KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

អន្តោប្រវេសន៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍សកលបានកើនឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាបានប្រមាណ ៣% នៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោក។ ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អន្តោប្រវេសន៍ គឺជាចលនាអន្តរជាតិរបស់ប្រជាជនទៅកាន់ប្រទេសគោលដៅមួយ ដែលពួកគេមិនមែនជាអ្នករស់នៅធម្មតា ឬមិនកាន់សញ្ជាតិរបស់ប្រទេសនោះ ដោយមានគោលបំណងតាំងទីលំនៅជាអចិន្ត្រៃយ៍។ អ្នកធ្វើដំណើរបែបទេសចរ អ្នកធ្វើការងាររដូវកាល និងការស្នាក់នៅរយៈពេលខ្លីផ្សេងទៀត មិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអន្តោប្រវេសន៍ឡើយ ទោះជាបុគ្គលម្នាក់អាចបន្តការស្នាក់នៅហួសរយៈពេលទិដ្ឋាការ ហើយក្លាយជាអន្តោប្រវេសន៍ក៏ដោយ។ ពលកម្មរដូវកាល ជួនកាលត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងនិយមន័យនេះផងដែរ។ ការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ជាធម្មតាតម្រូវឲ្យមានដំណើរការផ្លូវច្បាប់ ដូចជាការសុំទិដ្ឋាការស្នាក់នៅរយៈពេលវែង និងអាចឈានទៅដល់ការសុំសញ្ជាតិ។

យោងតាមទិន្នន័យដែលបានប្រមូលដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ និងដកស្រង់ដោយ Wikipedia ចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍ទូទាំងពិភពលោកបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ប៉ុន្តែវានៅតែរក្សាបានសមាមាត្រប្រមាណ ៣% នៃចំនួនប្រជាជនសកល។ នេះបង្ហាញថា ទោះបីជាចលនាអន្តោប្រវេសន៍កើនឡើងក្នុងចំនួនដាច់ខាតក៏ដោយ សមាមាត្រទាក់ទងនឹងប្រជាជនពិភពលោកនៅតែមានស្ថិរភាព។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីក្រុងឡុងដ៍បានក្លាយជាពហុជនជាតិដោយសារអន្តោប្រវេសន៍។ ប្រភព: Wikipedia

អន្តោប្រវេសន៍ជះឥទ្ធិពលលើការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជន និងភូមិសាស្ត្រសង្គមនៅក្នុងប្រទេសទទួល។ បណ្តាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស តែងតែទាក់ទាញជនអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងច្រើន។ តំបន់ខ្លះទៀត ដូចជាអាមេរិកឡាទីន និងអាស៊ីខាងត្បូង គឺជាប្រភពដ៏សំខាន់នៃជនចំណាកស្រុក។

យោងតាម Wikipedia ទីក្រុងធំៗដូចជាទីក្រុងឡុងដ៍បានក្លាយជាពហុជនជាតិដោយសារអន្តោប្រវេសន៍។ នៅឆ្នាំ២០០៨ កុមារជនជាតិខ្មៅអង់គ្លេស និងអាស៊ីអង់គ្លេសនៅតាមសាលារៀនរដ្ឋក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ បានមានចំនួនលើសកុមារជនជាតិស្បែកសអង់គ្លេសក្នុងអត្រាប្រមាណ ៣ ទល់នឹង ២។ ការប្រមូលផ្តុំជនអន្តោប្រវេសន៍នៅតំបន់ទីក្រុងបង្កើតឱ្យមានសហគមន៍ជនជាតិចម្រុះ និងប៉ះពាល់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធសង្គម មានដូចជាការផ្លាស់ប្តូរតម្រូវការផ្នែកអប់រំ និងសេវាសាធារណៈ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

វាំងននដែកនៅអឺរ៉ុបត្រូវបានរចនាឡើងជាមធ្យោបាយរារាំងការធ្វើចំណាកស្រុក។ ប្រភព: Wikipedia

ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់មនុស្សមានតាំងពីបុរេប្រវត្តិ ប៉ុន្តែគំនិតនៃអន្តោប្រវេសន៍ដែលកំណត់ដោយច្បាប់បានចាប់ផ្តើមឡើងជាមួយការបង្កើតរដ្ឋប្រជាជាតិទំនើប។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី២០ មានការធ្វើចំណាកស្រុកដ៏ធំពីអឺរ៉ុបទៅកាន់ទ្វីបអាមេរិក ដោយសារកត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ រួមទាំងការគេចផុតពីភាពក្រីក្រ និងការគាបសង្កត់។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសជាច្រើនបានដាក់ចេញគោលនយោបាយរឹតបន្តឹងការចូលស្រុក ដើម្បីគ្រប់គ្រងលំហូរចំណាកស្រុក។

Wikipedia បានរាយការណ៍ថា នៅអំឡុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ "វាំងននដែក" នៅអឺរ៉ុបត្រូវបានរចនាឡើងដោយរបបកុម្មុយនិស្ត មិនត្រឹមតែដើម្បីការពារមនោគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ដើម្បីទប់ស្កាត់ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លួនផងដែរ។ លោកស្រី Anita Böcker បានកត់សម្គាល់ថា "នេះគឺជាការហួសចិត្តមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបក្រោយសង្គ្រាម ដែលថា នៅពេលសេរីភាពក្នុងការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនរស់នៅក្រោមរបបកុម្មុយនិស្ត ដែលត្រូវបានទាមទារដោយលោកខាងលិចជាយូរមកហើយ ទីបំផុតត្រូវបានផ្តល់ឲ្យក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩/១៩៩០ ការធ្វើដំណើរនោះត្រូវបានធ្វើឲ្យមានការលំបាកកាន់តែខ្លាំងដោយលោកខាងលិចខ្លួនឯង ហើយរនាំងថ្មីត្រូវបានកសាងឡើងដើម្បីជំនួសវាំងននដែក។"

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ទីផ្សារវៀតណាមធំជាងគេនៅក្រុងប្រាក ដែលគេហៅថា "ហាណូយតូច"។ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia អន្តោប្រវេសន៍មានឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានលើសេដ្ឋកិច្ច។ ជនអន្តោប្រវេសន៍ជាច្រើនបំពេញកង្វះកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម សំណង់ និងសេវាកម្ម ខណៈពេលដែលពួកគេក៏ចូលរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ការផ្ញើប្រាក់ចំណូលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសកំណើតគឺជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការកើនឡើងនៃកម្លាំងពលកម្មក៏អាចបង្កើតសម្ពាធលើប្រាក់ឈ្នួល និងសេវាសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសខ្លះដែរ។

តាមរយៈវប្បធម៌ អន្តោប្រវេសន៍នាំមកនូវភាពចម្រុះនៃមុខម្ហូប សិល្បៈ និងប្រពៃណី។ សហគមន៍ជនជាតិភាគតិច ដូចជា "ហាណូយតូច" នៅក្រុងប្រាក សាធារណរដ្ឋឆែក បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ដ៏រស់រវើក។ យោងតាម Wikipedia នៅឆ្នាំ២០០៩ មានជនជាតិវៀតណាមប្រមាណ ៧០.០០០ នាក់រស់នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋឆែក ហើយទីផ្សារ Pisnice ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាទីផ្សារវៀតណាមធំជាងគេនៅទីនោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

តង់របស់UNHCR នៅឯជំរំជនភៀសខ្លួន ក្រោយហេតុការណ៍អំពើហិង្សាប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ឆ្នាំ២០០៨។ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងទសវត្សរ៍កន្លងមក អន្តោប្រវេសន៍នៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកនៅក្នុងវិស័យនយោបាយសកល។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួននៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ការសាងសង់រនាំងព្រំដែន និងអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងជនបរទេស សុទ្ធតែជាការបង្ហាញពីភាពតានតឹងដែលទាក់ទងនឹងចលនាប្រជាជន។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ឥណ្ឌាបានសាងសង់រនាំងព្រំដែនប្រវែង ៤.០០០ គីឡូម៉ែត្រជាមួយបង់ក្លាដែស ដើម្បីទប់ស្កាត់អន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ ដែលជាផ្នែកមួយនៃនិន្នាការកើនឡើងនៃការពង្រឹងព្រំដែនទូទាំងពិភពលោក។

រូបភាពដែលថតដោយ UNHCR បង្ហាញពីជំរំជនភៀសខ្លួននៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ បន្ទាប់ពីអំពើហិង្សាប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍បានផ្ទុះឡើង ដោយបង្ខំឲ្យប្រជាជនជាច្រើនភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះសម្បែង។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ដោយសារកម្ពុជាមានទាំងការធ្វើចំណាកស្រុកចេញរបស់ពលករទៅកាន់ថៃ កូរ៉េខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសដទៃ និងការទទួលជនអន្តោប្រវេសន៍បរទេសមួយចំនួនផងដែរ។ ការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការសកលអាចជួយពលរដ្ឋខ្មែរយល់ពីសិទ្ធិ និងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលពួកគេអាចជួបប្រទះនៅបរទេស រួមទាំងការការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក និងការរួមបញ្ចូលសង្គម។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 10 briefs

ម៉ាឡេស៊ីបញ្ជាក់ថាអ្នកស្នាក់នៅសហគមន៍បច្ចេកវិទ្យាដឹកនាំដោយអតីតនាយក Coinbase មានឯកសារត្រឹមត្រូវ

នាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីបានឲ្យដឹងថា ជនបរទេស ២៦៦ នាក់មកពី ៤០ ប្រទេសដែលស្នាក់នៅក្នុងសហគមន៍បច្ចេកវិទ្យាដឹកនាំដោយអតីតនាយក Coinbase នៅ Forest City មានឯកសារធ្វើដំណើរត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែការត្រួតពិនិត្យបន្ថែមនៅតែបន្ត។

3 sources · Rappler, The Straits Times, AsiaOne

តុលាការកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិកបដិសេធការកំណត់សញ្ជាតិពីកំណើតរបស់លោកត្រាំ

នៅថ្ងៃអង្គារនេះ តុលាការកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេច ៦-៣ ថាបទបញ្ជាប្រតិបត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ដែលចង់កំណត់សិទ្ធិសញ្ជាតិពីកំណើត គឺផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយជាការវាយប្រហារដល់គោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍របស់លោក។

39 sources · BBC News, BBC News, Al Jazeera

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំឥណ្ឌាបញ្ជាក់ H-1B មិនសំដៅឥណ្ឌា សង្កត់ធ្ងន់ទំនាក់ទំនងរឹងមាំ

លោក Sergio Gor ថ្លែងការពារការផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋាការ H-1B ថាជាផ្នែកនៃការពិនិត្យអន្តោប្រវេសន៍ ហើយលើកឡើងពីទស្សនៈរួមគ្នារវាងលោក Modi និងលោក Trump លើអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។

3 sources · Times of India, The Hindu, NDTV

តុលាការកំពូលអាមេរិកប្រគល់ជ័យជម្នះធំៗដល់ Trump លើវិស័យអន្តោប្រវេសន៍

សាលក្រមអនុញ្ញាតឱ្យបញ្ចប់ការការពារបណ្ដោះអាសន្នសម្រាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ហៃទី និងស៊ីរី ព្រមទាំងបើកផ្លូវឱ្យបដិសេធអ្នកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅព្រំដែនម៉ិកស៊ិក។

25 sources · BBC News, France 24, The Guardian

អាជ្ញាកណ្តាលសូម៉ាលីត្រូវហាមចូលសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រឡប់មកវិញទទួលការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ

មន្ត្រីអាមេរិកអះអាងថា លោក អូម៉ា អាតាន់ មានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមភេរវកម្ម ខណៈ FIFA បញ្ជាក់ថាគាត់នឹងខកខានការប្រកួត ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីសូម៉ាលីបានថ្លែងសរសើរគាត់ជានិមិត្តរូបនៃក្តីសង្ឃឹម។

18 sources · BBC News, BBC News, BBC News

សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤ ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអេស្ប៉ាញ ផ្តោតលើសន្តិភាព និងការប្រឆាំងការបែកបាក់

សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤ យាងមកដល់អេស្ប៉ាញ សម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចមួយសប្តាហ៍ ដោយផ្តោតលើការបញ្ឈប់ការបែកបាក់ ការគាំទ្រជនចំណាកស្រុក និងការជួបអ្នករស់រានពីការរំលោភបំពាន។

21 sources · BBC News, Al Jazeera, Al Jazeera

DOJ ប្តឹងរដ្ឋ ៤ ពីបទបដិសេធស្លាកលេខសម្ងាត់ដល់ ICE

ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ពាក្យប្តឹងរដ្ឋ Maine, Massachusetts, Oregon និង Washington ពីបទបដិសេធការចេញស្លាកលេខរថយន្តសម្ងាត់ដល់ភ្នាក់ងារ ICE ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍របស់រដ្ឋបាលលោក Trump។

3 sources · Al Jazeera, The Guardian, The Hill

អាជ្ញាធរកម្ពុជាបដិសេធព័ត៌មានក្លែងក្លាយលើ WeChat ពីការបិទព្រំដែន និងហាមជនអាយុក្រោម៤០ឆ្នាំ

អាជ្ញាធរអន្តោប្រវេសន៍ និងក្រសួងមហាផ្ទៃបានចេញមុខបដិសេធសារក្លែងក្លាយដែលផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញ WeChat អះអាងថា កម្ពុជាបានបិទការចូលប្រទេសជាបណ្តោះអាសន្ន និងហាមឃាត់ជនបរទេសអាយុក្រោម ៤០ ឆ្នាំមិនឱ្យចូលមកកម្ពុជា។

2 sources · Phnom Penh Post, Nokor Wat News

ជប៉ុនគ្រោងតាមដានបណ្តាញសង្គម ដើម្បីបង្ក្រាបជនបរទេសស្នាក់នៅហួសទិដ្ឋាការ

តាមរបាយការណ៍ថ្មីៗ អាជ្ញាធរជប៉ុននឹងបង្កើតក្រុមល្បាតអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីស្វែងរកព័ត៌មានពីបណ្តាញសង្គម និងចាប់បង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់ និងអ្នកស្នាក់នៅហួសទិដ្ឋាការ។

2 sources · South China Morning Post, The Straits Times

បុគ្គល ៦ នាក់ស្លាប់ក្នុងរទេះភ្លើងទំនិញជិតព្រំដែនអាមេរិក-ម៉ិកស៊ិក

ក្រុមគ្រូពេទ្យសហរដ្ឋអាមេរិកសង្ស័យថាជំងឺគ្រុនកម្ដៅបណ្តាលឲ្យបុគ្គល ៦ នាក់ស្លាប់ក្នុងរទេះភ្លើងទំនិញជិតព្រំដែនម៉ិកស៊ិក ខណៈប៉ូលិសកំពុងស៊ើបអង្កេត។

2 sources · The Guardian, South China Morning Post