ថ្ងៃទី ១៤ កញ្ញា ២០២៦ គឺជាខួប ១,១០៧ ឆ្នាំ នៃសមរភូមិ Islandbridge ដែលជាសមរភូមិដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអៀរឡង់ និងក្នុងយុគសម័យវីគីង។ យោងតាមវិគីភីឌា សមរភូមិនេះ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរ ថាជាសមរភូមិ Áth Cliath បានកើតឡើង នៅថ្ងៃទី ១៤ កញ្ញា ៩១៩ នៅតំបន់ Islandbridge ជិតទីក្រុង Dublin ក្នុងប្រទេសអៀរឡង់។ វាជាការប្រយុទ្ធ រវាងសម្ព័ន្ធភាពនៃជនជាតិអៀរឡង់ដើម និងកងកម្លាំងវីគីងនៃរាជវង្ស Uí Ímair ដែលមានមូលដ្ឋាន នៅទីក្រុង Dublin។

យោងតាមអត្ថបទវិគីភីឌាស្តីពីសមរភូមិនេះ សម្ព័ន្ធភាពអៀរឡង់ ត្រូវបានដឹកនាំដោយ Niall Glúndub ដែលជាស្តេចជាន់ខ្ពស់នៃ Uí Néill ភាគខាងជើង និងជាព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់នៃអៀរឡង់ (High King of Ireland)។ ចំណែកខាងវីគីង កងកម្លាំង Uí Ímair ត្រូវបានដឹកនាំដោយ Sitric Cáech។ លទ្ធផលនៃសមរភូមិ គឺជ័យជម្នះយ៉ាងដាច់ខាតរបស់ Sitric Cáech និងរាជវង្ស Uí Ímair ដោយ Niall Glúndub និងស្តេចអៀរឡង់ប្រាំអង្គផ្សេងទៀត បានស្លាប់ក្នុងសមរភូមិ។ សមរភូមិនេះ គឺជាសមរភូមិមួយក្នុងចំណោមសមរភូមិជាច្រើន ដែលជនជាតិអៀរឡង់ដើម បានផ្តួចផ្តើមឡើង ក្នុងគោលបំណងបណ្តេញវីគីងនៃរាជវង្ស Uí Ímair ចេញពីអៀរឡង់។

ដើម្បីយល់ពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ចាំបាច់ត្រូវយល់ពីយុគសម័យវីគីងជាមុន។ យោងតាមវិគីភីឌា យុគសម័យនេះ គឺជាសម័យកាលដែលជនជាតិស្កង់ឌីណាវី បានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់កោះអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ ចាប់ពីសតវត្សទី ៨ ដល់សតវត្សទី ១១ ដើម្បីវាយឆ្មក់ ដណ្តើមយកទឹកដី តាំងទីលំនៅ និងធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ ពួកគេត្រូវបានគេហៅជាទូទៅថាវីគីង ប៉ុន្តែអត្ថបទវិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន នៅតែជជែកវែកញែកថា តើពាក្យនេះសំដៅលើជនជាតិស្កង់ឌីណាវីទាំងអស់ ឬសំដៅតែលើអ្នកដែលប្រើអំពើហិង្សាប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្វើដំណើររបស់ពួកគេ បានទៅដល់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ អាហ្វ្រិកខាងជើង មជ្ឈិមបូព៌ា ហ្គ្រីនឡេន និង Vinland។

ឥទ្ធិពលរបស់វីគីងលើប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុប គឺជ្រៅជ្រះណាស់។ យោងតាមវិគីភីឌា ពួកគេបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង លើការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកនយោបាយ និងសង្គមរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស និងតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេសបារាំង ព្រមទាំងលើការបង្កើតរាជាណាចក្រ Kievan Rus' ដែលជាដូនតានៃប្រទេសបេឡារុស រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែននាពេលបច្ចុប្បន្ន។ នៅក្នុងតំបន់អៀរឡង់វិញ អំណាចវីគីងដ៏សំខាន់បំផុត គឺរាជវង្ស Uí Ímair។ អត្ថបទវិគីភីឌាពណ៌នាថា រាជវង្សនេះ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរ ថាជារាជវង្ស Ivar គឺជារាជវង្ស Norse-Gael ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់សមុទ្រអៀរឡង់ភាគច្រើន រួមទាំងរាជាណាចក្រ Dublin ឆ្នេរខាងលិចនៃប្រទេសស្កុតឡេន រួមទាំងកោះ Hebrides និងតំបន់មួយចំនួននៃភាគខាងជើងប្រទេសអង់គ្លេស ចាប់ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ៩ មក។

ដើម្បីវាស់ស្ទង់អត្ថន័យនៃសមរភូមិ Islandbridge ចាំបាច់ត្រូវយល់ពីរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយ នៃអៀរឡង់សម័យ Gaelic។ យោងតាមវិគីភីឌា អៀរឡង់សម័យនោះ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាបំណែកៗ ដោយឋានានុក្រមនៃស្តេច និងមេដឹកនាំតំបន់ ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំង តាមរយៈប្រពៃណីមួយហៅថា tanistry។ សង្គ្រាមរវាងតំបន់ទាំងនោះ គឺជារឿងធម្មតា ហើយតាមទំនៀមទម្លាប់ ស្តេចដ៏មានអំណាចមួយអង្គ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ ជាព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់នៃអៀរឡង់។ សង្គមត្រូវបានរៀបចំឡើងពីត្រកូលនានា ហើយមានឋានានុក្រមវណ្ណៈ ដូចនៅអឺរ៉ុបដទៃទៀត ដោយសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការចិញ្ចឹមសត្វ ហើយលុយកាក់មិនសូវត្រូវបានប្រើប្រាស់។

យោងតាមវិគីភីឌា រចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយបែបនេះ ជួយពន្យល់ពីលក្ខណៈពិសេសនៃសម្ព័ន្ធភាពអៀរឡង់។ ការដែលស្តេចតំបន់ជាច្រើន ដែលជាធម្មតាធ្វើសង្គ្រាមជាមួយគ្នាឯង អាចចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពតែមួយ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់ បង្ហាញថាអំណាចវីគីងនៅទីក្រុង Dublin ត្រូវបានចាត់ទុក ជាគោលដៅរួមមួយ។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា រាជវង្ស Uí Ímair មានមូលដ្ឋានរឹងមាំនៅទីក្រុង Dublin និងកាន់កាប់តំបន់ជាច្រើនជុំវិញសមុទ្រអៀរឡង់ ដែលធ្វើឱ្យការបណ្តេញពួកគេចេញពីកោះអៀរឡង់ ក្លាយជាកិច្ចការលំបាក។

តួអង្គស្នូលនៃសម្ព័ន្ធភាពនេះ គឺ Niall Glúndub។ យោងតាមវិគីភីឌា Niall Glúndub mac Áeda គឺជាស្តេចអៀរឡង់នៃរាជវង្ស Cenél nEógain នៅសតវត្សទី ១០ និងជាព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់នៃអៀរឡង់។ ក្រុមគ្រួសារអៀរឡង់ជាច្រើន ជាសមាជិកនៃរាជវង្ស Uí Néill ហើយពួកគេតាមដានពូជពង្សរបស់ខ្លួន ទៅដល់ Niall of the Nine Hostages។ ការដឹកនាំរបស់ Niall Glúndub ក្នុងសមរភូមិ Islandbridge បង្ហាញថា ព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់អាចប្រមូលស្តេចតំបន់ផ្សេងៗគ្នា ឱ្យចូលរួមក្នុងគោលដៅរួម គឺការបណ្តេញវីគីងចេញពីកោះអៀរឡង់។

លទ្ធផលនៃសមរភូមិ បានបង្ហាញថាការប៉ុនប៉ងនោះ មិនបានសម្រេច។ ស្តេចអៀរឡង់ប្រាំមួយអង្គ រួមទាំង Niall Glúndub ផង បានស្លាប់ក្នុងសមរភូមិ ខណៈ Sitric Cáech និងរាជវង្ស Uí Ímair ទទួលបានជ័យជម្នះយ៉ាងដាច់ខាត។ ការស្លាប់របស់ព្រះរាជាជាន់ខ្ពស់ និងស្តេចតំបន់ជាច្រើន ក្នុងសមរភូមិតែមួយ គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ភាគីអៀរឡង់។ បន្ទាប់ពីសមរភូមិនេះ រាជវង្ស Uí Ímair នៅតែបន្តកាន់កាប់ទីក្រុង Dublin និងតំបន់សមុទ្រអៀរឡង់តទៅទៀត។

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធនយោបាយ និងសង្គម Gaelic របស់អៀរឡង់ មានតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិចុងក្រោយ រហូតដល់សតវត្សទី ១៧។ កោះអៀរឡង់ទាំងមូលស្ថិតក្រោមប្រព័ន្ធនេះ រហូតដល់ពួក Anglo-Norman បានវាយដណ្តើមតំបន់មួយចំនួននៃកោះនេះ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១១៧០ បន្ទាប់មក ប្រព័ន្ធនេះបានគ្របដណ្តប់តែតំបន់ ដែលមិនស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់បរទេសប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ សមរភូមិ Islandbridge គឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីការតស៊ូដ៏យូរអង្វែង រវាងអំណាចក្នុងស្រុកអៀរឡង់ និងអំណាចវីគីងដែលមានមូលដ្ឋាននៅតាមតំបន់សមុទ្រ។

មរតកនៃយុគសម័យវីគីង ក៏នៅតែមានវត្តមានរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ អត្ថបទវិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា សិល្បៈអៀរឡង់ និងសិល្បៈ Anglo-Saxon បានរួមបញ្ចូលគ្នា បង្កើតជាសិល្បៈ Insular ដែលជាមរតកវប្បធម៌សំខាន់មួយនៃសម័យកាលនោះ ហើយការជជែកវែកញែក អំពីអត្ថន័យពិតប្រាកដនៃពាក្យវីគីង ក៏នៅតែបន្តក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញា។ ខួបនៅថ្ងៃទី ១៤ កញ្ញា ឆ្នាំនេះ គឺជាឱកាសមួយដើម្បីរំលឹកឡើងវិញ នូវព្រឹត្តិការណ៍មួយ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពស្មុគស្មាញនៃនយោបាយអៀរឡង់ ក្នុងយុគសម័យវីគីង។