ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសមុទ្រហ៊រមុស (Strait of Hormuz) គឺជាផ្លូវទឹកយុទ្ធសាស្ត្រដែលភ្ជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស (Persian Gulf) ទៅនឹងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ (Gulf of Oman) និងឆ្ពោះទៅកាន់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ តាម Wikipedia ច្រកសមុទ្រនេះមានប្រវែងប្រមាណ ១០៤ ម៉ាយ ហើយទទឹងប្រែប្រួលពីប្រមាណ ៦០ ម៉ាយ ដល់ ២៤ ម៉ាយនៅចំណុចតូចចង្អៀតបំផុត។

ច្រកសមុទ្រនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងសំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ដោយប្រេងឆៅបរិមាណច្រើនពីប្រទេសផលិតប្រេងធំៗនៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស ឆ្លងកាត់តាមផ្លូវនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃ មុននឹងបញ្ជូនទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ច្រកសមុទ្រហ៊រមុសមានប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ (Iran) នៅឆ្នេរខាងជើង ហើយនៅឆ្នេរខាងត្បូងគឺជាឧបទ្វីបមូសានដាម (Musandam Peninsula) ដែលស្ថិតក្រោមខេត្តមូសានដាមនៃប្រទេសអូម៉ង់ (Oman)។ ផ្នែកនិរតីនៃឧបទ្វីបនេះស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់សហព័ន្ធអារ៉ាប់រួម (UAE)។

តំបន់នេះមានភូមិសាស្ត្រលក្ខណៈភ្នំ និងឆ្នេរខ្ពស់ៗ ជាពិសេសនៅឧបទ្វីបមូសានដាម។ ប្រជាជនក្នុងតំបន់ភាគច្រើននិយាយភាសាអារ៉ាប់នៅឆ្នេរខាងត្បូង និងភាសាពែរ្សនៅឆ្នេរខាងជើងនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានជនជាតិភាគតិចនិយាយភាសាបាលូជី (Baluchi) និងភាសាក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសមុទ្រហ៊រមុសបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍ ជាផ្លូវភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មរវាងពិភពអារ៉ាប់ ពែរ្ស និងឥណ្ឌា។ តាម Wikipedia វត្តមានយោធាលោកខាងលិចជាលើកដំបូងនៅច្រកសមុទ្រនេះគឺជារបស់ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែរ្សពីឆ្នាំ ១៥០៧ ដល់ឆ្នាំ ១៧៥០។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ច្រកសមុទ្រនេះបានក្លាយជាឆាកនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជាពិសេសក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ ១៩៨០ ដែលគេហៅថា "សង្គ្រាមនាវាដឹកប្រេង" ហើយនាវាពាណិជ្ជកម្មជាច្រើនត្រូវបានវាយប្រហារ។ កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើនវត្តមាននៅតំបន់នេះ ដើម្បីការពារសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ច្រកសមុទ្រហ៊រមុសបានក្លាយជាចំណុចចម្រូងចម្រាសរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងលោកខាងលិច ដោយរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់គំរាមបិទច្រកសមុទ្រនេះច្រើនលើកច្រើនសារ ឆ្លើយតបនឹងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃតំបន់ជុំវិញច្រកសមុទ្រហ៊រមុសត្រូវបានជំរុញដោយឧស្សាហកម្មប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ ប្រេងឆៅពីប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ កូវ៉ែត និង UAE ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនតាមនាវាធំៗឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ។ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើច្រកនេះ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង UAE បានសាងសង់បំពង់បង្ហូរប្រេងឆ្លងផែនដី រួមមានបំពង់ Habshan–Fujairah និងបំពង់ East–West ដើម្បីបង្វែរប្រេងមួយផ្នែកទៅឆ្នេរសមុទ្រខាងក្រៅ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ឧបទ្វីបមូសានដាមមានវប្បធម៌ឆ្នេរសមុទ្រអារ៉ាប់បុរាណ រួមទាំងអាជីពនេសាទ និងការសាងសង់នាវាបុរាណ "ដាវ" (dhow)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសមុទ្រហ៊រមុសនៅតែជាចំណុចក្តៅនៃការតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ព្រមទាំងសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ារួមទាំងករណីអ៊ីស្រាអែល និងកាហ្សា។ រាល់ពេលដែលមានភាពតានតឹងកើនឡើង តម្លៃប្រេងពិភពលោកមានទំនោរឡើងថ្លៃភ្លាមៗ ដោយសារការខ្លាចថាការដឹកជញ្ជូនតាមច្រកនេះអាចត្រូវរំខាន។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ការប្រែប្រួលនៅច្រកសមុទ្រហ៊រមុសមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់លើតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនទំនិញនាំចូលនៅក្នុងស្រុក។ ការតាមដានព័ត៌មានពីតំបន់នេះ ជួយឱ្យយល់អំពីហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ចសកលដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អតិផរណានៅកម្ពុជា ជាពិសេសតម្ល