ប្រទេសចិន
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រទេសចិន ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (PRC) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិភាគអាស៊ីបូព៌ា។ តាមព័ត៌មានរបស់ Wikipedia ចិនជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរបន្ទាប់ពីឥណ្ឌា ដោយមានចំនួនប្រជាជនលើសពី ១,៤ ពាន់លាននាក់ ស្មើនឹងប្រមាណ ១៧ ភាគរយនៃប្រជាជនពិភពលោក។
ចិនមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀតតាមផ្លូវគោក និងមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ៩,៦ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើឱ្យចិនជាប្រទេសធំទីបីលើពិភពលោក។ តាម Wikipedia ភាសាខ្មែរ ប្រទេសនេះស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងដោយបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ហើយត្រូវបានបែងចែកជាខេត្តចំនួន ២២ តំបន់ស្វយ័តចំនួន ៥ ទីក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ចំនួន ៤ និងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសចំនួន ២។ ទីក្រុងប៉េកាំងជារាជធានី ហើយសៀងហៃជាទីក្រុងធំជាងគេខាងផ្ទៃក្រុង និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុធំបំផុត។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ប្រទេសចិនបានបែងចែករដ្ឋបាលជា ៣៣ តំបន់រដ្ឋបាលថ្នាក់ខេត្ត។ ភូមិសាស្ត្រនៃប្រទេសចិនមានភាពចម្រុះខ្លាំង ចាប់ពីវាលខ្សាច់បាដាញចារ៉ាននៅតំបន់ម៉ុងហ្គោលីខាងក្នុង រហូតដល់ភ្នំហួងសាននៅខេត្តអាន់ហ៊ុយ និងតំបន់ត្រូពិចនៅភាគខាងត្បូង។ សត្វខ្លាឃ្មុំផេនដាដ៏ល្បីល្បាញក៏ជាសញ្ញាសម្គាល់ធម្មជាតិមួយរបស់ប្រទេសចិនដែរ។
ប្រជាជនចិនត្រូវបានបែងចែកជាក្រុមជាតិសាសន៍ផ្លូវការច្រើនកន្លែង ដោយជនជាតិហានជាក្រុមភាគច្រើនលើសលប់ ខណៈដែលជនជាតិភាគតិចដូចជាជនជាតិអ៊ុយហ្គឺរ ទីបេ ម៉ុងហ្គោល និងជឿងរស់នៅក្នុងតំបន់ស្វយ័តផ្សេងៗ។ ភាសាចិនកុកងឺ (ភូថុងហួ) ជាភាសាផ្លូវការ ប៉ុន្តែគ្រាមភាសាក្នុងស្រុក និងភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia អរិយធម៌ចិនមានប្រវត្តិវែងជាងបួនពាន់ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមពីយុគបុរេប្រវត្តិដូចជាវប្បធម៌រូងភ្នំស៊ានរេន ដែលបានរកឃើញនូវក្អមដីដ៏ចំណាស់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ បន្ទាប់មកមានរាជវង្សសាង (សតវត្សទី១៣–១១ មុន គ.ស.) និងរាជវង្សហាន ដែលបានពង្រីកទឹកដីយ៉ាងទូលំទូលាយនៅអំឡុងសតវត្សទី២ មុន គ.ស.។ ព្រះចៅឈិន ស៊ី គឺជាអធិរាជដំបូងគេដែលបង្រួបបង្រួមរដ្ឋចម្បាំងទាំងអស់ និងជាអ្នកចាប់ផ្តើមសាងសង់មហាកំផែងចិន។
នៅសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ ចិនបានឆ្លងកាត់ការធ្លាក់ចុះនៃរាជវង្សឈីង ការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសខាងលិច និងការបង្កើតសាធារណរដ្ឋចិននៅឆ្នាំ ១៩១២។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលរវាងបក្សកុម្មុយនីស្តដែលដឹកនាំដោយលោកម៉ៅ សេទុង និងបក្សកាក់មីនតាងដឹកនាំដោយលោកឈៀង កៃសេក លោកម៉ៅបានប្រកាសស្ថាបនាសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅថ្ងៃទី ១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៤៩ នៅទីលានធានអានមិន។
ក្រោយមកទៀត ចិនបានឆ្លងកាត់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ រួមមានបាតុកម្មទីលានធានអានមិនឆ្នាំ ១៩៨៩ ដែលត្រូវបានបង្ក្រាបដោយកងយោធា និងការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ដែលនាំចិនទៅកាន់ការអភិវឌ្ឍលឿនជាប្រវត្តិការណ៍។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ប្រទេសចិនបានឡើងជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយរបស់ពិភពលោក។ ទីក្រុងសៀងហៃជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុត ខណៈដែលទីក្រុងជុងឈីង និងប៉េកាំងក៏ជាមជ្ឋមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដ៏សំខាន់ផងដែរ។ ចិនជាម្ចាស់ទំនប់វារីអគ្គិសនីធំបំផុតលើពិភពលោក គឺទំនប់ជ្រលងបី និងបានវិនិយោគខ្លាំងទៅលើថាមពលកកើតឡើងវិញ រួមមានកន្លែងផលិតថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ធំៗ។
ខាងវប្បធម៌ ចិនបានរួមចំណែកដល់ពិភពលោកនូវការច្នៃប្រឌិតសំខាន់ៗ រួមមានការបង្កើតម្សៅរំសេវ ដែលរូបមន្តចំណាស់បំផុតត្រូវបានកត់ត្រាទុកនៅឆ្នាំ ១០៤៤។ សិល្បៈចិនរួមមានចម្រៀងល្ខោនប៉េកាំង គំនូរលើសូត្រ ការសរសេរអក្សរវិចិត្រ និងម្ហូបអាហារតាមតំបន់ផ្សេងៗ។ សាសនាដែលរីករាលដាលរួមមានព្រះពុទ្ធសាសនា លទ្ធិតាវ លទ្ធិខុងជឺ និងសាសនាប្រជាប្រិយចិន។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ប្រទេសចិនជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទាំ
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
សហរដ្ឋអាមេរិកបិទចន្លោះប្រហោងដើម្បីបញ្ឈប់ការនាំចេញឈីប AI ទៅសាខាចិន
កាសែត South China Morning Post និង New Straits Times រាយការណ៍ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញសេចក្តីណែនាំភ្លាមៗកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣១ ឧសភា ដើម្បីបិទចន្លោះប្រហោងផ្នែកច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យការនាំចេញបន្ទះឈីបបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ទំនើបៗពី Nvidia និង AMD ទៅកាន់សាខាក្រុមហ៊ុនចិននៅបរទេស ដូចជានៅម៉ាឡេស៊ីជាដើម។
សហរដ្ឋអាមេរិកចាត់វិធានការបញ្ឈប់ការនាំចេញបន្ទះឈីប AI របស់ Nvidia ទៅក្រុមហ៊ុនចិនក្រៅប្រទេស
យោងតាមការរាយការណ៍ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហោះមគ្គុទេសក៍ថ្មីនៅលើគេហទំព័រក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កាលពីថ្ងៃទី ៣១ ឧសភា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការដឹកជញ្ជូនបន្ទះឈីបឆ្លាតវៃទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនចិនដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រៅប្រទេស។
ថ្នាំ Ivonescimab ពី Akeso ចិន ពន្យារអាយុជីវិតអ្នកជំងឺមហារីកសួត ៤ ខែ
លទ្ធផលនៃការសាកល្បងព្យាបាលដំណាក់កាលចុងក្រោយនៅប្រទេសចិនបង្ហាញថា ថ្នាំ ivonescimab ជួយពន្យារអាយុជីវិតអ្នកជំងឺមហារីកសួតបានប្រមាណ ៤ ខែ ធៀបនឹងការព្យាបាលដោយប្រើប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។
ជប៉ុនបដិសេធស្លាក «យោធានិយមថ្មី» របស់ចិន ហើយចោទចិនពីការពង្រីកយោធា
នៅឯសន្និសីទ Shangri-La Dialogue នាថ្ងៃអាទិត្យនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុនលោក Shinjiro Koizumi បានបដិសេធដាច់ខាតចំពោះការចោទប្រកាន់ពីទីក្រុងប៉េកាំង និងបានចោទចិនពីការពង្រីកអាវុធយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយគ្មានតម្លាភាព។
អតីតប៉ូលីសចិនភៀសខ្លួនទៅកូរ៉េខាងត្បូងតាមទូកកៅស៊ូ
ដុង ក្វាំងផីង អាយុ ៦៨ ឆ្នាំ ជាអតីតប៉ូលីសនិងអ្នកប្រឆាំងនយោបាយចិន ត្រូវបានអាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បូងឃាត់ខ្លួននៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីគាត់បានជិះទូកកៅស៊ូចេញពីប្រទេសចិន និងចំណាយពេលជាង ៣០ ម៉ោងនៅលើសមុទ្រ ។
Galeries Lafayette បិទទ្វារហាងសំខាន់នៅប៉េកាំងក្រោយ ១៣ ឆ្នាំ
ក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញប្រណីតបារាំង Galeries Lafayette បានបិទទ្វារសាខាធំដំបូងគេប្រចាំប្រទេសចិននៅក្រុងប៉េកាំង កាលពីថ្ងៃពុធ ដោយសារតែវិបត្តិចំណាយរបស់អតិថិជន និងការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ទិញទំនិញនៅក្នុងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ។
ចិនបាញ់បង្ហោះយាន Shenzhou 23 ត្រៀមបេសកកម្មទៅឋានព្រះច័ន្ទ
យានអវកាស Shenzhou 23 បានចូលចតជាមួយស្ថានីយ Tiangong ហើយក្រុមអវកាសយានិកនឹងស្នាក់នៅរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ ជាលើកដំបូងរបស់ចិន សំដៅត្រៀមសម្រាប់ការចុះចតលើឋានព្រះច័ន្ទនាពេលអនាគត។
Ferrari បង្ហាញរថយន្តអគ្គិសនី Luce ជាលើកដំបូង ខណៈទីផ្សារ EV កំពុងប្រកួតប្រជែងខ្លាំង
Ferrari បានដាក់បង្ហាញម៉ូដែល Luce ដែលជារថយន្តអគ្គិសនីសុទ្ធ ១០០% ដំបូង មានទ្វារ ៤ និងកម្លាំងជាង ១,០០០ សេះ តែបើកដំណើរការនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែងពីចិន និងបញ្ហាទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនី។
ជប៉ុនធ្លាក់មកជាម្ចាស់បំណុលលេខ ៣ បន្ទាប់ពីអាល្លឺម៉ង់ និងចិន ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥
ទោះបីជាទ្រព្យសកម្មសុទ្ធបរទេសរបស់ជប៉ុនបានឡើងដល់កំណត់ត្រាថ្មីនៅចុងឆ្នាំ ២០២៥ ក៏ដោយ ក៏ចិនបានវ៉ាដាច់ក្លាយជាម្ចាស់បំណុលទី២ ដោយសារកំណើនលឿន ក្រោមអាល្លឺម៉ង់ តាមការរាយការណ៍របស់ Bloomberg និង The Japan Times។
ការផ្ទុះឧស្ម័ននៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្ម Liushenyu បណ្តាលឲ្យស្លាប់យ៉ាងហោច ៨២ នាក់
កាលពីចុងសប្តាហ៍នេះ ការផ្ទុះនៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្ម Liushenyu ក្នុងខេត្តសានស៊ី ប្រទេសចិន បានសម្លាប់មនុស្ស ៨២ នាក់ ធ្វើឲ្យ ២ នាក់បាត់ខ្លួន និងបណ្តាលឲ្យរបួស ១២៨ នាក់។
ក្រុមហ៊ុន Huawei ចិនបង្ហាញរបកគំហើញរចនាឈីបថ្មី ក្រោមទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក
នៅថ្ងៃទី២៥ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមហ៊ុន Huawei ប្រកាសរបកគំហើញថ្មីក្នុងការរចនាបន្ទះឈីប ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញព្រមានថាការផលិតជាក់ស្តែងប្រឈមនឹងឧបសគ្គធំ ដោយសារការដាក់កំហិតបច្ចេកវិទ្យា។
ចិនបើកបេសកកម្មអវកាសរយៈពេលមួយឆ្នាំដំបូង ឆ្ពោះទៅមហិច្ឆតាឋានព្រះច័ន្ទ
បេសកកម្ម Shenzhou-23 ដែលបានបាញ់បង្ហោះកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ នឹងដាក់ឱ្យអវកាសយានិកម្នាក់ស្នាក់នៅក្នុងគន្លងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ជាផ្នែកនៃការត្រៀមបញ្ជូនមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទនៅឆ្នាំ ២០៣០។
ចិនប្រកាសបេសកកម្មអវកាសមួយឆ្នាំ ត្រៀមចុះចតឋានព្រះច័ន្ទឆ្នាំ២០៣០
តាម The Straits Times និង AsiaOne ប្រទេសចិននឹងបញ្ជូនអវកាសយានិកបីរូបទៅស្ថានីយ Tiangong ដោយម្នាក់ស្នាក់នៅមួយឆ្នាំ ដើម្បីត្រៀមគោលដៅចុះចតឋានព្រះច័ន្ទនៅឆ្នាំ ២០៣០។
ចិនគ្រោងបេសកកម្មអវកាសរយៈពេលមួយឆ្នាំ ឆ្ពោះការចុះចតឋានព្រះច័ន្ទឆ្នាំ២០៣០
តាមការរាយការណ៍ពី The Straits Times និង AsiaOne ចិននឹងបញ្ជូនអវកាសយានិកមួយក្រុមទៅស្ថានីយ Tiangong ដោយម្នាក់នឹងស្ថិតនៅរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ ខណៈសម្លឹងគោលដៅចុះចតឋានព្រះច័ន្ទនៅឆ្នាំ២០៣០។
ចិនត្រៀមបាញ់បង្ហោះយាន Shenzhou-២៣ ដោយដាក់បញ្ចូលអវកាសយានិកហុងកុងជាលើកដំបូង
បេសកកម្ម Shenzhou-២៣ នឹងដឹកក្រុមអវកាសយានិក ៣ នាក់ទៅកាន់ស្ថានីយអវកាស Tiangong នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៤ ឧសភា ដោយជាលើកដំបូងមានអវកាសយានិកហុងកុងដែលជាអធិការនគរបាលចូលរួម។
ការផ្ទុះឧស្ម័ននៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មចិន សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច ៨២ នាក់
អណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មមួយនៅខេត្តសានស៊ី ប្រទេសចិន បានផ្ទុះឧស្ម័នកាលពីថ្ងៃសុក្រ បណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច ៨២ នាក់ស្លាប់ និង ៩ នាក់បាត់ខ្លួន ខណៈលោក Xi Jinping បញ្ជាឲ្យជួយសង្គ្រោះជាបន្ទាន់។
ជប៉ុនទាមទារចិនធានាសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋខ្លួនក្រោយការវាយប្រហារនៅសៀងហៃ
ទីក្រុងតូក្យូបានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំងពង្រឹងវិធានការសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនជាតិជប៉ុន បន្ទាប់ពីឧបទ្ទវហេតុវាយប្រហារដោយកាំបិតនៅភោជនីយដ្ឋានជប៉ុនមួយក្នុងទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃពុធ ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សបីនាក់រងរបួស។
មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង Matthew Wale ត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះសូឡូម៉ុន
លោក Matthew Wale បានឈ្នះការបោះឆ្នោតដោយសំឡេង ២៦-២២ ក្រោយការទម្លាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមុនតាមរយៈការបោះឆ្នោតទុកចិត្ត ហើយអ្នកវិភាគរំពឹងថាលោកនឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអូស្ត្រាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០
លោក ត្រាំ បាននិយាយនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ចិនបានយល់ព្រមទិញយន្តហោះ Boeing យ៉ាងហោចណាស់ ២០០ គ្រឿង និងអាចកើនដល់ ៧៥០ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលចិនមិនទាន់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយឡើយ។
ជំនួបកំពូល Trump-Xi នៅប៉េកាំង៖ ពាណិជ្ជកម្ម អ៊ីរ៉ង់ និងតៃវ៉ាន់
លោក Donald Trump បានមកដល់ទីក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី១៣ ឧសភា សម្រាប់ការជួបប្រជុំកំពូលរយៈពេលពីរថ្ងៃជាមួយលោក Xi Jinping ដោយផ្តោតសំខាន់លើពាណិជ្ជកម្ម សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ និងបញ្ហាការលក់អាវុធអាមេរិកទៅតៃវ៉ាន់។
វិធានការត្រាំលើក្រុមហ៊ុនសូឡាពាក់ព័ន្ធចិន រាំងស្ទះកំណើនរោងចក្រអាមេរិក
ភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកគោលនយោបាយបានជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនដំឡើង និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងចាកចេញពីរោងចក្រថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅអាមេរិក ដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងចិន
ផ្ទុះរោងចក្រកាំជ្រួចនៅខេត្តហ៊ូណានចិន សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច ២១នាក់
ការផ្ទុះមួយនៅក្នុងរោងចក្រផលិតកាំជ្រួចក្នុងខេត្តហ៊ូណាននៃប្រទេសចិន បានបង្កឲ្យមានអ្នកស្លាប់យ៉ាងតិច ២១នាក់ និងរបួស ៦១នាក់ ធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង បញ្ជាឲ្យបើកការស៊ើបអង្កេតជាបន្ទាន់។
ប៉េកាំងបញ្ជាក្រុមហ៊ុនចិន មិនអនុវត្តតាមទណ្ឌកម្មអាមេរិកលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង
រដ្ឋាភិបាលចិនបានបញ្ជាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក កុំឱ្យអនុវត្តតាមទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងចិនចំនួនប្រាំ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជួញដូរប្រេងជាមួយអ៊ីរ៉ង់។
ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បំពេញទស្សនកិច្ចនៅអេស្វាទីនី បើទោះជាចិនជំទាស់
ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក វីលៀម ឡៃ ឈីងតេ បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអេស្វាទីនី ដែលជាប្រទេសតែមួយគត់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិកដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ បើទោះជាមានសម្ពាធពីប្រទេសចិន។