ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ឈូងសមុទ្រពែរ្ស ដែលជួនកាលត្រូវបានគេហៅថាឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ គឺជាសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ឈូងសមុទ្រនេះជាផ្នែកបន្ថែមនៃសមុទ្រអារ៉ាប់ និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដោយស្ថិតនៅចន្លោះឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងខ្ពង់រាបអ៊ីរ៉ង់។ វាត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅកាន់ឈូងសមុទ្រអូម៉ង់នៅភាគខាងកើតតាមរយៈច្រកសមុទ្រហរមូស (Strait of Hormuz)។ ដីសណ្តរនៃទន្លេស្ហាត់-អាល់-អារ៉ាប់ (Shatt al-Arab) បង្កើតបានជាឆ្នេរខាងជើងឈៀងខាងលិច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ឈូងសមុទ្រនេះព័ទ្ធជុំវិញដោយប្រទេសចំនួនប្រាំបី រួមមាន អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ គុយវ៉ែត អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បារ៉ែន កាតា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងអូម៉ង់។ តាមផែនទីពី Wikipedia ទីក្រុងសំខាន់ៗនៅតាមឆ្នេររួមមាន ទុយបៃ (Dubai) និងអាប៊ូដាប៊ី (Abu Dhabi) នៅអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដូហា (Doha) នៅកាតា ម៉ាណាម៉ា (Manama) នៅបារ៉ែន ក៏ដូចជាក្រុងបង់ដារអាប្បាស (Bandar Abbas) នៅអ៊ីរ៉ង់ និងកំពង់ផែបាស្រា (Basrah) នៅអ៊ីរ៉ាក់។ តំបន់ឆ្នេរមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ដោយភាសាចម្បងៗគឺភាសាពែរ្ស (Farsi) និងភាសាអារ៉ាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឈូងសមុទ្រពែរ្សមានប្រវត្តិជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌តាំងពីសម័យបុរាណ ដោយភ្ជាប់អរិយធម៌មេសូប៉ូតាមៀ ឥណ្ឌា និងអាហ្វ្រិក។ ក្នុងសតវត្សទី១៦ ព័រទុយហ្គាល់បានគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រហរមូស ដោយសាងសង់បន្ទាយថ្មនៅលើកោះហរមូស ដូចដែលរូបគំនូរពី Wikipedia បង្ហាញ។ នៅដើមសតវត្សទី១៩ ចក្រភពអង់គ្លេសបានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពជើងទឹកទៅកាន់ឆ្នេរ Ras Al Khaimah ក្នុងឆ្នាំ១៨០៩ ដោយពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់។ ក្រោយការរកឃើញប្រេងនៅសតវត្សទី២០ ឈូងសមុទ្របានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលថាមពលពិភពលោក។ ក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីរ៉ាក់ (ឆ្នាំ១៩៨០-១៩៨៨) កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកបានធ្វើប្រតិបត្តិការ "Earnest Will" នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៧ ដើម្បីការពារនាវាដឹកប្រេង ដូចបង្ហាញក្នុងរូបថតពី Wikipedia។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ឈូងសមុទ្រពែរ្សមានប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិដ៏ច្រើនសម្បើម ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ផែនទីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពី Wikipedia បង្ហាញបណ្តាញបំពង់បង្ហូរប្រេង និងឧស្ម័នដ៏ធំសម្បើមឆ្លងកាត់ដែនទឹកនេះ។ បណ្តាប្រទេសដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត គុយវ៉ែត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានវិនិយោគទុនយ៉ាងច្រើនក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុងទំនើប ដូចដែលឃើញតាមរយៈជើងមេឃនៃក្រុងទុយបៃ និងដូហានៅពេលយប់ (រូបថតពី Wikipedia)។ វប្បធម៌ឆ្នេរសមុទ្ររួមមាន ការនេសាទ ការប្រមាញ់គុជខ្យង និងការសាងសង់ទូក Dhow ដែលមានអាយុកាលរាប់សតវត្ស។ រូបថតពី Wikipedia ក៏បង្ហាញពីជីវិតសត្វសមុទ្រផងដែរ ដូចជាសត្វផ្សោត ត្រីបាឡែន Humpback និងសត្វជ្រូកទឹក (Dugong)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ឈូងសមុទ្រពែរ្សនៅតែជាតំបន់ក្តៅនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកល។ ច្រកសមុទ្រហរមូស ជាច្រកតូចចង្អៀត ប៉ុន្តែមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងពិភពលោក ដែលងាយរងគ្រោះដោយការប៉ះទង្គិចយោធា ឬការបិទខ្ទប់។ ជម្លោះស្តីពីឈ្មោះរវាង "ឈូងសមុទ្រពែរ្ស" និង "ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់" បន្តជានិមិត្តរូបនៃភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងរដ្ឋអារ៉ាប់។ ផែនទីក្នុងសារមន្ទីរឌូបៃ ដែលត្រូវបានកែសម្រួលដោយដកពាក្យ "ពែរ្ស" ចេញ គឺជាភស្តុតាងមួយដែល Wikipedia បានចងក្រង។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ស្ថេរភាពនៅក្នុងតំបន់នេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់ថ្លៃប្រេង និងឥន្ធនៈក្នុងស្រុក ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់ពលករខ្មែរដែលធ្វើការនៅបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រ។