានប្រជាជនតិចតួច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កាណាដាសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ និងមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះ។ តាម Wikipedia ប្រទេសនេះគ្របដណ្តប់ពីព្រៃឈើនៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ ភ្នំរ៉កគី រហូតដល់វាលស្មៅ និងតំបន់ទឺកកកនៅភាគខាងជើង។ ប្រទេសកាណាដាមានបឹងជាច្រើន រួមមានបឹងធំៗដូចជា បឹងសឺប៉េរីយ័រ និងបឹងហឺរ៉ុន ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធបឹងធំៗនៅអាមេរិកខាងជើង។ ឆ្នេរសមុទ្រដ៏វែងរបស់ខ្លួនមានទាំងនៅតាមបណ្តោយមហាសមុទ្រទាំងបី ដោយផ្តល់នូវធនធានជលផល និងផ្លូវដឹកជញ្ជូន។

យោងតាមតួលេខពីវិគីភីឌា ប្រជាជនកាណាដាមានជាង ៤១ លាននាក់។ ប្រទេសនេះមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនទាប ដោយប្រជាជនភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនខាងត្បូង ជាពិសេសនៅក្នុងខ្សែក្រវ៉ាត់ទីក្រុងពីក្រុងឃ្យូប៊ិចទៅវីនស័រ។ កាណាដាមានភាសាផ្លូវការចំនួនពីរគឺ ភាសាអង់គ្លេស និងភាសាបារាំង ដោយប្រជាជនផ្នែកធំអាចប្រើភាសាទាំងពីរបាន។ ប្រទេសនេះក៏មានក្រុមជនជាតិដើមចម្រុះដែលមានប្រវត្តិយូរលង់មកហើយ រួមជាមួយសហគមន៍ជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីគ្រប់ទិសទី ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសង្គមពហុវប្បធម៌។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រកាណាដាចាប់ផ្តើមពីជនជាតិដើមដែលបានរស់នៅលើទឹកដីនេះអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមុនការមកដល់របស់ជនជាតិអឺរ៉ុប។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អ្នករុករកជនជាតិបារាំងនិងអង់គ្លេសបានមកដល់ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៦ ហើយបានបង្កើតអាណានិគមនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរ។ ប្រទេសបារាំងបានបង្កើតអាណានិគម "ញូប្រាង់" (ឬ New France) ដែលរួមមានដែនដីបច្ចុប្បន្នជាកេបិច ខណៈដែលអង់គ្លេសបានគ្រប់គ្រងដែនដីតាមបណ្តោយឈូងសមុទ្រហាដ់សុន។

ជម្លោះរវាងបារាំងនិងអង់គ្លេសបានឈានដល់សង្គ្រាមប្រាំពីរឆ្នាំ (Seven Years' War) ហើយនៅឆ្នាំ ១៧៦៣ ក្រោយការបរាជ័យរបស់បារាំង ដែនដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានប្រគល់ឱ្យអង់គ្លេស។ តាមវិគីភីឌា ការបង្រួបបង្រួមជាសហព័ន្ធបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៦៧ ដោយខេត្តចំនួនបួនបានរួមគ្នាបង្កើតជាប្រទេសកាណាដាក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ ការពង្រីកខេត្តបន្ថែមបានបន្តរហូតដល់ការ៉ូបពេញលេញនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ជាមួយការចូលរួមរបស់ញូហ្វៅនឡែន។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២០ កាណាដាបានឆ្លងកាត់ដំណើរការទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញពីអង់គ្លេសជាបណ្តើរៗ។ តាម Wikipedia ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយគឺការបញ្ញត្តិច្បាប់ធម្មនុញ្ញនៃសិទ្ធិនិងសេរីភាព (Canadian Charter of Rights and Freedoms) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២ ដែលបានផ្តល់ការការពារសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ និងជាផ្នែកមួយនៃការយករដ្ឋធម្មនុញ្ញមកវិញពីអង់គ្លេស។ ប្រវត្តិសាស្ត្រកាណាដាក៏រួមបញ្ចូលការចូលរួមយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ និងលើកទី ២ ផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចកាណាដាគឺជាសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះដ៏រឹងមាំ ដែលពឹងផ្អែកលើធនធានធម្មជាតិ ឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម សេវាកម្ម និងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ វាជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មធំៗទាំងប្រាំពីរ (G7) និងមានដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់គឺសហរដ្ឋអាមេរិក។ តំបន់ហិរញ្ញវត្ថុតូរ៉ុនតូគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុធំទីពីរនៅអាមេរិកខាងជើង និងជាកន្លែងផ្តល់ការងារផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុច្រើនបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។

វប្បធម៌កាណាដាត្រូវបានសម្គាល់ដោយពហុវប្បធម៌និយម និងការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវភាពចម្រុះជាតិសាសន៍។ តាមវិគីភីឌា ប្រទេសនេះបានអនុម័តគោលនយោបាយពហុវប្បធម៌ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៧១ និងបានកំណត់ជាផ្លូវការតាមច្បាប់នៅឆ្នាំ ១៩៨៨។ និមិត្តរូបជាតិដូចជា ស្លឹកដើមម៉េផល (maple leaf) ឃ្មុំទឹក (beaver) និងកីឡាវាយកូនគោលលើទឹកកក (ice hockey) សុទ្ធតែជាផ្នែកសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណជាតិ។ អក្សរសិល្ប៍កាណាដាក៏មានឥទ្ធិពលលើឆាកអន្តរជាតិដែរ ដោយមានអ្នកនិពន្ធល្បីៗដូចជា Margaret Atwood និង Alice Munro។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិបច្ចុប្បន្ន កាណាដាដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងនាមជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការណាតូ និងក្រុម G7។ តាមវិគីភីឌា ប្រទេសនេះមានការិយាល័យការទូតនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយបន្តគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែងរក្សាសន្តិភាព សិទ្ធិមនុស្ស និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា កាណាដាជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងជាទិសដៅពេញនិយមសម្រាប់និស្សិត និងជនចំណាកស្រុកកម្ពុជា។

បញ្ហាប្រឈមនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះរួមមាន ទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ការគ្រប់គ្រងអន្តោប្រវេសន៍ និងការការពារបរិស្ថាននៅតំបន់អាក់ទិក។ កាណាដាក៏ជាប្រទេសនាំមុខគេក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាស្អាត និងមានសាកលវិទ្យាល័យល្បីៗជាច្រើនដែលទាក់ទាញនិស្សិតអន្តរជាតិ រួមទាំងនិស្សិតមកពីកម្ពុជាផងដែរ។ តាមការរាយការណ៍ពីវិគីភីឌា កាណាដាបន្តធ្វើជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យដែលមានស្ថិរភាព ជាមួយនឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្ពស់ក្នុងផ្នែកសិទ្ធិសេរីភាព និងគុណភាពជីវិត។