នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១០១៤ កងទ័ពនៃចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីនក្រោមអធិរាជបាស៊ីលទី២ បានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងដាច់អហង្កាលើកងទ័ពនៃចក្រភពប៊ុលហ្គារីទី១ នៅសមរភូមិខ្លីឌីយ៉ូន ក្បែរភូមិគ្លីឈក្នុងប្រទេសប៊ុលហ្គារីបច្ចុប្បន្ន។ តាមការចងក្រងរបស់វិគីភីឌា សមរភូមិនេះគឺជាចំណុចបញ្ចប់នៃការតស៊ូដ៏យូរអង្វែងរវាងចក្រភពទាំងពីរ ដែលបានអូសបន្លាយពេញមួយសតវត្សរ៍កន្លងមក។ វាមិនមែនគ្រាន់តែជាការប្រយុទ្ធមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចរបត់ដែលបានកំណត់ជោគវាសនារបស់តំបន់បាល់កង់អស់រាប់សតវត្សរ៍។

សង្គ្រាមរវាងចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីន និងចក្រភពប៊ុលហ្គារី បានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ៦៨០ នៅពេលពួកប៊ុលហ្គាក្រោមការដឹកនាំរបស់អាស្ប៉ារូ បានឆ្លងកាត់ទន្លេដានូប ហើយតាំងទីលំនៅនៅភាគឦសាននៃបាល់កង់។ យោងតាមវិគីភីឌា ការប៉ះទង្គិចគ្នាបានបន្តរាប់សតវត្សរ៍ ដោយភាគីទាំងពីរឆ្លាស់គ្នាទទួលជោគជ័យ និងបរាជ័យ។ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី៩ ប៊ុលហ្គារីឡើងដល់ចំណុចកំពូលនៃអំណាច ជាពិសេសក្រោមអ្នកដឹកនាំដូចជា ខាន់គ្រូម ដែលបានធ្វើឱ្យប៊ីហ្សង់ទីនរងបរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ និងក្រោយមកអូមួរតាកជាកូនប្រុសបានចរចាសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពរយៈពេល ៣០ ឆ្នាំ។ នៅសម័យស៊ីម្មានទី១ (ឆ្នាំ៨៩៣-៩២៧) ប៊ុលហ្គារីបានពង្រីកឥទ្ធិពលយ៉ាងធំ ថែមទាំងគំរាមកំហែងដល់រដ្ឋធានីខនស្តង់ទីណូប។ ប៉ុន្តែក្រោយសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពរបស់ពេត្រុសទី១ ចក្រភពបានចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះដោយសារបញ្ហាផ្ទៃក្នុង និងការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ។

អធិរាជបាស៊ីលទី២ ដែលឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ៩៧៦ គឺជាអ្នកយុទ្ធសាស្ត្រមានមហិច្ឆិតាពង្រឹងអំណាចចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីនឡើងវិញ។ គាត់បានចាត់ទុកចក្រភពប៊ុលហ្គារីជាសត្រូវដ៏សំខាន់ ហើយបានធ្វើយុទ្ធនាការយោធាជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីបង្ក្រាបអាណាចក្រនេះ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការតស៊ូរវាងបាស៊ីលនិងអធិរាជប៊ុលហ្គារី សាមូអែល បានអូសបន្លាយជិតកន្លះសតវត្សរ៍។ សាមូអែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រការពារដ៏ឆ្លាតវៃ ដោយប្រើប្រាស់ភ្នំនិងច្រកតូចចង្អៀតជាខ្សែការពារធម្មជាតិ ដើម្បីទប់ទល់នឹងកងទ័ពប៊ីហ្សង់ទីនដែលមានចំនួនច្រើនជាង។ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត បាស៊ីលបានស្វែងរករកឃើញឱកាសវាយប្រហារដ៏សំខាន់មួយនៅច្រកភ្នំដ៏សំខាន់មួយ។

នៅរដូវក្តៅឆ្នាំ១០១៤ កងទ័ពប៊ីហ្សង់ទីនបានដើរហែឆ្ពោះទៅកាន់ច្រកខ្លីឌីយ៉ូន ដែលជាផ្លូវឆ្លងកាត់ភ្នំបេឡាស៊ីត្សា និងជាទ្វារយុទ្ធសាស្ត្រចូលទៅកាន់បេះដូងចក្រភពប៊ុលហ្គារី។ តាមកំណត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា ខ្សែការពាររបស់ប៊ុលហ្គារីត្រូវបានពង្រឹងយ៉ាងរឹងមាំ ប៉ុន្តែកងទ័ពប៊ីហ្សង់ទីនបានប្រើកលល្បិចនិងកម្លាំងដ៏ខ្លាំងដើម្បីវាយបំបែកខ្សែការពារនេះ។ លទ្ធផលគឺជ័យជម្នះយ៉ាងដាច់អហង្ការ បើកផ្លូវឱ្យប៊ីហ្សង់ទីនគ្រប់គ្រងទីតាំងសំខាន់ៗ និងបំផ្លាញសមត្ថភាពតស៊ូរបស់សត្រូវ។

ក្រោយសមរភូមិ ចក្រភពប៊ុលហ្គារីបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងមិនអាចស្ដារឡើងវិញបាន។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅឆ្នាំ១០១៨ ទឹកដីទាំងមូលនៃចក្រភពប៊ុលហ្គារីទី១ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីន បញ្ចប់ឯករាជ្យភាពរបស់ប៊ុលហ្គារីអស់រយៈពេលជាង ១៧០ ឆ្នាំ។ ជ័យជម្នះនេះបាននាំឱ្យបាស៊ីលទី២ ក្លាយជាអធិរាជដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយរូប ហើយចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីនបានឈានដល់ចំណុចកំពូលនៃអាណាចក្ររបស់ខ្លួននៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី១១។

សារៈសំខាន់នៃសមរភូមិខ្លីឌីយ៉ូនមិនត្រឹមតែជាជ័យជម្នះផ្នែកយោធានោះទេ ប៉ុន្តែវាបានកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយនិងវប្បធម៌របស់តំបន់បាល់កង់ឡើងវិញ។ របបគ្រប់គ្រងរបស់ប៊ីហ្សង់ទីនបានបន្សល់ទុកនូវមរតកភាសា សាសនា និងរដ្ឋបាលដែលនៅមានឥទ្ធិពលរហូតមកដល់សម័យទំនើប។ សព្វថ្ងៃនេះ នៅក្បែរភូមិគ្លីឈនៃប្រទេសប៊ុលហ្គារី មានសារមន្ទីរតូចមួយនិងកន្លែងរំឭកដល់ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សែនធ្ងន់ធ្ងរនេះ ដែលជាទីទាក់ទាញអ្នកសិក្សានិងភ្ញៀវទេសចរជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

នៅក្នុងទស្សនវិស័យប្រវត្តិសាស្ត្រ ការប្រយុទ្ធនៅច្រកភ្នំបេឡាស៊ីត្សាបានបង្ហាញពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ភូមិសាស្ត្រក្នុងសង្គ្រាម។ ទីតាំងច្រកភ្នំខ្លីឌីយ៉ូនជារបាំងធម្មជាតិដ៏រឹងមាំ ប៉ុន្តែវាក៏អាចក្លាយជាអន្ទាក់នៅពេលត្រូវបានគេឆ្លងកាត់ដោយកងទ័ពដ៏ខ្លាំង។ មេរៀននេះនៅតែពាក់ព័ន្ធក្នុងសម័យទំនើប នៅពេលប្រទេសនានាវាយតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រការពារដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌដីធ្លី និងចំណុចស្ទាក់ចាប់ដ៏សំខាន់។

សរុបមក សមរភូមិថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១០១៤ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានផ្លាស់ប្ដូរទិសដៅនៃប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបភាគអាគ្នេយ៍។ វាបានបញ្ចប់ជំពូកដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ចក្រភពប៊ុលហ្គារីទី១ និងពង្រឹងមរតករបស់អធិរាជបាស៊ីលទី២ ដែលត្រូវបានគេចងចាំថាជាអ្នកដឹកនាំដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការពង្រីកអាណាចក្រ។ សម្រាប់ប្រជាជនប៊ុលហ្គារី ការចាញ់សង្គ្រាមនេះគឺជាមោទនភាពជាតិដែលបាត់បង់ ប៉ុន្តែក៏ជាការរំឭកពីភាពធន់និងអត្ដសញ្ញាណដែលនៅស្ថិតស្ថេររហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ក្នុងឱកាសខួប ១.០១២ ឆ្នាំនេះ យើងអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបដែលអតីតកាលបានកសាងតំបន់បាល់កង់ និងរបៀបដែលសន្តិភាពនិងការយោគយល់គ្នារវាងប្រជាជននៅតែជាកិច្ចការបន្តទៅមុខទៀត។