ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោក ដូណាល់ ចន ត្រាំ (Donald John Trump) គឺជាអ្នកនយោបាយ ឥស្សរជនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងធុរជនអាមេរិកាំងដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់។ បច្ចុប្បន្ន លោកកំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៤៧ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ លោកជាសមាជិកគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ហើយបានធ្លាប់កាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទី៤៥ ចន្លោះឆ្នាំ២០១៧ ដល់ ២០២១ ដែលនាំឱ្យលោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទីពីរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានជាប់ឆ្នោតសម្រាប់អណត្តិពីរមិនជាប់គ្នា បន្ទាប់ពីលោក គ្រូវ័រ គ្លីហ្វលែន (Grover Cleveland)។ ម្យ៉ាងទៀត លោកត្រាំក៏ជាប្រធានាធិបតីដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកដែលមានការជាប់ទោសព្រហ្មទណ្ឌផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោក ដូណាល់ ត្រាំ កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦ នៅសង្កាត់គ្វីន (Queens) ទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។ ឪពុករបស់គាត់គឺលោក ហ្វ្រេដ ត្រាំ (Fred Trump) ជាអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យដ៏ជោគជ័យម្នាក់។ លោកត្រាំបានចូលរៀននៅបណ្ឌិត្យសភាយោធាញូវយ៉ក និងបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យហ្វដហាំ (Fordham University) មុននឹងបញ្ចប់បរិញ្ញាប័ត្រផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពីសាកលវិទ្យាល័យផេនស៊ីលវ៉ានី (University of Pennsylvania) នៅឆ្នាំ១៩៦៨។ គាត់ក៏ជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ហើយមុននឹងឈានចូលនយោបាយ គាត់បានល្បីឈ្មោះក្នុងនាមជាមហាសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ និងជាតារាទូរទស្សន៍តាមរយៈកម្មវិធី “The Apprentice”។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា អាជីពជាសហគ្រិនរបស់លោកត្រាំបានចាប់ផ្តើមដោយការកាន់កាប់ក្រុមហ៊ុន Trump Organization ដែលបានគ្រប់គ្រងអគារប្រណីតជាច្រើននៅទីក្រុងញូវយ៉ក និងទូទាំងពិភពលោក។ គាត់ក៏បានវិនិយោគលើកាស៊ីណូ សណ្ឋាគារ និងកីឡាហ្គោលផងដែរ ហើយក៏ធ្លាប់ជួបប្រទះបញ្ហាក្ស័យធនជាច្រើនលើកដែរ។ កិត្តិនាមជាតារាទូរទស្សន៍ ជាពិសេសកម្មវិធី “The Apprentice” បានធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាមនុស្សដែលគេស្គាល់ទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។

នៅឆ្នាំ២០១៥ លោកត្រាំបានប្រកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ជាមួយនឹងយុទ្ធនាការ “Make America Great Again”។ គាត់បានឈ្នះការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ដោយយកឈ្នះគូប្រជែងប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) តាមរយៈការគាំទ្រពីមជ្ឈដ្ឋានកម្មករ និងអ្នកមិនពេញចិត្តនឹងនយោបាយប្រពៃណី។

ក្នុងអំឡុងអណត្តិប្រធានាធិបតីទី៤៥ (ឆ្នាំ២០១៧-២០២១) លោកត្រាំបានអនុម័តកំណែទម្រង់ពន្ធដារយ៉ាងទូលំទូលាយ រឹតបន្តឹងគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ រួមទាំងការហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរចូលសហរដ្ឋអាមេរិកពីប្រទេសដែលមានប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម និងការខិតខំកសាងជញ្ជាំងនៅព្រំដែនម៉ិកស៊ិក។ លោកក៏បានផ្តើមសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសចិន ដោយដំឡើងពន្ធគយលើទំនិញចិនជាច្រើន ហើយបានជួបប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ដែលជាជំហានការទូតដ៏ចម្រូងចម្រាស់។

លោកត្រាំបានប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ពីរលើកដោយសភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក (impeachment) ដែលភាគច្រើនទាក់ទងនឹងអំពើរំលោភអំណាចនៅឆ្នាំ២០១៩ និងការញុះញង់ឱ្យមានការបះបោរ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារលើអគារសភាអាមេរិក (Capitol) នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ ទោះជាយ៉ាងណា ព្រឹទ្ធសភាបានលើកលែងទោសឱ្យគាត់ទាំងពីរលើក។

ក្រោយការចាកចេញពីសេតវិមាន លោកត្រាំបានប្រឈមនឹងសំណុំរឿងក្តីជាច្រើន រួមទាំងករណីរក្សាទុកឯកសារសម្ងាត់ដោយខុសច្បាប់ និងសំណុំរឿងក្លែងបន្លំកំណត់ត្រាអាជីវកម្មទាក់ទងនឹងការបង់ប្រាក់ស្ងាត់ៗ (hush money) ដែលនាំឱ្យគាត់ត្រូវបានកាត់ទោសនៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី គាត់បានត្រឡប់ចូលឆាកនយោបាយវិញ ដោយឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៤ ហើយបានឈ្នះយ៉ាងភ្ញាក់ផ្អើល។ គាត់បានចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទី៤៧ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីទី៤៧ លោកត្រាំកំពុងអនុវត្តន៍គោលនយោបាយ “អាមេរិកដំបូង” (America First) ដែលផ្តោតលើការបង្កើនការងារក្នុងស្រុក ការគ្រប់គ្រងព្រំដែនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងការចរចាពាណិជ្ជកម្មដ៏តឹងតែងជាមួយដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដូចជាចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋបាលថ្មីនេះបានធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភពីសំណាក់ប្រទេសជាច្រើនទាក់ទងនឹងអនាគតនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរបស់រដ្ឋបាលលោកត្រាំអាចនាំមកនូវទាំងឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម។ អ្នកជំនាញមួយចំនួនយល់ថា គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោកអាចប៉ះពាល់ដល់ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ខណៈដែលអ្នកខ្លះទៀតមើលឃើញឱកាសបង្កើនការវិនិយោគផ្ទាល់ ប្រសិនបើទំនាក់ទំនងរបស់ចិនជាមួយអាមេរិកបន្តតានតឹង។ ដូច្នេះ ការតាមដានជំហានបន្តរបស់លោកត្រាំនៅតែជារឿងសំខាន់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងនៅក្រៅប្រទេស។